 |
Trong căn phòng kín đáo tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago, xung quanh là những màn hình theo dõi chiến dịch, bao gồm một chiếc chuyên quan sát phản ứng trên X, Tổng thống Donald Trump chăm chú theo dõi và lắng nghe khi đặc nhiệm Delta Force đột nhập vào tư dinh Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro tại Caracas, nơi nhà lãnh đạo này đang say giấc bên cạnh vợ.
Ông Maduro nhanh chóng bị khống chế khi tìm cách chạy vào phòng an toàn bọc thép. Chỉ vài giờ sau, ông đã bị còng tay trong bộ quần thể thao màu xám và đeo kính che mắt, đánh dấu thời khắc cao trào của chiến dịch đã được chuẩn bị suốt nhiều tháng.
Dù từng bày tỏ lo ngại về nguy cơ kéo Mỹ vào một cuộc chiến kéo dài cùng những hệ lụy khó lường, ông Trump cuối cùng đã gạt bỏ mọi do dự và “bật đèn xanh” cho chiến dịch chỉ vài ngày trước Giáng sinh.
 |
| Một trong những chiếc trực thăng chở Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ Cilia Flores hạ cánh xuống sân bay trực thăng Westside ở thành phố New York, Mỹ, sau khi họ bị lực lượng Mỹ bắt giữ đêm trước đó tại Venezuela, vào ngày 3/1. Ảnh: Reuters. |
Nhiều tháng chuẩn bị
Theo các nguồn thạo tin của CNN, công tác chuẩn bị cho chiến dịch đột kích chính thức bắt đầu từ giữa tháng 12/2025, nhưng ý tưởng đã được hình thành từ rất lâu trước đó. Trên thực tế, kế hoạch bắt giữ ông Maduro đã được kích hoạt ngay cả trước cuộc không kích đầu tiên của Mỹ nhằm vào tàu bị nghi chở ma túy từ Venezuela hồi đầu tháng 9 năm ngoái.
Trong những tháng tiếp theo, khi Washington công khai tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Caribe, điều động tàu chiến, máy bay và các loại khí tài khác, một chiến dịch bí mật song song cũng âm thầm được triển khai. Tháng 8/2025, CIA đã bí mật đưa nhóm nhỏ đặc vụ vào Venezuela với nhiệm vụ theo dõi thói quen sinh hoạt và di chuyển của Tổng thống Maduro.
Do Đại sứ quán Mỹ tại Caracas đã đóng cửa, các đặc vụ này hoạt động hoàn toàn không có vỏ bọc ngoại giao, khiến đây trở thành một trong những nhiệm vụ nguy hiểm nhất của CIA trong nhiều năm trở lại đây.
Nhóm này thu thập thông tin chi tiết về nơi ở, thói quen, lịch trình, các điểm dừng chân thường xuyên và cả những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày của ông Maduro. Những dữ liệu này được kết hợp với thông tin từ một nguồn tin thân cận với ông Maduro, cùng hình ảnh thu thập từ các máy bay không người lái tàng hình phía trên Caracas, cho phép Mỹ dựng lại lịch trình của ông theo từng phút.
Biệt đội tình báo này đã phát hiện “cách người này di chuyển, sống ở đâu, đi đâu, thậm chí cả việc ông ta ăn gì, mặc gì và nuôi thú cưng nào”, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine nói khi công bố thông tin về chiến dịch.
Song song với việc thu thập tình báo, đặc nhiệm Delta Force bắt đầu tập duyệt kịch bản bắt giữ. Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Liên quân Mỹ đã dựng mô hình tỷ lệ 1:1 khu nhà của ông Maduro tại bang Kentucky, nơi các binh sĩ Delta Force luyện tập đột nhập, phá cửa thép và di chuyển trong công trình.
 |
| Ông Trump ngồi cạnh Giám đốc CIA John Ratcliffe và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khi họ theo dõi chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela từ khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago. Ảnh: X/@realDonaldTrump. |
Trong suốt giai đoạn này, Nhà Trắng vẫn duy trì sức ép chính trị. Tháng 10/2025, ông Trump công khai tuyên bố đã cho phép CIA hoạt động bên trong Venezuela nhằm ngăn chặn dòng người di cư và ma túy trái phép.
