Mang thai và sinh con là hành trình thiêng liêng nhưng cũng đầy thử thách với mỗi người phụ nữ. Khi cận kề ngày sinh, không ít mẹ bầu băn khoăn giữa hai lựa chọn là sinh thường hay sinh mổ.
Theo thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa I Lê Võ Minh Hương, Bệnh viện Từ Dũ, mỗi phương pháp đều có lợi ích và rủi ro riêng, đồng thời tồn tại nhiều quan niệm sai lầm khiến sản phụ thêm áp lực khi quyết định.
Thực tế, không có cách sinh nào là "tốt nhất" cho tất cả chúng ta. Điều quan trọng là hiểu đúng bản chất của từng phương pháp để lựa chọn phù hợp với tình trạng sức khỏe của mẹ và thai nhi.
Sinh thường: Tự nhiên nhưng không dễ
Bác sĩ Hương cho biết sinh thường, hay sinh ngả âm đạo, là phương pháp tự nhiên khi thai kỳ diễn tiến thuận lợi và không có chống chỉ định y khoa. Ưu điểm rõ rệt của hình thức này là thời gian hồi phục nhanh. Sau sinh vài giờ, sản phụ thường có thể vận động nhẹ, ăn uống trở lại và sớm ổn định sinh hoạt. Thời gian nằm viện cũng ngắn hơn so với sinh mổ.
 |
| Không có cách sinh nào “hoàn hảo”. Hiểu đúng về sinh thường và sinh mổ giúp mẹ bầu tránh lầm tưởng và an tâm hơn trước ngày vượt cạn. Ảnh: Bệnh viện Từ Dũ. |
Không chỉ vậy, sinh thường còn mang lại lợi ích cho trẻ sơ sinh. Khi đi qua đường sinh, em bé tiếp xúc với hệ vi sinh của mẹ. Đồng thời, quá trình "ép" qua ống sinh giúp đẩy bớt dịch trong phổi trẻ, hỗ trợ hô hấp tốt hơn ngay sau chào đời.
Ngoài ra, vì không can thiệp phẫu thuật, sản phụ tránh được các rủi ro như nhiễm trùng vết mổ, dính ruột hay biến chứng ở những lần mang thai sau.
"Tuy nhiên, sinh thường không phải lúc nào cũng dễ dàng như nhiều người nghĩ. Một trong những lầm tưởng phổ biến là 'sinh thường mới là làm mẹ đúng nghĩa'. Quan niệm này tạo áp lực tâm lý không đáng có, trong khi giá trị của tình mẫu tử không phụ thuộc vào cách sinh con", bác sĩ Minh Hương nhấn mạnh.
Vị chuyên ra cho hay cũng cần nhìn nhận rằng sinh thường chỉ an toàn khi có đủ điều kiện y khoa. Trong các trường hợp như thai ngược, nhau tiền đạo hoặc có dấu hiệu suy thai, việc cố sinh thường có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé.
Bên cạnh đó, nỗi sợ đau đẻ - điều khiến nhiều sản phụ e ngại, hiện nay đã có thể kiểm soát tốt hơn nhờ các phương pháp giảm đau hiện đại như gây tê ngoài màng cứng.
Sinh mổ: An toàn khi cần, không phải "đường tắt"
Ở chiều ngược lại, sinh mổ là một cuộc phẫu thuật lớn, trong đó bác sĩ rạch thành bụng và tử cung để đưa em bé ra ngoài. Đây không phải là lựa chọn "nhẹ nhàng" như một số người vẫn nghĩ, mà chủ yếu là giải pháp y khoa cần thiết trong những tình huống nguy cơ.
Sinh mổ đóng vai trò "cứu cánh" khi sinh thường không thể thực hiện hoặc tiềm ẩn rủi ro cao, chẳng hạn thai suy, ngôi thai bất thường, nhau tiền đạo, hoặc khi mẹ có bệnh lý nặng. Nhờ đó, nhiều trường hợp nguy hiểm đã được xử trí an toàn, giảm tỷ lệ tử vong cho cả mẹ và trẻ.
