Cháu gái ông Trump kêu gọi châu Âu trả đũa vụ Greenland

Hàng nghìn người Đan Mạch đã tập trung tại Quảng trường Tòa thị chính Copenhagen trước khi tuần hành đến Đại sứ quán Mỹ để biểu tình phản đối Tổng thống Mỹ vào thứ Bảy. Ảnh: NYT

Bà Mary Trump, nhà tâm lý học, nhà văn người Mỹ và là cháu gái của Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19/1 hối thúc châu Âu hãy "phản đòn" trước việc Mỹ tuyên bố áp thuế lên 8 nước châu Âu đang bảo vệ Greenland.

Dẫn lại một dòng tiêu đề trên tờ New York Times rằng: "Các quan chức châu Âu nghiêng về phương án đàm phán hơn là trả đũa trước lời đe dọa của ông Trump", bà Mary Trump cho biết bà đã "quá mệt mỏi" với việc mọi người cứ cố gắng thương lượng với chú của mình, theo CNN.

“Tôi đã phát ngán với chiến lược đàm phán và xoa dịu thất bại này. Điều đó chỉ làm ông ta thêm quyền lực mà thôi. Hãy đánh trả đi!” bà đăng tải trên mạng xã hội X vào tối Chủ nhật.

Tuy nhiên, lễ khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thế giới ngày 19/1, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo châu Âu không nên trả đũa thuế quan vụ Greenland, nhấn mạnh đây sẽ là "bước đi dại dột".

Nhằm biện minh cho các lời đe dọa nhắm vào vùng lãnh thổ Bắc Cực, ngày 19/1, ông Trump đã gửi một thông điệp cứng rắn tới Thủ tướng Na Uy, nhấn mạnh rằng ông nhắm vào Greenland vì không còn “quan tâm tới nghĩa vụ về hòa bình” cho thế giới. Vị Tổng thống Mỹ khẳng định quyền kiểm soát tuyệt đối đối với Greenland là điều kiện tiên quyết để đảm bảo an ninh toàn cầu: “Thế giới sẽ không an toàn trừ phi chúng tôi nắm giữ Greenland”, theo Telegraph.

Theo AP, ngày 18/1, 8 quốc gia châu Âu gồm: Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy, Hà Lan và Thụy Điển đã ra tuyên bố chung và bày tỏ sự “đoàn kết mạnh mẽ với Đan Mạch và người dân Greenland”. Tuyên bố khẳng định tương lai của Greenland phải do chính người dân địa phương quyết định, trên cơ sở tôn trọng chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế.

"Các mối đe dọa thuế quan làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ dẫn đến một vòng xoáy đi xuống nguy hiểm. Chúng tôi sẽ tiếp tục đoàn kết và phối hợp trong các phản ứng của mình. Chúng tôi cam kết duy trì chủ quyền quốc gia", tuyên bố chung nhấn mạnh.

Nhấn mạnh vai trò chiến lược của Bắc Cực đối với NATO, các nước trên đồng thời cảnh báo việc sử dụng áp lực kinh tế để can thiệp chủ quyền sẽ làm rạn nứt quan hệ đồng minh và đẩy căng thẳng xuyên Đại Tây Dương vào vòng xoáy leo thang nguy hiểm.

Tối hậu thư từ 'Vua Thuế quan'

Ngày 17/1, hàng nghìn người Đan Mạch đồng loạt xuống đường tuần hành đến Đại sứ quán Mỹ để phản đối kế hoạch thâu tóm Greenland của ông Trump, trong khi hàng trăm người khác biểu tình ở Nuuk, thủ phủ của hòn đảo này.

Vài giờ sau, trong một bài đăng trên Truth Social Tổng thống Mỹ cho biết ông đang áp đặt mức thuế mới lên Đan Mạch và các quốc gia châu Âu khác cho đến khi họ chịu ngồi vào bàn đàm phán để bán Greenland. Tối hậu thư về thuế nhắm vào 8 nước châu Âu sau khi họ thể hiện sự đoàn kết qua cách điều quân tập trận bảo vệ chủ quyền tại Greenland.

