Chuyên gia lý giải sự phổ biến của nhóm ‘Con ghét bố mẹ’

Nhiều trẻ em tìm tới nhóm “Con ghét bố mẹ” để đăng bài tâm sự. Ảnh minh họa: Shutterstock.

Được tạo ra từ năm 2021 nhưng đến cuối tháng 9 năm nay, nhóm “Con ghét bố mẹ” trên Facebook bỗng thu hút sự quan tâm của công chúng, đặc biệt là các bậc phụ huynh. Chỉ trong vài ngày, số thành viên của nhóm tăng từ khoảng 20.000 đến gần 400.000 người.

Những bài đăng trong nhóm dấy lên nhiều tranh cãi, đồng thời đặt ra câu hỏi về việc bố mẹ nên giao tiếp, chia sẻ với con như thế nào trong thời đại công nghệ và mạng xã hội phát triển.

Tại sự kiện “Vững bước cùng con trong bão công nghệ” nhân dịp ra mắt Tủ sách Gia đình của Phanbook, TS Bùi Trân Phượng và TS Nguyễn Tường Bách cho rằng sự xuất hiện của nhóm “Con ghét bố mẹ” xuất phát từ khoảng cách thế hệ giữa bố mẹ và con cái. Theo hai diễn giả, để có thể đồng hành cùng con, bố mẹ cần học cách thấu hiểu trẻ và trở thành tấm gương trong sinh hoạt hằng ngày.

Nhìn cây sửa đất, nhìn con sửa mình

TS Bùi Trân Phượng chia sẻ: “Những lời bày tỏ có phần gay gắt trong nhóm là phản ứng vô hại của trẻ khi giận bố mẹ. Tuy nhiên, người lớn thường hay quy chụp đó là hỗn hào, vô ơn. Nếu bình tâm lại, suy nghĩ kỹ hơn, họ sẽ thấy chuyện không có gì nghiêm trọng”.

TS Bùi Trân Phượng cho biết cụm từ “ghét bố mẹ” là cách trẻ bày tỏ những cảm xúc phức tạp. Ảnh: Khánh Linh.

Theo bà, cụm từ “ghét bố mẹ” không đồng nghĩa với việc trẻ không còn tình cảm với bố mẹ. Đó có thể là cách trẻ bày tỏ những cảm xúc phức tạp như tức giận, thất vọng, tổn thương, bất lực, cảm giác không được công nhận hoặc mong muốn bố mẹ thay đổi cách ứng xử.

Ngoài ra, ở độ tuổi dậy thì (khoảng 12-13 tuổi), hoạt động thần kinh và tâm sinh lý của trẻ đang trong giai đoạn thay đổi nhưng kinh nghiệm sống còn hạn chế, khiến trẻ khó đặt mình vào góc nhìn của người lớn.

TS Nguyễn Tường Bách cho biết: “Tôi hơi bất ngờ khi thấy nhóm ‘Con ghét bố mẹ’ trở thành đề tài tranh luận dữ dội. Vì sự khác biệt giữa bố mẹ và con cái đã tồn tại từ xưa chứ không phải đến bây giờ mới có”.

Theo ông, lý do tạo nên khoảng cách giữa bố mẹ và con cái ngày nay chủ yếu đến từ việc bố mẹ muốn con tập trung học hành trong khi trẻ vẫn có nhu cầu vui chơi, khám phá. Áp lực học tập và việc thường xuyên bị so sánh với “con nhà người ta” vô tình khiến trẻ cảm thấy không được thấu hiểu.

“Tôi nghĩ phương pháp tốt nhất là ‘nhìn cây sửa đất, nhìn con sửa mình’. Thay vì yêu cầu con thay đổi, bố mẹ cần nhìn lại cách giáo dục và ứng xử của chính mình. Bố mẹ cần sửa mình trước khi sửa con”, TS Bách khẳng định.

Đừng xem công nghệ như vú em của con

Theo TS Nguyễn Tường Bách, nghiện công nghệ và mạng xã hội là “căn bệnh” của thời đại. Trước thực trạng này, nhiều nước trên thế giới bắt đầu áp dụng quy định hạn chế trẻ nhỏ sử dụng điện thoại hoặc yêu cầu học sinh nộp điện thoại khi đến trường.

Tại Pháp, điện thoại di động đã bị cấm ở các trường tiểu học và trung học từ năm 2018. Tháng 9/2025, chính phủ Hà Lan cũng ban hành lệnh cấm học sinh tiểu học và trung học cơ sở mang điện thoại, đồng hồ thông minh và máy tính bảng đến trường. Dữ liệu mới nhất từ báo cáo GEM của UNESCO cho thấy vào tháng 6/2023, chưa đến 1/4 số quốc gia trên thế giới, tương đương 24%, có lệnh cấm điện thoại trong trường học. Tuy nhiên, đến tháng 3/2026, con số đã lên tới gần 60%.

TS Nguyễn Tường Bách cho rằng trong thời đại công nghệ phát triển, bố mẹ cần dành nhiều thời gian với con hơn. Ảnh: Khánh Linh.

“Cấm đoán là một giải pháp tuyệt vọng. Nó chỉ giải quyết được phần ngọn của vấn đề. Để kéo con ra khỏi bãi lầy internet, bố mẹ phải dành thời gian nhiều hơn cho con, đừng xem công nghệ như vú em của con”, TS Nguyễn Tường Bách nhấn mạnh.

Ông cho biết bố mẹ có thể giúp trẻ tìm thấy niềm vui bên ngoài thế giới trực tuyến bằng cách chơi thể thao, âm nhạc hoặc đi du lịch, dã ngoại. Không chỉ giảm bớt sự phụ thuộc vào Internet, những hoạt động này còn giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và các kỹ năng xã hội. Nghiên cứu vào năm 2021 của Đại học Exeter (Anh) cho thấy trẻ em vận động ngoài trời ít nhất hai lần mỗi tuần có chỉ số tập trung và tinh thần tốt hơn so với nhóm trẻ ít vận động.

TS Bùi Trân Phượng chỉ ra nghịch lý trong cách nhiều phụ huynh ứng xử với con. Họ thường xuyên sử dụng điện thoại, thậm chí đưa thiết bị cho trẻ xem để con ngồi yên trong bữa ăn nhưng lại phàn nàn khi trẻ dành quá nhiều thời gian trước màn hình.

“Tôi luôn tin vào triết lý ‘ngôn giáo không bằng thân giáo’ của ông bà. Những lời la rầy, cấm đoán không hiệu quả bằng việc bố mẹ làm gương, tự tuân thủ các nguyên tắc do mình đặt ra. Khi ấy, trẻ sẽ tự học theo”, bà nói.

Trước những khác biệt thế hệ và sức ảnh hưởng của công nghệ, hai diễn giả cho rằng bố mẹ cần học cách kiên nhẫn lắng nghe và tôn trọng cảm xúc, nhu cầu của trẻ. Đây là nền tảng quan trọng để phụ huynh đồng hành cùng con trong quá trình trưởng thành.