Một ưu điểm khiến nhiều người lựa chọn sinh mổ là giảm đau trong quá trình sinh, do sản phụ được gây tê. "Tuy nhiên, cảm giác đau thường xuất hiện sau đó khi thuốc tê hết tác dụng, đặc biệt tại vết mổ, và có thể kéo dài nhiều ngày. Thời gian hồi phục cũng lâu hơn, thường cần 4-6 tuần để trở lại sinh hoạt bình thường", bác sĩ Hương nói.
Ngoài ra, sinh mổ nhiều lần còn làm tăng nguy cơ biến chứng ở các thai kỳ sau, như nhau cài răng lược hoặc nứt vỡ tử cung.
Không ít người tin rằng sinh mổ an toàn tuyệt đối hoặc giúp con thông minh hay đẹp hơn. Tuy nhiên, vị chuyên gia khẳng định chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy phương pháp sinh ảnh hưởng đến trí tuệ hay ngoại hình của trẻ. Sự phát triển của trẻ phụ thuộc chủ yếu vào di truyền, dinh dưỡng, môi trường sống và giáo dục.
 |
| Sinh mổ là một cuộc phẫu thuật lớn, trong đó bác sĩ rạch thành bụng và tử cung để đưa em bé ra ngoài. Ảnh: Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. |
Một hiểu lầm khác là sinh mổ giúp tránh hoàn toàn các vấn đề sàn chậu như són tiểu hay sa tử cung. Trên thực tế, những rối loạn này còn liên quan nhiều yếu tố như quá trình mang thai, tăng cân, tuổi tác hay cơ địa, chứ không chỉ phụ thuộc vào cách sinh.
Nên chọn sinh thường hay sinh mổ?
Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa I Lê Võ Minh Hương cho rằng câu trả lời không nằm ở sở thích cá nhân mà phụ thuộc vào đánh giá chuyên môn. Sinh thường thường được ưu tiên khi mẹ và thai khỏe mạnh, không có chống chỉ định. Ngược lại, sinh mổ sẽ được chỉ định khi có yếu tố nguy cơ cần can thiệp để đảm bảo an toàn.
 |
| Sinh thường hay sinh mổ đều là hành trình đầy dũng cảm. Điều quan trọng nhất vẫn là đảm bảo an toàn cho cả mẹ và em bé, dưới sự đồng hành của đội ngũ y tế. Ảnh: Trần Hiền. |
Các bác sĩ cũng khuyến cáo sản phụ không nên tự ý yêu cầu sinh mổ chỉ vì sợ đau hoặc chạy theo "giờ đẹp, ngày đẹp", bởi điều này có thể làm tăng những nguy cơ không cần thiết.
Dù lựa chọn phương pháp nào, việc chuẩn bị trước sinh vẫn đóng vai trò quan trọng. Tham gia lớp học tiền sản giúp mẹ bầu nắm được kỹ năng thở, rặn sinh, chăm sóc trẻ sơ sinh và nuôi con bằng sữa mẹ. Đồng thời, việc trao đổi kỹ với bác sĩ về tình trạng sức khỏe và các phương án dự phòng cũng giúp sản phụ chủ động hơn.
Một yếu tố không thể thiếu là tâm lý linh hoạt. Trong thực tế, không ít trường hợp dự kiến sinh thường nhưng phải chuyển sang sinh mổ do diễn biến trong quá trình chuyển dạ. Sự chuẩn bị tinh thần cho cả hai kịch bản sẽ giúp mẹ bầu bớt lo lắng khi tình huống thay đổi.
Sau sinh, dù bằng phương pháp nào, sản phụ cũng cần được nghỉ ngơi hợp lý, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, vận động sớm khi có thể và theo dõi các dấu hiệu bất thường để kịp thời đến cơ sở y tế.
Loại hormone nào tạo ra động lực cho con người?
Để khiến chúng ta nỗ lực hơn khi tìm kiếm, học tập, và đạt được tiến bộ, mức dopamine tăng lên trước và trong quá trình những hoạt động này diễn ra, rồi giảm xuống dưới mức cơ sở trước đó. Cuốn sách Cho đời nhẹ lên cao - Giải mã sáu hormone hạnh phúc hướng dẫn cách sử dụng sáu hormone quan trọng được sản xuất tự nhiên trong cơ thể để tạo ra công thức độc đáo làm thay đổi cuộc sống của bạn.
