Lối sống ngồi lâu, ít vận động là điều rất phổ biến ở người hiện đại. Theo bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường, việc ngồi quá lâu không chỉ có thể làm tắc nghẽn mạch máu, suy giảm chức năng thận mà trong trường hợp nghiêm trọng còn đe dọa tính mạng.
China Times dẫn lời bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, khoa Thận, Bệnh viện Đa khoa Tam Quân (Đài Loan, Trung Quốc) về một trường hợp suy thận hy hữu. Bệnh nhân là nữ nhân viên văn phòng có lối sống được xem là lành mạnh. Cô ăn chay trường, sinh hoạt điều độ, không mắc bệnh nền (huyết áp, tiểu đường) và không thức đêm.
Tuy nhiên, chỉ số eGFR của cô liên tục suy giảm theo thời gian.
 |
| Ngồi lâu có thể làm tắc nghẽn mạch máu, làm suy giảm chức năng thận, thậm chí gây tử vong. Ảnh: Shutterstock/Dazhi. |
Qua khai thác tiền sử sinh hoạt, bác sĩ phát hiện cô ngồi trước máy tính làm việc hơn 10 giờ mỗi ngày, rất ít khi đứng dậy vận động.
Sau giờ làm, cô tiếp tục ngồi trên ghế sofa ở nhà để lướt điện thoại, xem phim cho đến khi đi ngủ. Chính lối sống ít vận động này được cho là nguyên nhân quan trọng khiến chức năng thận giảm sút.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cho biết nghiên cứu tổng quan hệ thống và phân tích gộp được công bố năm 2025 trên Tạp chí Thận học và Tiết niệu Quốc tế (Mỹ), tổng hợp dữ liệu của gần một triệu người trưởng thành, phát hiện:
- Người ngồi nhiều có nguy cơ mắc bệnh thận mạn tăng khoảng 15%.
- Nếu thời gian ngồi kéo dài chủ yếu diễn ra trong lúc nghỉ ngơi hoặc giải trí, nguy cơ có thể tăng tới 26%.
Theo các nhà nghiên cứu, ngồi lâu làm giảm lượng máu tưới đến thận, đồng thời thúc đẩy tình trạng viêm mạn tính, tăng đề kháng insulin và gây rối loạn chức năng mạch máu. Những yếu tố này có thể đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng thận.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cho biết nhiều nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn đều khuyến nghị tổng thời gian ngồi mỗi ngày không nên vượt quá 6-8 giờ. Khi thời gian ngồi vượt quá 8 giờ, nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường và bệnh thận mạn đều tăng dần.
Ngoài ra, ngồi bất động trong thời gian dài còn khiến máu ứ đọng ở tĩnh mạch chân, tạo điều kiện hình thành cục máu đông. Nếu cục máu đông bong ra và di chuyển đến phổi, nó có thể gây thuyên tắc phổi, tình trạng nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong.
Hiện tượng này còn được gọi "hội chứng hạng phổ thông" vì thường được ghi nhận ở những người phải ngồi trên các chuyến bay đường dài trong nhiều giờ liên tục.
Bác sĩ khuyến cáo điều quan trọng nhất là ngắt quãng thời gian ngồi liên tục.
- Cứ sau 30-60 phút, nên đứng dậy vận động 3-5 phút.
- Có thể đi lấy nước, vươn vai, leo cầu thang hoặc đi bộ tại chỗ để cải thiện tuần hoàn máu ở chân và tăng lưu lượng máu đến thận.
- Duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ trung bình mỗi tuần, như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội để giảm các nguy cơ sức khỏe liên quan đến việc ngồi nhiều.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