Đến tháng 11/2025, ông Trump trực tiếp điện đàm với ông Maduro. Trong cuộc gọi này, theo quan chức Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ nhiều lần nhấn mạnh rằng việc từ chức và rời khỏi đất nước sẽ “có lợi nhất” cho nhà lãnh đạo Venezuela. Một đề xuất khác vào ngày 23/12/2025 yêu cầu ông Maduro rời đất nước sang Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng bị ông Maduro giận dữ bác bỏ.
Khi những kỳ vọng cuối cùng về khả năng ông Maduro tự nguyện rời bỏ quyền lực dần tan biến, kế hoạch quân sự được đẩy nhanh. Lệnh phê duyệt được ông Trump thông qua sớm nhất từ ngày 25/12, song ông để Lầu Năm Góc và lực lượng tác chiến đặc biệt tự quyết định thời điểm cụ thể, nhằm bảo đảm điều kiện thời tiết và yếu tố bất ngờ chiến thuật.
Chiến dịch “Quyết tâm Kiên định”
Phải hơn một tuần sau, thời tiết mới đủ thuận lợi để tiến hành nhiệm vụ vốn được bảo mật nghiêm ngặt. Mỹ cố tình chọn giai đoạn nghỉ lễ vì nhiều quan chức chính phủ Venezuela và binh sĩ đang nghỉ phép, nhằm giảm nguy cơ phản ứng và thương vong.
Đến 22h46 theo giờ miền Đông Mỹ, sau chuyến shopping mua đá cẩm thạch và onyx, rồi ăn tối tại sân hiên Mar-a-Lago, ông Trump đưa ra quyết định cuối cùng.
“Chúc may mắn, và cầu Chúa phù hộ”, ông Trump nói với nhóm quan chức an ninh quốc gia đã tề tựu tại câu lạc bộ của ông ở miền Nam Florida.
Ngay sau đó, chiến dịch “Absolute Resolve” (“Quyết tâm Kiên định”) chính thức được kích hoạt. Hơn 150 máy bay, bao gồm tiêm kích, máy bay ném bom, máy bay tác chiến điện tử, trực thăng cứu hộ và máy bay không người lái vũ trang Reaper, cất cánh từ 20 căn cứ và tàu hải quân khác nhau.
Bên trong Venezuela, chiến dịch mở màn bằng đòn tác chiến mạng cắt điện trên diện rộng tại Caracas, khiến thành phố chìm trong bóng tối và tạo điều kiện cho lực lượng Mỹ tiếp cận mà không bị phát hiện.
Các trực thăng chở đội đột kích bay là là trên mặt biển, cách mặt nước khoảng 30 m, hướng về Caracas. Khi lực lượng Mỹ xác nhận vẫn giữ được yếu tố bất ngờ chiến thuật, các máy bay chiến đấu bắt đầu đánh phá radar và hệ thống phòng không Venezuela. Những tiếng nổ lớn vang khắp Caracas, dù phần lớn mục tiêu bị đánh trúng là trạm radar và tháp truyền tín hiệu.
 |
| Xe phòng không bị phá hủy tại căn cứ không quân La Carlota ở Caracas, Venezuela, ngày 3/1. Ảnh: Reuters. |
Khi trực thăng tiếp cận khu nhà ông Maduro lúc khoảng 2h theo giờ địa phương, lực lượng Mỹ bị bắn trả. Một trực thăng bị trúng đạn, khoảng 5-6 binh sĩ Mỹ bị thương trong toàn bộ chiến dịch, nhưng các máy bay hộ tống nhanh chóng đáp trả bằng hỏa lực mạnh.
