Chia sẻ bên lề phiên tọa đàm "Thị trường chứng khoán và doanh nghiệp Việt trong chu kỳ vốn mới", trong khuôn khổ Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026 do Báo Tuổi Trẻ phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức mới đây, ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược Thị trường CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS), nhận định thị trường chứng khoán Việt Nam đang chịu tác động từ nhiều yếu tố, trong đó có lãi suất, tỷ giá và thanh khoản. Đây là những yếu tố dẫn đến biến động lớn trên thị trường trong giai đoạn hiện tại.
 |
| Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược Thị trường CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS), cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đang chịu tác động từ nhiều yếu tố. Ảnh: BTC. |
Thị trường chứng khoán Việt Nam hưởng lợi từ nhiều yếu tố
Tuy nhiên, theo ông, thị trường vẫn sẽ được hỗ trợ trong thời gian tới. Đơn cử là việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng, cùng với 4 đợt giải ngân trong năm 2026 có thể thu hút lượng vốn thụ động đáng kể, ước tính khoảng 2-2,5 tỷ USD.
Bên cạnh đó, nếu tình hình trên thị trường quốc tế hạ nhiệt, đặc biệt là xu hướng giá dầu và lãi suất, dòng vốn chủ động có thể quay trở lại các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Ông Sơn cho rằng việc các nhà đầu tư quốc tế đang chốt lời tại nhóm cổ phiếu AI cũng có thể tạo cơ hội cho dòng vốn dịch chuyển sang những thị trường khác. Theo ông, dòng vốn hiện nay đang có sự cạnh tranh rất lớn giữa các thị trường. Xu hướng AI tiếp tục đóng vai trò là yếu tố hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, khi yếu tố này "nguội" dần, Việt Nam sẽ có thêm lợi thế cạnh tranh.
Ông phân tích lợi thế của Việt Nam nằm ở tốc độ tăng trưởng kinh tế và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Đây là những yếu tố quan trọng giúp thị trường thu hút vốn đầu tư nước ngoài.
Lấy ví dụ thực tế từ hoạt động huy động vốn của VPBank, ông Sơn cho biết ngân hàng đã huy động thành công hơn 1,4 tỷ USD vốn cổ phần từ nhà đầu tư Nhật Bản trong giai đoạn khó khăn, nhờ cam kết về tốc độ tăng trưởng cao và khả năng thực hiện đúng những cam kết đó.
Theo ông Sơn, điều này cho thấy nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đến tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp, tiếp đến là hiệu quả sử dụng vốn và sau cùng mới là yếu tố minh bạch.
Tại phiên thảo luận trong khuôn khổ diễn đàn, bà Wanming Du, Giám đốc chính sách chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại FTSE Russell, cho rằng để duy trì sức hấp dẫn với dòng vốn toàn cầu, Việt Nam cần tập trung tháo gỡ các rào cản về sở hữu nước ngoài, đồng thời nâng chiều sâu thị trường.
 |
| Bà Wanming Du, Giám đốc chính sách chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại FTSE Russell, chia sẻ tại phiên thảo luận. Ảnh: BTC. |
Theo bà, việc hạn chế sở hữu nước ngoài đang ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế và tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong danh mục thị trường mới nổi. Về dài hạn, thị trường cần gia tăng số lượng doanh nghiệp niêm yết chất lượng, đa dạng hóa ngành nghề và phát triển thêm lực lượng nhà đầu tư tổ chức trong nước.
Trong đó, các quỹ hưu trí, doanh nghiệp bảo hiểm và cơ chế tiết kiệm đầu tư vào chứng khoán có thể tạo nguồn vốn ổn định, dài hạn.
Ngoài ra, Việt Nam cần bảo đảm công bố thông tin minh bạch, nâng cao hiệu quả thực thi quy định và tăng tính dự báo của chính sách để củng cố niềm tin nhà đầu tư.
Trả lời câu hỏi về khả năng duy trì dòng vốn sau nâng hạng, bà Wanming Du cho biết các quỹ đầu tư thụ động phân bổ vốn vào Việt Nam dựa trên tỷ trọng của thị trường trong bộ chỉ số các thị trường mới nổi (EM). Dòng vốn này sẽ tiếp tục được duy trì nếu Việt Nam giữ được tỷ trọng và số lượng doanh nghiệp trong danh mục.
