Chuyện khó tin ở rạp Việt

Đạo diễn đã “ngán” phim kinh dị Việt chưa? Câu trả lời là “chưa”.

Khán giả Việt đã “ngấy” phim kinh dị nội địa chưa? Câu trả lời tương tự ở trên.

Chỉ trong nửa năm 2026, hàng loạt tác phẩm kinh dị của những đạo diễn, nhà sản xuất Việt rốp rẻng trình làng. Thậm chí có tháng hơn 2 tác phẩm thuộc thể loại này cùng lúc ra mắt.

Đáng nói, thành tích của doanh thu của những bộ phim kinh dị Việt vẫn ấn tượng ngoài phòng vé. Trong đó, Phí Phông của Đỗ Quốc Trung thu hơn 200 tỷ, là tác phẩm kinh dị ăn khách nhất mọi thời của điện ảnh Việt.

Bên cạnh đó, Heo năm móng, Quỷ nhập tràng 2 hay gần nhất có Ma xó… cũng ăn nên làm ra ngoài rạp.

Đã có giai đoạn (cuối 2024 đến năm giữa 2025) giới quan sát nhận định rằng khán giả Việt đang ngó lơ phim kinh dị Việt. Nhưng số liệu tại phòng vé thời gian qua đang chứng minh điều ngược lại.

Theo chuyên gia, phim kinh dị vẫn còn sống tốt ở rạp Việt và có lượng fan trung thành, ổn định. Thể loại này đang phát triển mạnh bởi những bộ phim thành công đã ngừng bán nỗi sợ chung chung và bắt đầu khai thác những nỗi sợ mang đậm bản sắc văn hóa Việt, đồng thời vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ và giá trị giải trí đại chúng.

Cơn sốt của những phim kinh dị Việt

Tính đến sáng 12/6, Ma xó - phim kinh dị đến từ Phan Bá Hỷ vẫn hốt tiền với tốc độ nhanh chóng ngoài phòng vé. Theo thống kê trên Box Office Vietnam, tác phẩm ghi nhận con số hơn 90 tỷ đồng với tỷ lệ lấp đầy rạp, số vé bán ra ở mức cao.

Những ngày qua, dự án đầu tay của Phan Bá Hỷ, với sự góp mặt của dàn diễn viên như Lê Khánh, Tín Nguyễn, Hạnh Thúy, Sỹ Hậu... tạo ra cơn sốt nhỏ, trong bối cảnh rạp Việt đang bị chiếm lĩnh bởi nhiều dự án điện ảnh ngoại.

Ma xó đứng đầu bảng tổng sắp doanh thu trong nhiều ngày và được dự đoán sẽ sớm đưa Phan Bá Hỷ gia nhập câu lạc bộ đạo diễn trăm tỷ trong vài ngày tới.

Phim kinh dị Phí Phông của Đỗ Quốc Trung thu hơn 200 tỷ đồng.

Trước đó, ba phim kinh dị Việt khác cũng tạo lập được doanh thu khó tin ngoài phòng vé, có thể kể tới như Phí Phông (Đỗ Quốc Trung) - hơn 200 tỷ đồng; Quỷ nhập tràng 2 (Nguyễn Thành Nam) - 134 tỷ đồng hay Heo năm móng (Lưu Thành Luân) - 124 tỷ đồng.

Lý giải về việc thể loại này vẫn ăn nên làm ra ở phòng vé Việt, Thạc sĩ Nguyễn Trọng Khoa, Chủ nhiệm bộ môn Sản xuất phim kỹ thuật số, Đại học RMIT, cho rằng kinh dị vẫn là một trong số ít thể loại có khả năng tạo ra cảm giác cấp thiết để khán giả ra rạp.

"Chúng ta không muốn xem một bộ phim kinh dị một mình trên điện thoại nếu những lời truyền miệng cho rằng bộ phim đáng sợ, gần gũi với văn hóa địa phương hoặc chứa đựng những vấn đề xã hội gây tranh luận. Thể loại này cần được trải nghiệm theo nhóm trong một không gian tối, nơi một tiếng hét có thể tạo nên phản ứng dây chuyền của nỗi sợ hãi, khi mọi người vô thức nhắm mắt nép vào vai nhau. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các rạp chiếu cần những bộ phim có thể biến các cuộc thảo luận và tranh cãi trên mạng thành doanh thu phòng vé ngay từ những ngày đầu công chiếu, từ đó tạo hiệu ứng truyền miệng 'nhất định phải xem", Thạc sĩ Nguyễn Trọng Khoa trao đổi với Tri Thức - Znews.

Theo chuyên gia, từ góc độ học thuật, phim kinh dị Việt đang thành công vì các câu chuyện được xây dựng dựa trên tín ngưỡng dân gian, cảnh quan vùng miền, trách nhiệm gia đình, nghi lễ tang ma, lòng tham, nghiệp báo, sự xấu hổ, nợ nần, mang thai, thừa kế và bất bình đẳng xã hội.

Heo năm móng (Lưu Thành Luân) ăn nên làm ra tại phòng vé nội địa.

Do đó, cảm giác “ngán” vào năm 2025 là có thật, nhưng đó không phải là sự chán ngán với phim kinh dị nói chung. Khán giả chán những bộ phim được thực hiện hời hợt: ma quỷ lặp lại một màu, kịch bản mỏng, các cảnh hù dọa không có logic cảm xúc và những tác phẩm xem yếu tố dân gian chỉ như một lớp trang trí thay vì một thế giới để khán giả đắm mình vào.

