Có những cuộc trò chuyện chỉ kéo dài vài phút nhưng đủ khiến một mối quan hệ trở nên gần gũi hơn hoặc xa cách đi. Một câu nói có thể là lời góp ý chân thành, nhưng cũng có thể khiến người nghe cảm thấy bị phán xét. Một ý tốt nếu diễn đạt không khéo, đôi khi lại trở thành hiểu lầm.
Giao tiếp vì thế không chỉ là nói đúng điều mình nghĩ. Đó còn là khả năng lắng nghe, nhận diện cảm xúc của bản thân, hiểu nhu cầu của người đối diện và lựa chọn cách diễn đạt phù hợp.
Ba cuốn sách dưới đây tiếp cận giao tiếp từ những góc độ khác nhau, từ việc hiểu vì sao lời nói có thể khiến người khác tổn thương đến cách bắt chuyện, duy trì một cuộc trò chuyện và xử lý bất đồng.
Tại sao lời bạn nói lại khiến tôi không vui?
Cuốn sách Tại sao lời bạn nói lại khiến tôi không vui? của tác giả, chuyên gia giao tiếp người Hàn Quốc Park Jae-yeon xoay quanh những tình huống quen thuộc khi con người tổn thương vì lời nói, hiểu sai ý nhau hoặc vô tình nói ra điều khiến mối quan hệ trở nên căng thẳng.
 |
Sách Tại sao lời bạn nói lại khiến tôi không vui? đưa ra nhiều bài tập thực tế về giao tiếp để người đọc thực hành. |
Tác giả hướng người đọc đến cách lắng nghe đối phương mà không vội diễn giải, đồng thời học cách diễn đạt cảm xúc và suy nghĩ của bản thân rõ ràng hơn.
Sách không chỉ đưa ra lý thuyết mà còn sử dụng các trường hợp thực tế và bài tập theo từng bước để người đọc thực hành. Nội dung đi từ nhận diện những kiểu giao tiếp dễ làm quan hệ đứt gãy đến cách lắng nghe, nói, từ chối, bày tỏ lòng biết ơn và xử lý xung đột.
Cuốn sách nhận được nhiều lời giới thiệu tích cực từ những người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông, tư vấn và giáo dục.
Gu Beom-jun, nhà sản xuất chương trình thuyết trình nổi tiếng Sebasi, nhận xét tác phẩm có thể là lời gợi ý hữu ích để mọi người kết nối và gỡ rối các mối quan hệ.
Nghệ thuật giao tiếp để thành công
Nếu sách của Park Jae-yeon tập trung vào việc hiểu cảm xúc và tránh những tổn thương không đáng có, cuốn Nghệ thuật giao tiếp để thành công (tựa gốc: How to Talk to Anyone: 92 Little Tricks for Big Success in Relationships) lại bắt đầu từ một câu hỏi khác: làm thế nào để một người có thể tạo kết nối ngay từ những cuộc gặp đầu tiên?
 |
| Người đọc có thể học được 92 kỹ thuật giao tiếp tự tin và hiệu quả hơn trong "Nghệ thuật giao tiếp để thành công". |
Từ những nghiên cứu và trải nghiệm của bản thân, tác giả, chuyên gia giao tiếp người Mỹ Leil Lowndes chia sẻ 92 thủ thuật đơn giản mà hiệu quả, giúp bạn khám phá và rèn luyện các kỹ năng để:
- Tạo một khởi đầu ấn tượng và gặp được những người bạn muốn.
- Hòa nhập linh hoạt vào bất cứ nhóm nào, dù giữa bạn và họ ít tương đồng đến đâu.
- Sử dụng ngôn ngữ cơ thể để lôi cuốn người nghe.
- Trở thành nhân vật trung tâm tại mọi bữa tiệc.
- Luôn tự tin, đáng tin cậy và gây ảnh hưởng ở mọi nơi mà bạn đến.