Để gia tăng tỷ trọng, Việt Nam cần có thêm nhiều doanh nghiệp được đưa vào bộ chỉ số thông qua các đợt IPO, đồng thời mở rộng nguồn cung cổ phiếu ở nhiều ngành nghề, thay vì chỉ tập trung vào các doanh nghiệp quy mô lớn.
"Việc tăng số lượng doanh nghiệp trong bộ chỉ số và giải quyết các hạn chế về sở hữu nước ngoài sẽ góp phần cải thiện tỷ trọng của Việt Nam trong danh mục thị trường mới nổi, qua đó tăng khả năng thu hút dòng vốn quốc tế", bà nhấn mạnh.
10 doanh nghiệp IPO từ cuối năm 2025 đến nay
Theo chia sẻ của Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trước Quốc hội sáng 31/10, thị trường chứng khoán, huy động vốn trong 9 tháng đầu năm đã tăng 15% so với cùng kỳ. Phát hành cổ phiếu ra công chúng tăng 60%, phát hành cổ phiếu riêng lẻ tăng 80%.
Từ cuối năm 2025 đến nay, có 10 doanh nghiệp thực hiện IPO, huy động hơn 60.000 tỷ đồng, gấp 9 lần tổng giá trị huy động của cả giai đoạn 2021-2024.
Đến năm 2030, Bộ Tài chính đặt mục tiêu vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 120% GDP, so với mức hiện tại khoảng 90% GDP. Quy mô thị trường trái phiếu hướng tới 58% GDP và thị trường sản phẩm phái sinh đạt 20-30% GDP.
Là một trong những doanh nghiệp dự kiến niêm yết cổ phiếu trên sàn trong thời gian tới, ông Dương Trọng Đoàn, Phó tổng giám đốc tài chính Tập đoàn KLC, cho biết công ty đã xây dựng lộ trình chuẩn bị niêm yết cụ thể, thậm chí có thể sớm hơn mốc 2028 đã đề ra trước đó.
Dù vậy, doanh nghiệp vẫn muốn dành thêm thời gian để hoàn thiện các quy trình, bảo đảm số liệu tài chính thực chất và xây dựng cơ cấu hoạt động bền vững trước khi đưa cổ phiếu lên sàn.
Hiện, đây là doanh nghiệp xuất khẩu tôm hùm lớn của Việt Nam sang Trung Quốc, với thị phần chiếm khoảng 34%. Doanh thu 9 tháng đầu năm của tập đoàn đạt khoảng 6.300 tỷ đồng, hướng đến mục tiêu vượt 10.000 tỷ đồng trong năm nay.
Đến thời điểm dự kiến niêm yết năm 2028, doanh nghiệp kỳ vọng có thể đạt mức doanh thu gần 20.000 tỷ đồng, cùng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận đạt mức tối thiểu 15-20%/năm.
"Chủ trương chung của Nhà nước hiện nay đang tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều doanh nghiệp. Các công ty chứng khoán cũng đang hỗ trợ chúng tôi trong quá trình chuẩn bị", ông Đoàn nói thêm.
Vị lãnh đạo khẳng định việc huy động vốn là mục tiêu khi lên sàn, nhưng điều quan trọng hơn nằm ở mong muốn đưa cổ phiếu KLC niêm yết theo các chuẩn mực của Việt Nam và quốc tế, hướng tới những nguồn vốn có kỳ hạn dài hơn.
Theo ông, huy động vốn là nhu cầu của mọi doanh nghiệp, nhưng với KLC, việc này cần được thực hiện đúng thời điểm, đúng quy mô và phù hợp với cấu trúc nguồn vốn.
Doanh nghiệp hiện có các dự án ngắn và dài hạn, do đó nguồn vốn cũng cần được phân bổ tương ứng. Ngoài ra, tỷ lệ dư nợ tín dụng của doanh nghiệp hiện ở mức khá cao nên KLC đang cân nhắc cơ cấu nguồn vốn nhằm hạn chế rủi ro tài chính trong dài hạn.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
