Có nên để trẻ giữ tiền lì xì?

Tiền lì xì không chỉ mang giá trị vật chất mà còn là cơ hội để cha mẹ dạy trẻ những bài học đầu đời về quản lý tài chính.

Theo tiến sĩ Y tế công cộng, chuyên gia tâm lý Lã Linh Nga (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và ứng dụng Khoa học Tâm lý - Giáo dục), chúng ta cần hiểu rõ bản chất: Tiền lì xì vừa có chữ "tiền" mà lại vừa có chữ “lì xì”. Lì xì hay tiền mừng tuổi là một phong tục tốt đẹp mà bất kỳ đứa trẻ nào cũng háo hức mong đợi.

Dưới góc nhìn tâm lý, trẻ em - đặc biệt là những trẻ lớn đã có chính kiến luôn mặc định tiền lì xì là tài sản riêng của mình. Vì vậy, việc cha mẹ mặc nhiên thu giữ mà không giải thích thỏa đáng thường bị trẻ coi là hành động "vô lý", dẫn đến những phản ứng tiêu cực hoặc cảm giác bị tước đoạt.

Chuyên gia Lã Linh Nga cho rằng về nguyên tắc, trẻ em cần sự hỗ trợ quản lý và giám sát của người lớn khi chi tiêu. Tuy nhiên, mức độ can thiệp nên thay đổi linh hoạt tùy theo giai đoạn phát triển:

- Với trẻ bậc tiểu học: Ở lứa tuổi bắt đầu nhận thức được giá trị đồng tiền, cha mẹ nên định hướng thay vì áp đặt, có thể gợi ý con bỏ lợn tiết kiệm hoặc cho phép con giữ một phần nhỏ để mua món đồ chơi, đồ dùng học tập mà con hằng ao ước. Quan trọng nhất, cha mẹ phải ghi nhận: Đây là tiền của con, bố mẹ chỉ đang giữ hộ.

- Với trẻ bậc THCS: Trẻ đã có những nhu cầu cá nhân rõ rệt. Cha mẹ nên tôn trọng mong muốn của con nhưng cần có giới hạn để tránh việc chi tiêu quá mức. Nếu số tiền lì xì quá lớn, cha mẹ nên hỗ trợ quản lý và các khoản chi tiêu quan trọng vẫn cần có sự thảo luận, thông qua phụ huynh.

- Với trẻ bậc THPT: Đây là giai đoạn có thể để trẻ toàn quyền quản lý tài chính cá nhân. Nếu phụ huynh chưa thực sự yên tâm, hãy chọn vai trò là người tư vấn và nói rõ với con rằng: Tiền là của con, nhưng khi dùng vào việc lớn, chúng ta nên thảo luận cùng nhau.

Một thực tế đáng buồn mà chuyên gia Lã Linh Nga thường xuyên gặp phải là sự bức xúc của trẻ khi hỏi đến tiền lì xì. Câu trả lời quen thuộc của nhiều phụ huynh như: Tiền đó để mua quần áo, đóng học, mua thức ăn cho con hết rồi thường gây ra sự bất bình lớn.

Theo chuyên gia, đây là sai lầm nghiêm trọng trong giáo dục gia đình. Khi cha mẹ muốn sử dụng tiền mừng tuổi của con vào việc chung, bắt buộc phải có sự trao đổi và đồng ý của trẻ. Việc tự ý chi tiêu rồi thông báo hết rồi không chỉ làm tổn thương đứa trẻ mà còn khiến con mất niềm tin vào lời hứa của cha mẹ.

Tiền lì xì là bài học đầu đời về lòng biết ơn và sự tự chủ. Thay vì biến mình thành nguyên nhân khiến con ấm ức, cha mẹ hãy trở thành người đồng hành, giúp con hiểu giá trị của sự tiết kiệm và cách chi tiêu thông minh. Hãy để mỗi phong bao đỏ thực sự là một niềm vui trọn vẹn, thay vì là khởi đầu của những tranh cãi không đáng có ngày đầu năm.