Lý Huệ Tông và Trần Thị Dung trong phim Thái sư Trần Thủ Độ.

Thời Trần cũng ghi lại có những chuyện tình tréo ngoe, như giữa Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư với công chúa Thiên Thụy, vợ Hưng Vũ vương Trần Quốc Nghiễn, hay giữa Hành khiển Trần Khắc Chung với công chúa Huyền Trân, vợ góa của vua Chiêm Chế Mân. Nhưng sử cũng chỉ ghi vắn tắt một vài dòng, khiến đời sau cứ phải hư cấu thêm tình tiết để câu chuyện thêm phần ly kỳ.

Ngoài những câu chuyện tình “trắc trở” cũng có những câu chuyện tình đẹp có thể kể đến là mối tình giữa thái tử Sảm và ngự nữ Trần Thị Dung. Đó là khi xảy ra loạn Quách Bốc, vua Lý Cao Tông phải chạy lên miền trung du nương nhờ các thủ lĩnh miền núi, thái tử Sảm cùng mẹ là Nguyên phi Đàm thị chạy về miền Hải Ấp (Thái Bình), nương nhờ nhà Trần Lý, rồi cưới con gái của ông là Trần Thị Dung.

Sau khi vua Cao Tông qua tời, thái tử Sảm lên ngôi, tức vua Lý Huệ Tông, đến năm 1216 thì sách phong Trần thị làm Thuận Trinh phu nhân. Tuy nhiên Thái hậu ghét cha con, anh em họ Trần, thường chỉ phu nhân mà nói là bè đảng của giặc, bảo vua đuổi bỏ đi; lại sai người nói với phu nhân bảo phải tự sát.

Lúc này mới thấy tình cảm của vua Huệ Tông với người vợ thủa hàn vi của mình, khi nhà vua tìm đủ mọi cách để bảo vệ bà. Biết Thái hậu bỏ thuốc độc vào món ăn uống của phu nhân, vua dặn bà đừng ăn, mỗi bữa ăn vua chia cho phu nhân một nửa và không lúc nào cho rời bên cạnh.

Khi Thái hậu sai người cầm chén thuốc độc bắt phu nhân phải chết, nhà vua cũng lại ngăn không cho, rồi đêm ấy cùng với phu nhân lẻn đi đến chỗ quân của anh bà là Trần Tự Khánh.

Dù vua Huệ Tông hết lòng bảo vệ phu nhân như vậy, nhưng sau khi nhà Trần thay nhà Lý, vua Huệ Tông tự tử, bà lại trở thành vợ của Thái úy Trần Thủ Độ và có nhiều công lao giúp nhà Trần ổn định những ngày đầu vương triều.

Sử thần Ngô Sĩ Liên đã nhận xét về bà như sau: “Công của bà giúp nhà Trần trong việc nội trị thì nhiều mà phần báo đáp nhà Lý thì không được bằng. Thế mới biết trời sinh Linh Từ là để mở nghiệp nhà Trần...”.