Chưa biết chữ đã tập ‘sáng tác’, 10X nhận hattrick giải thưởng

Viết tiểu thuyết từ những trang vở ô li, tạo ra cả một thế giới kỳ ảo mang tên Lục Địa Rồng, nhà văn Cao Việt Quỳnh đã có hành trình ba năm trưởng thành cùng chữ viết. Tác giả 17 tuổi vừa nhận giải thưởng văn học của cả Hội Nhà văn TP.HCM lẫn Hội Nhà văn Việt Nam với bộ sách 5 tập, nối tiếp vũ trụ Người Sao Chổi - bộ tiểu thuyết nhận giải Sách Quốc gia 2022.

Trò chuyện với Tri Thức - Znews, Cao Việt Quỳnh kể lại hành trình từ những nét vẽ nguệch ngoạc thời mầm non đến những bản thảo dài hàng trăm trang. Quỳnh chia sẻ về cách xây dựng thế giới và dự định tương lai của một nhà văn 17 tuổi.

Trưởng thành cùng nhân vật và trang sách

- Năm nay, "Lục Địa Rồng" nhận giải thưởng của Hội Nhà văn TP.HCM và Hội Nhà văn Việt Nam. Sau 3 năm kể từ lần đầu được vinh danh ở Giải thưởng Sách Quốc gia với "Người Sao Chổi", Việt Quỳnh đã thay đổi như thế nào?

- Thay đổi lớn nhất chính là kỹ năng viết của em. Qua từng cuốn tiểu thuyết, em học được những bài học đáng giá về cách viết, các miêu tả, cách xây dựng cốt truyện… Qua từng bộ truyện, nhân vật cũng trưởng thành cùng em. Mỗi nhân vật chính có độ tuổi gần giống em trong quá trình viết bộ đó. Em cũng tự tin hơn, khám phá những vấn đề có chiều sâu hơn, với tông màu nghiêm túc hơn.

- Là người sáng tác từ rất sớm, Quỳnh thường bắt đầu như thế nào để tạo ra một thế giới kỳ ảo? Có quy tắc, bản đồ hay cách ghi chú riêng không?

- Ban đầu với bộ Người Sao Chổi, em viết tiểu thuyết trên những quyển vở ô li. Nhưng những quyển ô li học sinh, cũng chỉ dừng lại ở nửa tập một của Người Sao Chổi. Sau khi học đánh máy, em viết tiểu thuyết trên máy tính, đồng thời em cũng chỉnh sửa rất nhiều. Nên phần lớn Người Sao Chổi và những tập đầu của Lục Địa Rồng, em viết tới đâu tính tới đấy, các ý tưởng chỉ giữ ở trong đầu. Dần dần, em có ghi lại ý tưởng vào trong những quyển vở ô li, hoặc phác thảo bối cảnh, nhân vật bằng các hình vẽ.

Việc sáng tác tiểu thuyết đến với em từ rất sớm, em thường nói đùa là nó đến từ “trước khi em biết viết”. Vì kể từ lúc mầm non, em đã tự nghĩ ra những câu chuyện của riêng mình, kể qua những hình vẽ nguệch ngoạc.

Nhà văn Cao Việt Quỳnh

Hiện tại, những tác phẩm mới của em đều có một bộ “đề cương” dài ghi lại dàn ý, cốt truyện và những yếu tố xây dựng thế giới. Em hy vọng bằng cách này, những tác phẩm sau của em sẽ rành mạch, rõ ràng, với ý tưởng được xây dựng từ ban đầu.

- "Lục Địa Rồng" kết hợp nhiều yếu tố văn hóa - thần thoại Việt Nam và thế giới. Việt Quỳnh chọn cách pha trộn đó từ đầu hay nó tự hình thành trong quá trình viết?

- Phiên bản đầu tiên của Lục Địa Rồng chỉ có những sinh vật thần thoại rất đơn giản như người lùn, yêu tinh, nhân mã… Trong quá trình viết tập hai, em bắt đầu có niềm đang mê về thần thoại Việt Nam và thần thoại thế giới như Bắc Âu, Ai Cập, Hi Lạp… Lục Địa Rồng cũng vì thế mà thay đổi. Các vị thần từ khắp mọi miền dần xuất hiện, ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn. Và em cũng quay lại thay đổi nhiều chi tiết trong tập một để thêm những yếu tố thần thoại vào.

- Nhân vật Jim trong "Lục Địa Rồng" là con trai của siêu anh hùng và người mẹ có năng lực đặc biệt. Jim từng thấy mình không có khả năng gì nổi trội trước khi có thanh gươm Excalibur. Có độc giả cho rằng những tác phẩm như "Người Sao Chổi", "Lục Địa Rồng" của Cao Việt Quỳnh cũng là lời tuyên ngôn về khả năng của bản thân với mẹ là nhà văn. Quỳnh nghĩ sao về ý kiến đó?

- Những nhân vật chính trong câu chuyện của em thường mang độ tuổi tương tự, với hoàn cảnh và quan điểm khá giống bản thân em. Đó không phải là một quyết định có tính toán, mà chỉ là một điều xảy ra rất tự nhiên.