Đội Delta Force được đưa vào khu nhà bằng trực thăng của Trung đoàn Không vận Đặc biệt số 160, còn gọi là Night Stalkers (“Những kẻ đeo bám màn đêm”), đơn vị chuyên thực hiện các nhiệm vụ ban đêm rủi ro cao. Sau khi dùng thuốc nổ phá cửa, lực lượng Mỹ chỉ mất khoảng 3 phút để tiếp cận vị trí của ông Maduro.
Khi các binh sĩ tiến sâu vào bên trong, ông Maduro và vợ tìm cách chạy vào phòng an toàn được gia cố bằng thép nhưng không kịp. “Ông ta đã tới được cánh cửa nhưng không thể đóng nó lại”, ông Trump kể lại sau đó.
Khoảng 5 phút sau khi xâm nhập công trình, Delta Force báo cáo đã kiểm soát được ông Maduro.
Ông Maduro và vợ được đưa lên trực thăng, sau đó chuyển sang tàu USS Iwo Jima ngoài khơi Caribe, rồi tới căn cứ Guantanamo Bay. Từ đây, ông Maduro bị đưa thẳng tới New York để đối mặt với các cáo buộc liên bang liên quan đến buôn bán ma túy.
 |
| Ảnh chụp cho thấy ông Nicolas Maduro bị giữ trên tàu tấn công đổ bộ USS Iwo Jima áp giải về Mỹ. Ảnh: X/@realDonaldTrump. |
Bước ngoặt bất ngờ
Sáng 3/1, ông Trump xuất hiện trước truyền thông và tuyên bố Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela trong một khoảng thời gian chưa xác định, đồng thời khẳng định sẽ không e ngại việc triển khai lực lượng trên thực địa.
Tuyên bố này lập tức làm dấy lên tranh cãi tại Washington. Nhiều quan chức và chuyên gia pháp lý đặt câu hỏi về cơ sở pháp lý của chiến dịch, trong bối cảnh Venezuela không được xem là trung tâm lớn của buôn bán ma túy toàn cầu và trước đó chính quyền Mỹ từng khẳng định không theo đuổi thay đổi chế độ.
Trong những giờ sau chiến dịch, nhiều nguồn tin tại Washington bày tỏ lo ngại về hệ quả lâu dài đối với an ninh quốc gia Mỹ cũng như rủi ro chính trị đối với ông Trump, nhất là khi ký ức về các can thiệp quân sự thất bại trong quá khứ vẫn còn rất rõ ràng.
Chiến dịch thậm chí còn được CNN đánh giá là bước ngoặt đáng chú ý của vị tổng thống thứ 47, người vốn lên nắm quyền nhờ phần nào bắt trúng mạch tâm lý cử tri chán ghét hơn hai thập kỷ can thiệp quân sự của Mỹ.
Tại Venezuela, ít ai nghi ngờ Mỹ sẽ ra tay, nhưng mức độ và tốc độ của chiến dịch vẫn gây sốc. Theo một quan chức Venezuela, ít nhất 40 người đã thiệt mạng, bao gồm cả quân nhân và dân thường, trong các đợt không kích rạng sáng.
Từ Mar-a-Lago, ông Trump nói Mỹ đã sẵn sàng cho đợt tấn công tiếp theo nếu cần, đồng thời cảnh báo các lãnh đạo Venezuela khác rằng họ cũng có thể trở thành mục tiêu. Ông gần như không nói về hệ lụy từ quyết định của mình.
Sau khi Mỹ tiến hành tấn công vào thủ đô Caracas của Venezuela, hàng loạt quốc gia trong khu vực và trên thế giới đã đồng loạt lên tiếng phản đối, cho rằng hành động này vi phạm chủ quyền quốc gia và Hiến chương Liên hợp quốc. Người dân biểu tình khắp nước Mỹ và nhiều quốc gia khác phản đối vụ bắt Tổng thống Venezuela.
Những cuốn sách để hiểu thêm về Mỹ Latinh
Znews.vn giới thiệu tới độc giả các cuốn sách nên đọc để hiểu thêm về Mỹ Latinh - một khu vực rộng lớn gồm nhiều quốc gia với nền văn hóa đa dạng.
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
