|
|
Thị trường cửa hàng tiện lợi đang phát triển mạnh mẽ với nhiều kế hoạch lớn của các chuỗi như 7-Eleven, FamilyMart, Circle K... Ảnh: Anh Nguyễn. |
Thị trường bán lẻ Việt Nam đang tăng tốc mạnh, với phân khúc cửa hàng tiện lợi được dự báo tăng trưởng hơn 13%/năm giai đoạn 2023-2028. Từ đó, yêu cầu đặt ra cho hạ tầng công nghệ thông tin của các nhà bán lẻ không dừng lại ở độ ổn định, mà còn ở khả năng xử lý dữ liệu theo thời gian thực nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng.
AI như một "cửa hàng trưởng"
Vào tháng 3/2025, FamilyMart "bắt tay" với FPT để áp dụng các công nghệ AI vào quy trình vận hành, nhằm nâng cao trải nghiệm mua sắm và gia tăng sự hài lòng của khách hàng.
Theo công bố khi đó, trong giai đoạn đầu, dự án chỉ tập trung vào việc thiết lập hệ thống trải nghiệm khách hàng và triển khai các chương trình đào tạo nhân viên về chăm sóc khách hàng. Các giai đoạn tiếp theo dự kiến bao gồm việc mở rộng các giải pháp số hóa, ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu khách hàng và phát triển các chương trình ưu đãi dựa trên sở thích cá nhân.
Sau đó khoảng nửa năm, một chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn khác là Circle K bổ nhiệm Tổng giám đốc mới như bước quan trọng trong chiến lược phát triển giai đoạn tiếp theo tại Việt Nam, với mục tiêu mở rộng quy mô từ hơn 500 lên 1.000 cửa hàng. Đáng chú ý, tân lãnh đạo TC Cheng đặt trọng tâm vào việc đổi mới mô hình cửa hàng, nâng tầm trải nghiệm khách hàng và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Không nằm ngoài "cuộc đua", mới đây, "ông lớn" cửa hàng tiện lợi Nhật Bản 7-Eleven cũng đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược với GreenNode, nền tảng AI Cloud thuộc VNG Group, nhằm mở rộng quan hệ đối tác sau 6 năm đồng hành.
Chia sẻ với Tri Thức - Znews, ông Lương Tất Trung, Giám đốc Công nghệ 7-Eleven Việt Nam, cho biết trong giai đoạn 6-10 năm tiếp theo, thương hiệu sẽ phát triển mạnh ở khía cạnh công nghệ, qua đó có thể đủ sức cạnh tranh khi các chuỗi khác cũng sẽ sẵn sàng bỏ ra chi phí đầu tư gấp 3-5 lần vào hạ tầng Cloud trong các năm tiếp theo.
 |
| Ông Lương Tất Trung, Giám đốc Công nghệ 7-Eleven Việt Nam. |
Lấy ví dụ thực tế từ việc ứng dụng công nghệ AI vào quy trình vận hành ở thời điểm hiện tại, ông Trung chia sẻ doanh nghiệp hiện triển khai mô hình headless commerce, cho phép cung cấp dịch vụ đến khách hàng trên đa dạng kênh từ ứng dụng di động, website cho đến các nền tảng số khác.
Hệ thống này được tích hợp khả năng cập nhật tồn kho theo thời gian thực và xử lý thanh toán tức thời, qua đó giúp đơn hàng được xử lý nhanh chóng và chính xác.
Từ năm 2020, VNG Cloud (nay trực thuộc GreenNode sau khi hợp nhất thương hiệu vào tháng 12/2025) đã vận hành nền tảng hạ tầng Cloud cho toàn hệ thống hơn 150 cửa hàng vật lý và gần 1.500 điểm bán trên các nền tảng thương mại điện tử của 7-Eleven Việt Nam. Chuỗi cho biết việc hợp tác với một đơn vị cung cấp hạ tầng Cloud trong nước giúp tiết kiệm 60-70% chi phí so với việc thuê dịch vụ tương đương của đơn vị nước ngoài.
Theo ghi nhận, đến năm 2024, tỷ lệ hủy đơn trên GrabMart đã giảm xuống khoảng 4,33%, thời gian xử lý đơn rút ngắn xuống dưới 3 phút và giá trị trung bình mỗi đơn hàng tăng khoảng 30%.
Ở cấp độ cửa hàng, mỗi điểm bán chỉ cần 2 nhân sự để quản lý đơn hàng từ nhiều kênh đồng thời, với chi phí công nghệ được duy trì ở mức khoảng 550.000 đồng/cửa hàng và thời gian ngưng hoạt động (downtime) gần như bằng không.
Thực tế, theo ông Trung, AI Agent tại 7-Eleven được xem như một "cửa hàng trưởng", tức có khả năng lập luận và đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế. Hiện, công nghệ này đang được nhân rộng để hỗ trợ vận hành các điểm kinh doanh, giúp dự báo và lập kế hoạch đặt hàng theo mùa vụ, qua đó đáp ứng nhu cầu khách mua, tránh tình trạng thiếu hoặc tồn dư hàng hóa.