Tổng thống Trump nêu rõ nếu châu Âu không cho phép “mua đứt hoàn toàn và toàn bộ” Greenland, ông sẽ áp thuế lên 8 nước châu Âu gồm: Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan, cùng với Anh và Na Uy. Mức thuế được áp dụng khởi điểm ở mức 10% từ 1/2 và sau đó tăng lên 25% vào ngày 1/6.

Nhiều quốc gia chủ chốt của EU đã lên án tuyên bố này là hành vi “tống tiền”. Các nhà lãnh đạo châu Âu khẳng định sẽ không khuất phục trước sự bắt nạt này. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh: “Châu Âu sẽ không bị tống tiền”.

Thủ tướng Anh Keir Starmer gọi tối hậu thư này là hành động “hoàn toàn sai trái”. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thậm chí còn đi xa hơn khi tuyên bố châu Âu nên trả đũa bằng vũ khí thương mại mạnh mẽ nhất hiện có bằng cách kích hoạt quy định siết chặt quyền tiếp cận thị trường EU đối với doanh nghiệp Mỹ.

Binh sĩ Đan Mạch tham gia các cuộc diễn tập huấn luyện tại Greenland. Ảnh: Bộ Tư lệnh Quốc phòng Đan Mạch

Theo tờ Globaltimes, giáo sư Cui Hongjian từ Học viện Quản trị Toàn cầu và Khu vực thuộc Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh, nhận định rằng hành động của Mỹ đối với châu Âu thực chất là một hình thái "chiến tranh hỗn hợp" (hybrid warfare), nơi Washington triển khai mọi công cụ gây sức ép để buộc các đồng minh phải chấp nhận yêu sách của mình.

Châu Âu phản đòn

Chỉ vài giờ sau khi ông Trump đưa ra yêu sách, các thành viên Nghị viện châu Âu thông báo đóng băng việc phê chuẩn thỏa thuận thương mại với ông Trump. Các lãnh đạo châu Âu dự kiến tổ chức họp khẩn trong ngày 22/1 tới để thống nhất phương án đáp trả những đe dọa từ Washington tại Brussels.

EU hiện cân nhắc hai kịch bản trả đũa chính, bao gồm gói thuế quan trị giá 93 tỷ Euro nhắm vào hàng hóa Mỹ hoặc kích hoạt "Bazooka thương mại" để siết chặt hoạt động của các tập đoàn công nghệ lớn.

"Bazooka thương mại" là Công cụ chống cưỡng ép (ACI) của châu Âu, vũ khí mạnh nhất giúp khối này đáp trả các hành vi tống tiền kinh tế từ bên ngoài.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa khẳng định khối này đang duy trì sự đoàn kết tuyệt đối nhằm ủng hộ chủ quyền của Đan Mạch và quyết tâm chống lại mọi hình thức gây áp lực kinh tế từ phía Washington.

Song song với việc chuẩn bị các biện pháp trừng phạt, châu Âu vẫn nỗ lực tìm kiếm cơ hội đối thoại trực tiếp với ông Trump tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos để hạ nhiệt căng thẳng. Tuy nhiên, nhóm 8 quốc gia bị Mỹ nhắm tới cảnh báo rằng các đòn áp thuế sẽ kích hoạt một "vòng xoáy căng thẳng nguy hiểm", đe dọa phá vỡ nền tảng quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương kéo dài nhiều thập kỷ qua.

Viết trên mạng xã hội X, Đặc phái viên của Tổng thống Liên bang Nga, Kirill Dmitriev nói đây là dấu hiệu cho thấy sự sụp đổ của liên minh xuyên Đại Tây Dương. Phía Nga nhận định Mỹ đang ưu tiên tham vọng lãnh thổ hơn sự đoàn kết NATO, đồng thời cảnh báo châu Âu sẽ phải trả giá vì quá phụ thuộc vào Washington. Ông cũng kêu gọi các lãnh đạo châu Âu đừng “khiêu khích” Tổng thống Mỹ.