|
|
Một cuộc chia tay ở ngưỡng tuổi 30 kéo theo mất ngủ, suy kiệt về sức khỏe lẫn chất lượng làm việc. Ảnh: Freepik. |
Hồng Ngọc (quê Phú Thọ) từng nghĩ 30 tuổi là cột mốc đủ "chín" để có một mái nhà và gia đình ổn định giữa thành phố lớn. Nhưng khi chạm ngưỡng tuổi ấy, cô mới nhận ra thực tế hoàn toàn khác khi thu nhập chưa đủ mua nhà, công việc cuốn đi từng ngày, còn mối quan hệ yêu đương gần 4 năm thì dần nguội lạnh lúc nào không hay.
Tuổi 30 không như kỳ vọng
Những ca làm kéo dài, những buổi về muộn triền miên khiến Ngọc ít dành thời gian cho người yêu. Cô nghĩ đó chỉ là giai đoạn bận rộn tạm thời, cho đến một ngày, cô phát hiện ra bạn trai đã có người khác.
Cú sốc khiến Ngọc suy sụp. Nhiều đêm liền, cô trằn trọc đến sáng, phải dùng thuốc ngủ mới chợp mắt được vài tiếng. Công việc bị bỏ bê, cơ thể mệt mỏi, chỉ trong hai tuần, Ngọc sụt 3 kg.
"Chớp mắt đã 30 tuổi, tôi cảm thấy thất vọng với chính mình", Ngọc nói. Những ngày cuối năm, khi Tết đang đến gần, cô thậm chí không dám nghĩ đến chuyện về quê. Ngọc sợ những câu hỏi quen thuộc của người thân, họ hàng như "bao giờ lấy chồng, người yêu đâu?".
Câu chuyện của Hồng Ngọc không phải là cá biệt. Ở tuổi 30, khi nhiều người bắt đầu nhìn lại chặng đường đã qua và đối chiếu với những "chuẩn mực" quen thuộc, một cuộc chia tay không đơn thuần là đổ vỡ tình cảm, mà còn kéo theo cảm giác hụt hẫng về chính bản thân và tương lai phía trước.
 |
| Ở thời điểm mà nhiều người coi là phải "ổn định", Ngọc lại thấy mình đứng trước khoảng trống lớn nhất trong đời. Ảnh minh họa: Freepik. |
Vì sao sốc vì thất tình ở tuổi 30 thường nặng nề hơn?
Theo bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E (Hà Nội), xét ở góc độ tâm lý, cú sốc thất tình ở người 30 tuổi thường được cảm nhận là nặng nề hơn so với người trẻ, dù về mặt lý thuyết, đây là độ tuổi đã trưởng thành hơn về cảm xúc.
Tuy nhiên, bác sĩ Chung nhấn mạnh không thể đánh giá mức độ tổn thương chỉ dựa trên tuổi tác, bởi mỗi cá nhân đều khác nhau và ai cũng có thể chịu ảnh hưởng tâm lý khi trải qua đổ vỡ tình cảm.
Theo vị chuyên gia, thông thường, mối quan hệ càng ở giai đoạn gắn kết sâu, càng có nhiều ràng buộc và đầu tư thì khi đổ vỡ sẽ tác động tâm lý mạnh hơn.
"Điều này xuất phát từ việc mối quan hệ đó đã chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần, kéo theo nhiều kỳ vọng, kế hoạch và ý nghĩa cá nhân. Trên thực tế, có người khi thất tình cảm thấy rất buồn, tiếc nuối, trong khi người khác lại coi đó là chuyện bình thường", bác sĩ Viết Chung nói với Tri Thức - Znews.
Sự khác biệt này phụ thuộc vào một số yếu tố chính. Thứ nhất là ý nghĩa của mối quan hệ đối với mỗi cá nhân. Thứ hai là mức độ của mối quan hệ, tức là mối quan hệ đó nghiêm túc đến đâu. Thứ ba là trải nghiệm và kinh nghiệm tình cảm của người trong cuộc. Nếu đây là lần đầu trải qua đổ vỡ, tác động tâm lý thường mạnh hơn. Ngược lại, người từng trải qua nhiều lần có thể đã tích lũy được kinh nghiệm để vượt qua, nên mức độ ảnh hưởng có thể nhẹ hơn.
Thứ tư là đặc điểm tâm lý cá nhân. Người vô tư, thoải mái thường ít bị ảnh hưởng. Trong khi đó, người cầu toàn, cẩn thận, chi li có thể coi thất tình là một sang chấn lớn và gặp nhiều khó khăn khi vượt qua.