"Phim kinh dị Việt không trở lại vì khán giả đột nhiên quên đi cảm giác ngấy với thể loại này trong năm 2025. Thể loại này đang phát triển mạnh bởi những bộ phim thành công đã ngừng bán nỗi sợ chung chung và bắt đầu khai thác những nỗi sợ mang đậm bản sắc văn hóa Việt, đồng thời vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ và giá trị giải trí đại chúng. Những bộ phim thành công nhất không nói: 'Hãy đến xem một con ma'. Chúng nói: “Hãy đến xem một nỗi sợ mà bạn đã nghe từ thuở nhỏ, nay được tái hiện thành một trải nghiệm điện ảnh cộng đồng", ông cho biết.

Công thức của phim kinh dị trăm tỷ

Bên cạnh những dự án kinh dị trăm tỷ được thống kê ở đầu bài viết, trong nửa năm qua, số lượng dự án theo đuổi thể loại này vẫn rất đông đảo. Bên cạnh đó, từ thời điểm này đến cuối năm, danh sách những tác phẩm điện ảnh kinh dị vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Việc các nhà làm phim Việt tiếp tục theo đuổi thể loại kinh dị được xem là lựa chọn hợp lý về mặt thương mại. Tại thị trường điện ảnh nội địa, so với những thể loại khác, phim kinh dị có thể được sản xuất với ngân sách thấp hoặc trung bình, không nhất thiết đòi hỏi những đại cảnh tốn kém, có khả năng phát triển thành thương hiệu nhiều phần.

Điều này đã được chứng minh không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn thế giới. Bộ phim It (2017) thu về khoảng 704 USD, It: Chapter Two (2019) đạt khoảng 473 triệu USD, trong khi The Nun (2018) mang về khoảng 365 triệu USD.

Theo chuyên gia, các nhà làm phim kinh dị Việt phải chú trọng vào kịch bản và tiết chế sự hù dọa.

Đối với các nhà làm phim, kinh dị cũng là cách để lồng ghép những chủ đề nghiêm túc vào một hình thức giải trí đại chúng, như áp lực giai cấp, bạo lực giới, nợ nần, mê tín, mặc cảm gia đình hay cái giá của lòng tham. Có thể kể đến Get Out (2017) - một ví dụ điển hình của dòng phim "kinh dị xã hội" hay Hereditary (2018) - câu chuyện ám ảnh về sang chấn gia đình được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác hoặc Midsommar (2019) - bộ phim kinh dị tâm lý gây bất an dù phần lớn diễn ra dưới ánh nắng ban ngày trong một lễ hội mùa hè ở Thụy Điển.

Theo đánh giá của Thạc sĩ Nguyễn Trọng Khoa, công thức của một phim kinh dị Việt ăn khách thường hội tụ 5 yếu tố, có thể kể đến như truyền thuyết hoặc tín ngưỡng dân gian quen thuộc với khán giả; Xung đột cảm xúc trong gia đình hoặc một vấn đề đạo đức rõ nét; Không gian vùng miền được xây dựng trực quan và thuyết phục; Những cảnh hù dọa được tiết chế, có chủ đích thay vì lạm dụng jump scare và cuối cùng là điểm nhấn truyền thông đủ hấp dẫn để thu hút sự chú ý trên TikTok, YouTube, các tour quảng bá tại rạp và đặc biệt là hiệu ứng truyền miệng "nhất định phải xem".

Bài học dành cho các nhà làm phim không phải là "làm ít phim kinh dị hơn", mà là "làm ít phim kinh dị theo lối mòn hơn". Một câu chuyện ma vẫn cần động cơ nhân vật rõ ràng, nhịp kể hợp lý, thiết kế âm thanh hiệu quả, bầu không khí thuyết phục và một lý do đủ mạnh để khán giả còn quan tâm sau cú hù dọa đầu tiên.

Các nhà sản xuất cần chọn lọc kịch bản kỹ lưỡng hơn, thử nghiệm với khán giả sớm hơn, tránh chen chân vào những giai đoạn phát hành quá đông đúc, ngừng dựa vào scandal hoặc dàn diễn viên nổi tiếng như yếu tố hút khách chính, đồng thời đầu tư nhiều hơn vào sự nhất quán về tông phim và những cái kết hợp lý, thỏa đáng. Khán giả yêu thích phim kinh dị có thể chấp nhận ngân sách khiêm tốn hoặc phần hình ảnh chưa quá hoàn hảo, nhưng họ khó chấp nhận sự nhàm chán, rối rắm hoặc những tình tiết thiếu thuyết phục đến mức không thể tạm gác sự hoài nghi để hòa mình vào câu chuyện.

Thạc sĩ Nguyễn Trọng Khoa nói thêm dù Phí Phông đạt doanh thu hơn 200 tỷ đồng, gần nhất Ma xó thu hơn 90 tỷ đồng chỉ sau ít ngày ra mắt, nhưng đây cũng chỉ là những "cú hit" đơn lẻ.

Để có thể đứng ngang hàng với phim kinh dị Thái Lan, ngành công nghiệp điện ảnh Việt cần đầu tư mạnh hơn vào các chương trình phát triển biên kịch thể loại, nghiên cứu văn hóa dân gian, đào tạo chuyên sâu về âm thanh và kỹ xảo hình ảnh (VFX), xây dựng chiến lược tham gia các liên hoan phim quốc tế, thúc đẩy các dự án đồng sản xuất trong khu vực, nâng cao chất lượng phụ đề và xây dựng chiến lược bán bản quyền từ sớm. Quan trọng không kém là sự kỷ luật và tầm nhìn dài hạn của các nhà sản xuất.

Mục tiêu dài hạn của phim kinh dị Việt nên rất rõ ràng: đủ đậm đặc bản sắc văn hóa để không thể bị thay thế, nhưng cũng đủ phổ quát về cảm xúc và đủ mới mẻ về ý tưởng để có thể chinh phục khán giả quốc tế.