|
|
Ảnh do AI tạo ra không còn bị lỗi bàn tay và chữ tiếng Việt như trước đây. Ảnh: Threads. |
Người dùng mạng xã hội đang hoang mang khi công nghệ AI giờ đây có thể tạo ra những bức ảnh chụp màn hình, tin nhắn hay giao diện ứng dụng quen thuộc giống thật đến mức không thể phân biệt bằng mắt thường. Trong khi đó, các ông lớn công nghệ lại ngày càng dồn lực vào công cụ tạo ảnh để đỡ tốn chi phí và dễ lan truyền.
, chữ viết, hay một số bộ phận của con người được xem như dấu hiệu để nhận biết ảnh thật giả. Khi AI có thể vượt qua những giới hạn này, không gian Internet sẽ bước vào một cuộc khủng hoảng niềm tin.
Chú trọng vào độ chân thực
Gần đây trên các nền tảng như Facebook, Threads, người dùng liên tục chia sẻ những hình ảnh chụp đời sống thường ngày như ảnh selfie vội, màn hình tin nhắn, phòng ốc, lớp học. Đáng chú ý, tất cả đều được sản xuất từ công cụ tạo ảnh mới ChatGPT Image 2.0.
Câu lệnh được chia sẻ đơn giản yêu cầu AI tạo một bức ảnh selfie không có chủ đề hoặc ý nghĩa rõ ràng về bố cục. Bức ảnh có độ nhòe chuyển, hơi phơi sáng quá mức do ánh mặt trời hay đèn phòng, và nhìn chung có cảm giác tầm thường.
Điểm chung kết quả có chất lượng không quá rõ nét, như chụp bằng camera trước của điện thoại, nhưng từng chi tiết như biểu cảm gương mặt, tóc, nội thất, chữ viết đều rất chân thật. Không chỉ tạo nhân vật bằng AI, ảnh chụp còn gồm những tin nhắn, album ảnh giống hệt một người bình thường.
Những bài viết mang về hàng triệu lượt xem và chục nghìn lượt tương tác, cao kỷ lục so với chỉ số thông thường trên Threads. Phần bình luận tràn ngập người dùng chia sẻ kết quả thu được từ ChatGPT, số khác bày tỏ sự hoang mang vì độ chân thật như AI đã “lục tung” kho ảnh cá nhân.
 |
| Người dùng chia sẻ các kết quả do ChatGPT Image 2.0 tạo. Ảnh: Threads. |
Thực tế, xu hướng chung của ảnh AI đang chuyển dần từ phong cách bóng bẩy, không tì vết sang những ảnh với chất lượng bình thường nhưng "đáng tin" hơn hẳn. Theo Leon Furze, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành AI ứng dụng, thế hệ AI mới tập trung vào xoá vùng trũng trong ảnh nhằm tạo cảm giác không còn là ảnh nhân tạo nữa.
Chia sẻ với Tri Thức - Znews, chuyên gia Vũ Đỗ Tuấn Huy, chủ nhiệm Cộng đồng CEO VCCI, đánh giá ChatGPT Image 2.0 được cải tiến và đặc biệt hiệu quả ở khả năng tái tạo ánh sáng, chất liệu và biểu cảm con người.
"Với kinh nghiệm cá nhân, tôi đánh giá ảnh ít mang tính AI hơn. Công cụ cũng rất dễ dùng, có thể điều chỉnh bằng ngôn ngữ tự nhiên và khắc phục gần như hoàn toàn lỗi font tiếng Việt", ông Huy nhận xét.
Điều khiến người dùng bất ngờ nằm ở chỗ AI có thể tạo những hình ảnh, khoảnh khắc bình thường, không dàn dựng. Chính sự quen thuộc đến mức đáng tin, thay vì độ thẩm mỹ, đã khiến họ cảm thấy bất an.
Rủi ro ngắn hạn từ ảnh AI
Trong văn hóa Internet, có hình ảnh đồng nghĩa với sự việc đó có thật, và ảnh chụp màn hình thường đóng vai trò bằng chứng trong các cuộc giao dịch, tranh cãi trên mạng. Do đó, điểm nguy hiểm của AI nằm ở khả năng tạo ảnh từ số không, nên khó có thể truy ra dấu vết cắt ghép.
Các công ty công nghệ cũng đóng vai trò lan toả công cụ này nhằm tối ưu hoá chi phí và phục vụ nền kinh tế chú ý (Attention Economy). OpenAI vào tháng 4 đã đóng công cụ tạo video Sora, nhưng không phải vì công nghệ này thất bại.
Theo WSJ, Sora có chi phí vận hành cao nên khó mở rộng cho người dùng miễn phí, không phù hợp với bài toán kinh tế hiện tại. Trong khi đó, công cụ tạo ảnh vừa nhanh, rẻ, lại có thể thu hút sự chú ý cao hơn khi đăng tải lên mạng. Người dùng có thể dùng AI để tạo ảnh phục vụ cho nhắn tin, quảng cáo, hay tạo những mảng hài.
 |
| Hình ảnh tỷ phú Elon Musk bán tương ớt do AI tạo được lan truyền gần đây. Ảnh: Duoyin. |
Chia sẻ với Tri Thức - Znews, ông Đào Văn Bắc, cố vấn tại Vinalink Academy, dự đoán các mô hình sẽ ngày càng thông minh và làm việc hiệu suất hơn. “Giai đoạn đầu sẽ có lợi cho người dùng nhưng về lâu dài thì để sử dụng những điều này sẽ gây tốn kém”, ông Bắc nói.
Khi khách hàng ngày càng phụ thuộc vào AI, các nền tảng sẽ có khả năng đặt ra chi phí sử dụng, paywall. Do đó, người dùng có thể phải trả phí để tiếp tục giữ lợi thế cho mình.
Mặt khác, ông Tuấn Huy cho rằng về ngắn hạn công cụ sẽ trở nên rẻ hơn nhằm phục vụ cho tệp đa số. “Mạng xã hội sẽ bùng nổ những nội dung thiết kế nhanh bởi AI do ai cũng có khả năng tiếp cận”, ông nói.
Chuyên gia cũng cảnh báo lừa đảo gia tăng, nội dung giả mạo giật tít nhiều khả năng sẽ thu hút hơn nội dung thật khi công nghệ deepfake ngày càng tiến bộ. Khi bất cứ thông tin nào trên mạng đều có thể giả mạo, thậm chí cả video call, người dùng có thể phải trải qua một cuộc khủng hoảng niềm tin trên Internet.
Những câu hỏi chúng ta phải đối mặt trong thế giới AI
Chúng ta có rất nhiều câu hỏi về thế giới AI, mà đó đều là những nghi hoặc không dễ có ngay đáp án.
Cuốn sách Thời đại AI - Và tương lai loài người chúng ta trình bày cách AI làm thay đổi mối quan hệ của chúng ta với tri thức, chính trị và xã hội. Mục tiêu tối thượng của cuốn sách này là giải thích về AI và cung cấp cho độc giả những câu hỏi mà chúng ta sẽ phải đối mặt trong những năm tới lẫn bộ công cụ để bắt đầu trả lời chúng.
