Cần trao suất dự World Cup cho đội vô địch FIFA ASEAN Cup để cứu giải

Vé dự World Cup sẽ kích thích các đội dự FIFA ASEAN Cup.

Giải đấu được kỳ vọng trở thành "mỏ vàng" mới của bóng đá châu Á ngay trong lần đầu tổ chức đã mất đi một trong hai thị trường đông dân và giàu tiềm năng nhất thế giới. Nếu không có những thay đổi đủ sức hấp dẫn, FIFA ASEAN Cup có nguy cơ chỉ trở thành một phiên bản mở rộng của AFF Cup.

Trung Quốc rút lui, FIFA mất thị trường tỷ dân và tham vọng "hái ra tiền"

Ngay trước thềm FIFA ASEAN Cup 2026, truyền thông Trung Quốc đồng loạt xác nhận đội tuyển nước này sẽ không tham dự giải đấu. Thay vào đó, Liên đoàn Bóng đá Trung Quốc lựa chọn tổ chức một giải giao hữu quốc tế riêng trong dịp FIFA Days với các khách mời gồm Uzbekistan, Palestine, Tajikistan và CHDCND Triều Tiên.

Theo Sina, nguyên nhân chính khiến Trung Quốc từ chối lời mời là họ cho rằng các đối thủ tại FIFA ASEAN Cup chưa đủ mạnh để phục vụ quá trình chuẩn bị cho Asian Cup 2027. Đội tuyển Trung Quốc muốn được cọ xát với những đối thủ có chất lượng chuyên môn cao hơn thay vì chỉ gặp các đại diện Đông Nam Á.

Nếu nhìn vào danh sách khách mời, lập luận này không phải không có cơ sở. Uzbekistan hiện đứng thứ 60 trên bảng xếp hạng FIFA và vừa giành quyền tham dự World Cup 2026. Trong khi đó, Palestine xếp hạng 95, Tajikistan đứng thứ 101 và CHDCND Triều Tiên đứng thứ 120. Đây đều là những đội bóng có lối chơi và trình độ được đánh giá phù hợp hơn với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của Trung Quốc.

Đáng chú ý, giải đấu của Trung Quốc cũng diễn ra trong khuôn khổ FIFA Days như FIFA ASEAN Cup. Điều đó khiến lợi thế lớn nhất mà FIFA ASEAN Cup quảng bá (được FIFA bảo trợ và có hệ số điểm Elo cao) gần như không còn khác biệt.

FIFA từng đặt rất nhiều kỳ vọng vào FIFA ASEAN Cup. Khác với AFF Cup truyền thống do AFF tổ chức, giải đấu mới được FIFA bảo trợ, có tiền thưởng dành cho đội vô địch lên tới 1 triệu USD, cao gấp hơn ba lần mức 300.000 USD của AFF Cup. Mục tiêu không chỉ là nâng tầm bóng đá Đông Nam Á mà còn thu hút những thị trường lớn như Trung Quốc và Ấn Độ, qua đó gia tăng doanh thu bản quyền truyền hình, quảng cáo và tài trợ.

Thế nhưng với Trung Quốc, khoản thưởng 1 triệu USD không phải yếu tố quyết định. Là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, họ hoàn toàn có thể tự tổ chức giải đấu, chủ động lựa chọn đối thủ và khai thác giá trị thương mại lớn hơn nhiều so với việc tham dự một giải đấu khu vực.

Việc mất Trung Quốc ngay ở kỳ đầu tiên vì thế không chỉ là tổn thất về chuyên môn mà còn ảnh hưởng đáng kể đến uy tín cũng như tham vọng thương mại của FIFA.

FIFA cần hành động nếu không muốn giải đấu thoái trào. Ảnh: Reuters

Muốn cứu FIFA ASEAN Cup, FIFA cần chìa ngay vé dự World Cup

Thực tế cho thấy, ngoài việc mang thương hiệu FIFA, FIFA ASEAN Cup hiện chưa tạo ra sự khác biệt đủ lớn so với các giải giao hữu quốc tế khác. Nếu các đội bóng mạnh hoàn toàn có thể tự tổ chức giải đấu trong dịp FIFA Days, mời những đối thủ chất lượng hơn và vẫn được tính điểm FIFA, sức hút của FIFA ASEAN Cup sẽ giảm đáng kể.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, giải đấu rất dễ rơi vào tình trạng chỉ còn các đội Đông Nam Á và khách mời kém chất lượng tham dự, không khác nhiều so với AFF Cup vốn đã tồn tại hàng chục năm. Khi đó, mục tiêu biến FIFA ASEAN Cup thành sân chơi mang tầm châu lục để sau này kiếm tiền sẽ rất khó thành hiện thực.

Muốn thay đổi cục diện, FIFA cần tạo ra một phần thưởng mà không giải đấu giao hữu nào khác có thể mang lại. Một phương án đáng cân nhắc là trao suất tham dự World Cup cho đội vô địch FIFA ASEAN Cup.

Hiện World Cup đã được mở rộng lên 48 đội, thậm chí lên 64 đội. Điều này đồng nghĩa FIFA có nhiều suất phân bổ hơn trước. Để kiếm vé cho "gà nhà", FIFA cũng chẳng cần cắt chỉ tiêu của các liên đoàn châu lục. Thay vào đó, FIFA hoàn toàn có thể điều chỉnh một suất từ vòng play-off liên lục địa để tạo động lực cho giải đấu.

Ý tưởng này cũng không phải điều quá xa lạ. Tại vòng loại World Cup 2026, UEFA khéo léo nâng tầm UEFA Nations League khi dành tận 4 vé World Cup cho những đội có thành tích tốt ở giải đấu giao hữu mà UEFA đẻ ra. Chính cơ chế đó giúp nhiều đội tuyển phải nghiêm túc thi đấu tại UEFA Nations League mà điển hình là Thụy Điển, Bosnia, Thổ Nhĩ Kỳ, CH Czech.

Nếu FIFA ASEAN Cup được gắn với một tấm vé World Cup, sức hút của giải đấu sẽ thay đổi hoàn toàn. Không chỉ Trung Quốc, những nền bóng đá hàng đầu châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Australia cũng sẽ phải cân nhắc tham dự với lực lượng mạnh nhất để cạnh tranh cơ hội hiếm có này.

Thậm chí, nếu mở rộng giải đấu thì các đội mạnh như Argentina, Brazil cũng khó lòng từ chối khi thấy vé World Cup là giải thưởng. Khi chất lượng chuyên môn tăng lên, giá trị bản quyền truyền hình, tài trợ và lượng khán giả cũng sẽ tăng theo, đúng với mục tiêu thương mại mà FIFA hướng đến.

Việc Trung Quốc rút lui ngay ở lần tổ chức đầu tiên là lời cảnh báo rõ ràng rằng danh xưng "FIFA" và tiền thưởng lớn chưa đủ để tạo nên sức hấp dẫn. Muốn biến FIFA ASEAN Cup thành giải đấu thực sự có giá trị, FIFA cần mang đến một lợi ích mang tính chiến lược mà các giải giao hữu khác không thể thay thế.

Chỉ khi đó, tham vọng xây dựng một giải đấu mới dành cho khu vực châu Á mới có cơ hội trở thành hiện thực.