|
|
Tổng thống Mỹ Donald Trump (phái) có cuộc gặp song phương với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Phòng Bầu dục hồi tháng 9/2025. Ảnh: Nhà Trắng. |
Kể từ khi bùng nổ, cuộc chiến với Iran đã gây ra nhiều rắc rối ở Washington, từ những tiếng nói yêu cầu tìm lối thoát, chê trách công tác chuẩn bị yếu kém đi kèm kỳ vọng phi thực tế, đến việc một quan chức cấp cao từ chức và đa số công chúng phản đối. Mọi chuyện khiến đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump như “ngồi trên đống lửa”, nhất là khi bầu cử giữa kỳ đến gần.
Tình hình tại Israel lại rất khác. Kết quả thăm dò cho thấy mức ủng hộ áp đảo đối với chiến dịch quân sự mà Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã thúc đẩy suốt bốn thập kỷ nhằm loại bỏ điều mà đông đảo người dân Israel nhìn nhận là mối đe dọa mang tính tồn vong.
Trước mắt, Thủ tướng Benjamin Netanyahu vẫn duy trì được sự ủng hộ lớn trong xã hội Israel. Theo Bloomberg, các cuộc thăm dò cho thấy ông tiếp tục là lựa chọn hàng đầu cho vị trí thủ tướng, dù liên minh cầm quyền chưa đạt đa số cần thiết.
Mỹ và Israel tấn công Iran vào cùng một thời điểm, nhưng ngày càng có thể thấy rõ rằng hai nước đang có những khác biệt trong cách nhìn nhận về cuộc chiến, dẫn đến tình cảnh trái ngược giữa ông Trump và ông Netanyahu.
Sức ép gia tăng với ông Trump
Kết quả khảo sát công bố hôm 19/3 cho thấy đa số cử tri Mỹ phản đối cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran, đồng thời cho rằng chiến dịch này mang lại lợi ích nhiều hơn cho Israel so với Mỹ, theo Anadolu Agency.
Khảo sát do Data for Progress thực hiện với 1.215 cử tri cho thấy 56% người được hỏi nhận định cuộc chiến có lợi cho Israel, trong khi chỉ 29% cho rằng có lợi cho Mỹ. Tổng thể, 53% phản đối các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran, so với 43% ủng hộ.
 |
| Người biểu tình phản đối chiến tranh tập trung bên ngoài Nhà Trắng ở Washington, D.C., để phản đối việc Mỹ và Israel ném bom Iran hồi tháng 2. Ảnh: Anadolu. |
Kết quả cũng phản ánh áp lực chính trị gia tăng với ông Trump. Có 51% cử tri ủng hộ Quốc hội Mỹ thông qua nghị quyết hạn chế quyền phát động chiến tranh của tổng thống, trong khi 44% phản đối. Khoảng 43% cho biết họ ít có khả năng ủng hộ đảng Cộng hòa hơn vì cuộc chiến, so với 31% nói rằng họ có xu hướng ủng hộ nhiều hơn.
Trong các kịch bản giả định, những ứng viên Dân chủ đề cao ưu tiên trong nước và giảm hỗ trợ cho Israel đạt kết quả tốt hơn. Bên cạnh đó, 43% cử tri cho rằng Israel có ảnh hưởng quá lớn tới chính sách đối ngoại của Mỹ, trong khi 41% đánh giá mức độ ảnh hưởng hiện nay là phù hợp.
Ở cấp độ chính sách, sự khác biệt giữa hai đồng minh cũng đang dần lộ rõ. “Các mục tiêu mà Tổng thống đề ra khác với mục tiêu của Israel”, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard phát biểu trước Ủy ban Tình báo Hạ viện hôm 19/3.
Giám đốc CIA John Ratcliffe cho biết Israel theo đuổi các mục tiêu rộng hơn, trong khi chiến dịch của Mỹ ban đầu không bao gồm thay đổi chế độ tại Iran. Ngay cả Tổng thống Donald Trump cuối tuần trước cũng thừa nhận hai bên có thể có cách tiếp cận khác nhau, cho rằng mục tiêu của Israel “có thể hơi khác” so với Mỹ.
Sự khác biệt này càng rõ khi Israel tấn công vào cơ sở khí đốt lớn của Iran vào tối 18/3, khiến giá năng lượng toàn cầu thoạt tăng vọt. Nhà Trắng sau đó khẳng định không được thông báo trước về vụ việc, trong khi Tổng thống Trump nói đang tìm cách kiềm chế các hành động tương tự.
“Sẽ không có thêm cuộc tấn công nào của Israel nhằm vào mỏ South Pars cực kỳ quan trọng và có giá trị này nữa”, ông viết.
 |
| Chiến sự tại Iran đã đẩy giá dầu thô Brent toàn cầu tăng vọt lên mức cao nhất kể từ khi Nga mở chiến dịch tại Ukraine vào năm 2022. Nguồn: FactSet. Đồ họa: CNN. |
Ông Netanyahu duy trì hậu thuẫn trong nước
Ở chiều ngược lại, người dân Israel dường như đang đoàn kết hơn bao giờ hết. Chiến dịch quân sự Iran đã giúp tạm gác lại nhiều vấn đề chính trị nội bộ, từ khủng hoảng lập pháp đến phiên tòa xét xử ông Netanyahu về cáo buộc tham nhũng.
Một phần lý do khiến ông Netanyahu nhận được sự ủng hộ lớn như hiện nay là bởi ngay từ đầu, chính quyền Tel Aviv đã đặt ra ba mục tiêu chính, gồm loại bỏ chương trình vũ khí hạt nhân của Iran, triệt phá năng lực tên lửa đạn đạo, và làm suy yếu khả năng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.
 |
| Khói lửa bốc lên từ một kho chứa dầu bị tập kích trong chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran vào ngày 7/3. Ảnh: ISNA. |
Và theo lời của giới lãnh đạo, mỗi ngày trôi qua, Israel lại càng tiến sát hơn tới ba mục tiêu trên, thông qua những hoạt động quân sự mà chính quyền đang thực hiện. Trong bối cảnh đó, việc người dân thường xuyên ra vào hầm trú ẩn đang được chấp nhận như cái giá cần thiết. Ngoài ra, giai đoạn sau vụ khủng bố ngày 07/10/2023 có thể đã khiến người dân Israel quen dần với cuộc sống trong tiếng còi báo động.
Các khảo sát của Viện Dân chủ Israel (IDI) cho thấy mức ủng hộ chiến dịch duy trì ổn định, khoảng 78,5% đến 82%. “Người dân coi đây là hành động có cơ sở chiến lược khi họ tin Iran là mối đe dọa mang tính tồn vong”, bà Tamar Hermann nhận định với Times of Israel.
Bên cạnh đó, hơn 60% cử tri từ cả phe cầm quyền và đối lập tin rằng chính phủ đang điều hành chiến dịch với ưu tiên hàng đầu là lợi ích an ninh, theo khảo sát của Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia (INSS).
Bà Hermann cho biết người Israel tin rằng cuộc chiến hiện nay vẫn cần diễn ra, ngay cả khi họ không nhất thiết cho rằng chính quyền Iran sẽ sụp đổ hay mọi mối đe dọa sẽ bị loại bỏ hoàn toàn. Chỉ 11% số người tham gia khảo sát của INSS tin rằng chính quyền Iran có thể sụp đổ.
“Ngay cả khi hiện tại chưa thể đạt được mục tiêu, điều đó không có nghĩa là không thể đạt được trong tương lai nếu chiến dịch tiếp tục tạo ra tiến triển”, bà Hermann nói.