Sách bắt đầu từ những khoảnh khắc đầu tiên khi gặp một người: cách tạo ấn tượng, sử dụng ánh mắt, nụ cười và ngôn ngữ cơ thể; sau đó mở rộng sang nghệ thuật bắt chuyện, duy trì cuộc trò chuyện, tạo sự đồng điệu, khen ngợi đúng cách và xây dựng quan hệ.
Tác giả cũng dành nhiều nội dung cho những tình huống xã hội và công việc như làm quen trong một tập thể, giao tiếp qua điện thoại hay xử lý những người khó gần. Các kỹ thuật được đặt tên ngắn gọn, dễ nhớ và hướng đến việc có thể áp dụng ngay trong đời sống.
Giao tiếp bất bạo động
Nếu hai tựa sách trên lần lượt nói về việc hiểu người khác và xây dựng kết nối thông qua giao tiếp, cuốn Giao tiếp bất bạo động (tựa gốc: Nonviolent Communication: A Language of Life) đi sâu vào một vấn đề thường xuất hiện khi các mối quan hệ xảy ra bất đồng: làm thế nào để nói về điều mình không hài lòng mà không biến cuộc trò chuyện thành một cuộc tranh cãi?
Nhà tâm lý học người Mỹ Marshall B. Rosenberg hướng người đọc đến việc nhận diện 4 yếu tố trong giao tiếp: quan sát, cảm xúc, nhu cầu và đề nghị; từ đó học cách diễn đạt điều mình muốn một cách rõ ràng, chân thành mà không gây tổn thương cho người khác.
 |
| Cuốn sách của nhà tâm lý học Marshall B. Rosenberg nhận được nhiều đánh giá cao khi giúp cải thiện kỹ năng giao tiếp. |
Bên cạnh việc nói, Rosenberg đặc biệt nhấn mạnh khả năng lắng nghe, kể cả khi đối phương đang tức giận hoặc nói những điều khó nghe.
Thông qua các câu chuyện, ví dụ và bài tập thực hành, sách cho thấy cách chuyển những bất đồng thành cuộc đối thoại hướng tới giải pháp mà các bên đều có thể chấp nhận.
Satya Nadella, CEO kiêm Chủ tịch hội đồng quản trị của Microsoft, là một trong những người đánh giá cao tác phẩm của Marshall B. Rosenberg vì ông xem sự đồng cảm là nền tảng của giao tiếp và hợp tác hiệu quả. Khi mới tiếp quản vị trí tại Microsoft năm 2014, Nadella đề nghị các thành viên ban lãnh đạo đọc cuốn sách, với mong muốn họ hiểu và đồng cảm hơn với nhu cầu của nhau.
Ông cho rằng giao tiếp không chỉ là truyền đạt điều mình nghĩ, mà còn cần đặt câu hỏi: người đối diện đang nghĩ gì, điều gì khiến họ hào hứng hay thất vọng? Cách tiếp cận này cũng trở thành một phần trong nỗ lực xây dựng văn hóa hợp tác tại Microsoft.
Ba cuốn sách trên không đưa ra cùng một công thức cho giao tiếp. Điểm chung nằm ở chỗ giao tiếp hiệu quả không đơn thuần là nói hay. Đó là khả năng biết mình đang cảm thấy gì, hiểu người đối diện cần gì và lựa chọn cách nói để cả hai có thể tiếp tục cuộc trò chuyện.
Cẩm nang 'sống sót' nơi công sở
Trong MENTOR - Từ sinh viên chất đến nhân sự chiến, tác giả Lê Công Minh chia sẻ trải nghiệm vượt qua và học hỏi từ thất bại: Từ nam sinh thi trượt đại học đến giám đốc truyền thông kỹ thuật số, nhân viên Big 4 kiểm toán, sáng lập trung tâm tiếng Anh… Đây là nơi những bạn trẻ "lênh đênh" chốn công sở dễ tìm thấy mình và học hỏi để vươn lên trên con đường sự nghiệp.