Bác sĩ Chung cho rằng yếu tố quyết định không nằm ở độ tuổi, mà nằm ở những yếu tố kể trên. Độ tuổi chỉ là một phần trong bức tranh tổng thể.
Tuy nhiên, bác sĩ cũng lưu ý rằng ở những độ tuổi liên quan trực tiếp đến hôn nhân và gia đình, khi con người đã xác định mối quan hệ một cách nghiêm túc, thất tình thường gây căng thẳng tâm lý nhiều hơn. Trong khi đó, nếu là giai đoạn còn rất trẻ hoặc đã qua độ tuổi lập gia đình, tác động này có thể nhẹ hơn.
 |
| Bác sĩ Chung nhấn mạnh không thể đánh giá mức độ tổn thương chỉ dựa trên tuổi tác, bởi mỗi cá nhân đều khác nhau và ai cũng có thể chịu ảnh hưởng tâm lý khi trải qua đổ vỡ tình cảm. Ảnh: Freepik. |
Điều quan trọng nhất vẫn là ý nghĩa của mối quan hệ đối với từng cá nhân khi họ đối diện với sang chấn tâm lý.
Tổn thương tình cảm cần được điều trị
Theo bác sĩ Nguyễn Viết Chung, khi gặp sang chấn tâm lý, con người thường trải qua các giai đoạn phản ứng tâm lý.
Ở giai đoạn đầu tiên, người trong cuộc thường phủ nhận hoặc né tránh sự việc. Họ có thể tỏ ra bình thường, vui vẻ, không để ý nhiều đến biến cố vừa xảy ra. Tuy nhiên, thực chất đây là biểu hiện của việc tránh né và phủ nhận thông tin.
Sau đó, người bệnh bước sang giai đoạn buồn bã, giận dữ và đổ lỗi. Họ có thể đổ lỗi cho bản thân, cho người xung quanh hoặc cho đối phương. Giai đoạn này thường đi kèm với cảm giác khó chịu, bức bối về mặt cảm xúc.
Tiếp theo là giai đoạn trống rỗng, khi người bệnh cảm thấy mất phương hướng, không biết phải làm gì tiếp theo, không biết cư xử ra sao hay định hướng cuộc sống như thế nào.
Sau một giai đoạn dao động ngắn, người bệnh sẽ tiến tới giai đoạn chấp nhận.
"Thông thường, nếu người đó không thể cân bằng lại cảm xúc theo thời gian, sau khoảng 6 tháng vẫn không thể trở lại trạng thái bình thường thì đây đã là dấu hiệu đáng lo ngại", bác sĩ Chung cho hay.
Một dấu hiệu khác là mức độ phản ứng quá mức. Trong các giai đoạn đầu - đặc biệt là giai đoạn cảm xúc khó chịu hoặc trống rỗng - một số người có thể phản ứng căng thẳng quá mức, đặc biệt nếu có nền tảng trầm cảm hoặc rối loạn tâm lý từ trước. Khi đó, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như rối loạn tâm thần, buồn bã kéo dài, lo âu kéo dài mà không thể tự giải quyết.
Nếu tình trạng này kéo dài quá 2 tuần và không cải thiện, người bệnh cần được can thiệp bởi chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ chuyên khoa.
Ngoài ra, vị chuyên gia cho rằng còn có những dấu hiệu đáng lo ngại khác như:
- Hành vi tự làm đau bản thân
- Hành vi nguy hiểm như sử dụng chất kích thích, uống rượu bia quá mức, lái xe không an toàn
- Các hành vi gây hại khác cho bản thân và xã hội
Theo Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E, điều quan trọng nhất là người trong cuộc cần nhận thức rõ rằng áp lực ổn định hôn nhân và sự nghiệp là một phần của giai đoạn này, nhưng không nên để áp lực đó chi phối hoàn toàn cảm xúc và giá trị bản thân.
"Mỗi người cần có nhận thức rõ ràng về giá trị của gia đình và mối quan hệ đôi lứa, cũng như hình mẫu gia đình phù hợp với bản thân để theo đuổi. Khi đã xác định rõ điều đó, con người sẽ ít bị chi phối bởi các mối quan hệ đổ vỡ và không bị áp lực bởi những chuẩn mực xã hội như 'bao nhiêu tuổi phải lập gia đình'", vị chuyên gia đưa lời khuyên.
Cuốn sách "Cơ thể phi tuổi tác tâm trí phi thời gian" mang đến cho độc giả nhiều kiến thức hữu ích liên quan đến quá trình lão hóa của con người. Chúng ta có thể làm chậm quá trình lão hóa bằng những phương pháp rất đơn giản.
