Cuộc đối đầu trên biển đầu tiên giữa Mỹ - Nga sau vụ Venezuela

Kênh RT của Liên bang Nga chiều 7/1, theo giờ địa phương, cho biết cùng ngày, tàu chở dầu Marinera trước đây mang tên Bella 1, đã bị chặn giữ tại vùng biển quốc tế ở phía Tây Bắc Scotland với cáo buộc “vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ”.

Theo thông báo của Bộ Tư lệnh châu Âu (Mỹ), hành động này do Bộ Tư pháp và Bộ An ninh Nội địa Mỹ tiến hành, phối hợp cùng quân đội.

Thông báo của Bộ Tư lệnh châu Âu cho biết: “Con tàu đã bị thu giữ trên Bắc Đại Tây Dương theo lệnh do một tòa án liên bang Mỹ ban hành, sau khi bị tàu tuần duyên USCGC Munro theo dõi”.

Bộ Tư lệnh châu Âu nhấn mạnh rằng hành động nhằm vào tàu chở dầu này phù hợp với “tuyên bố của Tổng thống Donald Trump nhắm vào các tàu bị trừng phạt đe dọa an ninh và ổn định của Tây Bán Cầu”.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth xác nhận việc thu giữ con tàu có liên quan đến “lệnh phong tỏa đối với dầu mỏ Venezuela bị trừng phạt và bất hợp pháp”.

Tàu chở dầu này lần đầu tiên lọt vào tầm ngắm của Mỹ sau khi bị cho là tìm cách tiếp cận Venezuela vào cuối năm ngoái.

Lực lượng Tuần duyên Mỹ đã tìm cách tạm giữ con tàu, nhưng thủy thủ đoàn từ chối cho phía Mỹ lên tàu và tiếp tục hướng ra Đại Tây Dương.

Trong quá trình bị truy đuổi, tàu Bella 1 đã đổi tên thành Marinera và treo cờ Liên bang Nga thay vì cờ Guyana trước đó.

Ngay sau khi Marinera bị bắt giữ, Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ cho biết họ đã thu giữ thêm một con tàu khác ở biển Caribe, mô tả đây là “một tàu chở dầu của ‘hạm đội bóng tối’ không quốc tịch và đang chịu trừng phạt”.

Bộ Tư lệnh miền Nam tuyên bố: “Con tàu bị chặn giữ, M/T Sophia, đang hoạt động trong vùng biển quốc tế và tiến hành các hoạt động bất hợp pháp tại biển Caribe. Lực lượng Tuần duyên Mỹ đang hộ tống M/T Sophia về Mỹ để xử lý cuối cùng”.

Điều đáng chú ý nữa là khi tàu Marinera đang bị lực lượng Mỹ truy đuổi trên Đại Tây Dương, Liên bang Nga được cho là đã triển khai một tàu ngầm cùng các phương tiện Hải quân để hộ tống nó.

Trước đó, giới chức Mỹ đã tạm thời ngừng truy đuổi sau khi tàu Bella đổi tên và chuyển sang treo cờ Liên bang Nga nhằm tránh một cuộc đối đầu ngoại giao tiềm tàng với Moskva, nhưng sau đó thì tình trạng đối đầu trên biển vẫn tiếp diễn.

Về phần mình, trước khi tàu Marinera bị chặn giữ, Liên bang Nga tuyên bố con tàu đang di chuyển trong vùng biển quốc tế “hoàn toàn tuân thủ các chuẩn mực của luật hàng hải quốc tế” và chỉ trích sự chú ý của Mỹ là “không tương xứng”

Bộ Ngoại giao Liên bang Nga tuyên bố: “Hiện tại, con tàu của chúng tôi đang di chuyển trong vùng biển quốc tế của Bắc Đại Tây Dương dưới quốc kỳ của Liên bang Nga và hoàn toàn tuân thủ các chuẩn mực của luật hàng hải quốc tế”.

Cơ quan này cho biết thêm vì những lý do không rõ, tàu Marinera đang nhận được sự chú ý gia tăng và rõ ràng là không tương xứng từ quân đội Mỹ và NATO, bất chấp tính chất hòa bình của nó, đồng thời kỳ vọng “các nước phương Tây, những bên tuyên bố cam kết với tự do hàng hải trên biển cả, sẽ bắt đầu tự mình tuân thủ nguyên tắc này”.

Sau khi Mỹ bắt giữ tàu Marinera, theo hãng tin AFP của Pháp, vào ngày 7/1, phía Liên bang Nga đã chỉ trích Mỹ liên quan đến việc này.

Trong tuyên bố đưa ra cùng ngày, Bộ Giao thông Liên bang Nga nêu rõ: “Theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, quyền tự do hàng hải được áp dụng tại các vùng biển quốc tế, và không một quốc gia nào có quyền sử dụng vũ lực đối với các tàu được đăng ký hợp pháp dưới quyền tài phán của các quốc gia khác”.

Bộ Giao thông Liên bang Nga cho biết con tàu, trước đây mang tên Bella-1 và sau đó đổi tên thành Marinera, đã được cấp “giấy phép tạm thời” để treo cờ Liên bang Nga kể từ ngày 24/12/2025.

Theo tuyên bố, “đường dây liên lạc với con tàu đã bị mất” sau khi lực lượng hải quân Mỹ lên tàu “tại vùng biển quốc tế, ngoài lãnh hải của bất kỳ quốc gia nào”.