Việc có những nhân vật giống bản thân làm quá trình viết đơn giản hơn, có thể tạo kết nối với nhân vật, thấu hiểu tính cách và liên hệ với hành trình của họ. Nên có thể phần nào đó, trong tiềm thức, Jim và các nhân vật khác thực sự có nguyên mẫu là chính tác giả. Nhưng đó chỉ là vô tình.

Cao Việt Quỳnh, 17 tuổi, tác giả tiểu thuyết Lục địa rồng nhận giải thưởng của Hội nhà văn Việt Nam và Hội nhà văn TP.HCM năm 2025. Ảnh: NVCC.

Từ những hình vẽ nguệch ngoạc

- Các nhân vật trong truyện thường có quá trình khám phá và làm chủ năng lực riêng. Còn Việt Quỳnh thì sao, Quỳnh phát hiện ra “năng lực sáng tác” của mình từ khi nào, và ai là người đầu tiên nhận ra điều đó?

- Lúc bé em chưa bao giờ nghĩ khả năng sáng tác của mình là một “năng lực”. Nó đơn giả chỉ là một sở thích, một thói quen. Việc sáng tác tiểu thuyết đến với em từ rất sớm, em thường nói đùa là nó đến từ “trước khi em biết viết”. Vì kể từ lúc mầm non, em đã tự nghĩ ra những câu chuyện của riêng mình, kể qua những hình vẽ nguệch ngoạc.

Dự định của em là học trong ngành điện ảnh, với mục tiêu là trở thành biên kịch, đạo diễn. Bên cạnh đó, em vẫn có nhiều câu chuyện để kể qua tiểu thuyết.

Nhà văn Cao Việt Quỳnh

Người Sao Chổi ban đầu được viết trong những trang vở ô li. Với một vài dòng miêu tả phía trên và hình ảnh phía dưới, giống như các cuộc truyện trẻ con. Em thường khoe những cuốn tập này với mọi người, từ bạn bè, các thành viên trong gia đình và khách đến nhà. Mẹ em nhận ra điều đó và khuyến khích em tiếp tục, chuyển thể câu chuyện lên thành tác phẩm tiểu thuyết, từ viết tay sang đánh máy.

- Việt Quỳnh từng chia sẻ về việc liên kết các cuốn sách mình viết thành một vũ trụ chung. Vậy Quỳnh có dự định sẽ phát triển thành một series hoặc kết nối chặt chẽ hơn giữa các bộ truyện trong tương lai?

- Ba bộ truyện của em, Người Sao Chổi, Lục Địa Rồng và tiếp theo là Tài xế Taxi của Merlin, đều diễn ra trong cùng một thế giới. Với Người Sao Chổi đóng vai trò là tác phẩm gốc, Lục Địa Rồng là hậu truyện xoay quanh Jim là con trai của Người Sao Chổi, và Tài xế Taxi của Merlin là tiền truyện xảy ra trước Người Sao Chổi.

Dù có kết nối, cả ba câu chuyện đều có thể thưởng thức riêng biệt, độc giả không nhất thiết phải đọc hết tất cả. Việc gieo, cài cắm những chi tiết liên hệ, manh mối, kết nối giữa những ba bộ truyện là một công việc rất thú vị. Nhưng nó cũng mang nhược điểm là phải dựa theo những gì có từ trước, luôn phải tập trung để không tạo ra những lỗ hổng trong tình tiết, đi ngược lại với quy luật có sẵn.

Vì vậy, em dự định sau Tài xế Taxi của Merlin, em sẽ khám phá những thế giới mới, không liên quan đến Người Sao Chổi. Nhưng em cũng vẫn có dự định quay lại vũ trụ Người Sao Chổi với nhiều câu chuyện mới để kể.

Sau Người Sao Chổi và Lục Địa Rồng, nhà văn 17 tuổi cho biết đang chuẩn bị cho bộ tiểu thuyết thứ ba là Tài xế Taxi của Merlin.

- Có thông tin Việt Quỳnh muốn chuyển thể tác phẩm thành phim. Quỳnh có thể chia sẻ cụ thể hơn về dự định này không? Và khi đã 17 tuổi, Quỳnh hình dung tương lai của mình sẽ gắn với viết văn, điện ảnh hay một hướng đi khác?

- Dù là điện ảnh hay văn học, đam mê của em luôn nằm ở việc sáng tạo, kể những câu chuyện của riêng mình. Tương lai có thể sẽ có nhiều thay đổi mà ta không đoán trước được. Dự định của em là học trong ngành điện ảnh, với mục tiêu là trở thành biên kịch, đạo diễn. Bên cạnh đó, em vẫn có nhiều câu chuyện để kể qua tiểu thuyết. Em hy vọng mình sẽ cố gắng để cân bằng cả hai.

Những bộ sách của em mang nặng yếu tố kỳ ảo, nếu chuyển thể thành phim ảnh sẽ cần nhiều kỹ xảo và rất khó khăn, tốn kém. Em đang suy nghĩ, lên ý tưởng cho những dự án đầu tay đơn giản, dễ dàng hơn mà vẫn mang đậm màu sắc của em.

Cảm ơn nhà văn Cao Việt Quỳnh!