Dĩ nhiên, bên cạnh những lợi thế do AI mang lại, ông Trung cũng nhấn mạnh đây là một lĩnh vực công nghệ còn rất mới, đòi hỏi nhiều thời gian và nhân lực để có thể nghiên cứu và phát triển. "Nhưng trong vòng 3-5 năm tới, đây sẽ là công nghệ đem lại rất nhiều cơ hội cho các bên đầu tư vào AI từ bây giờ", ông tin tưởng.
Mở rộng hiện diện đa nền tảng
Báo cáo Xu hướng cửa hàng bán lẻ hiện đại (Modern Trade) do Q&Me công bố cho biết trong năm 2025, tổng số cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini trên toàn quốc đạt 7.806 điểm bán, tăng nhẹ so với con số 7.362 của năm 2024. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này không diễn ra đồng đều giữa các chuỗi, mà phản ánh rõ sự phân hóa về chiến lược và năng lực cạnh tranh.
 |
| Thị trường cửa hàng tiện lợi được dự báo tăng trưởng hơn 13%/năm giai đoạn 2023-2028. Ảnh: Lan Anh. |
Theo ông Trung, khi đặt chân đến Việt Nam, 7-Eleven hướng đến mục tiêu mở 1.000 cửa hàng trong 10 năm đầu tiên. "Khi chúng tôi làm rồi mới thấy khó. Tuy nhiên, trong số 150 cửa hàng 7-Eleven tại Việt Nam, 85% đều đang có lãi", ông nói thêm.
Thay vì tập trung vào việc tăng độ phủ để chiếm thị phần, thương hiệu chủ trương "chậm mà chắc", tức là phải có lãi trên từng cửa hàng mở mới.
Để tăng thêm doanh thu cho các cửa hàng, từ cuối năm ngoái đến nay, 7-Eleven còn triển khai thêm các hoạt động livestream bán hàng trên nền tảng TikTok. Hiện tại, chuỗi duy trì livestream khoảng 3 tiếng vào sáng thứ năm hàng tuần. Doanh thu từ mỗi buổi livestream tương đương doanh thu của một cửa hàng vật lý trong một ngày, xấp xỉ 27 triệu đồng.
Về bản chất, mô hình này có thể được xem như một "cửa hàng số" trên TikTok, nơi toàn bộ quá trình bán hàng diễn ra trực tuyến nhưng vẫn được kết nối chặt chẽ với hệ thống vận hành phía sau. Các đơn hàng phát sinh từ livestream sẽ được tự động điều phối về cửa hàng gần nhất còn hàng tồn kho, từ đó xử lý và giao đến khách trong thời gian khoảng 24 phút.
Ông Trung khẳng định thời gian giao hàng của 7-Eleven vượt trội hơn so với các đối thủ khác. Thông thường, các cửa hàng, kể cả thương hiệu đồ ăn nhanh, thường mất ít nhất 2 giờ để giao hàng, trong khi 7-Eleven là một trong những đơn vị đầu tiên đạt được tốc độ giao hàng dưới 30 phút trên TikTok.
Hiện, doanh thu từ kênh thương mại điện tử chiếm khoảng 5% tổng doanh thu toàn chuỗi. Đây là một tỷ lệ rất cao so với mặt bằng chung của ngành bán lẻ. Thậm chí, một số cửa hàng đặc biệt tại phường Thảo Điền (TP.HCM) có tỷ lệ doanh thu online lên đến 20-30%.
Điều này đồng nghĩa với việc mỗi khi doanh nghiệp mở một cửa hàng mới, doanh thu không chỉ đến từ kênh bán lẻ truyền thống, mà còn có thể tăng mạnh từ doanh thu bán hàng trên các kênh online.
 |
| Các "cửa hàng số" đều phải được kết nối chặt chẽ với hệ thống vận hành vật lý để đảm bảo tối ưu. Ảnh: Anh Nguyễn. |
Dù chưa tổ chức các buổi livestream bán hàng, một số chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn khác cũng đã đẩy mạnh hoạt động trên các nền tảng mạng xã hội và triển khai bán hàng đa kênh, nhằm tiếp cận thêm với đa dạng tệp khách hàng.
Các thương hiệu FamilyMart, GS25, Circle K... đều đang có từ hàng chục nghìn đến hàng trăm nghìn lượt theo dõi trên TikTok, với mỗi video clip thu hút trên 10.000 lượt xem.
Ngoài ra, FamilyMart, GS25, Circle K đều đã có mặt trên các ứng dụng giao đồ ăn phổ biến như Shopee Food, GrabMart. Tính đến cuối tháng 1 năm nay, Circle K đã cán mốc cửa hàng thứ 500 trên ứng dụng GrabMart, cùng cam kết "giá như ở cửa hàng và giao đến mọi ngõ ngách". Trong khi đó, năm vừa qua, doanh thu của FamilyMart trên nền tảng này cũng ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
