Cận cảnh phù điêu Lạc Long Quân

Ngoài phù điêu Quốc tổ, tác phẩm vừa đạt giải A Sách Quốc gia còn nổi bật vì sưu tầm nhiều hình ảnh phù điêu, bản đồ quý hiếm trong lịch sử Việt Nam. Phù điêu “Cờ lau tập trận” tại Bảo tàng Ninh Bình tái hiện tuổi thơ của Đinh Bộ Lĩnh, vị anh hùng thống nhất đất nước thế kỷ X.

Phù điêu Hội nghị Diên Hồng trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử TP.HCM tái hiện sự kiện năm 1284 dưới triều Trần, khi Thượng hoàng Trần Thánh Tông triệu tập các bô lão trong nước để bàn kế chống quân Nguyên Mông.

Phù điêu Phật hoàng Trần Nhân Tông trưng bày tại Bảo tàng Quảng Ninh khắc họa hình ảnh vị vua nhà Trần sau khi nhường ngôi và xuất gia tu hành. Trần Nhân Tông (1258-1308) là người sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, gắn với quá trình phát triển Phật giáo thời Trần.

Bản đồ thành Cổ Loa trong sách Lịch sử Việt Nam bằng hình thể hiện cấu trúc khu thành cổ gắn với nhà nước Âu Lạc thời An Dương Vương. Qua các nghiên cứu khảo cổ, khu di tích cho thấy dấu tích của ba vòng thành cùng nhiều hiện vật thuộc văn hóa Đông Sơn. Các phát hiện như kho mũi tên đồng tại di chỉ Cầu Vực (1959), trống đồng chứa hiện vật đồng và hệ thống lò đúc mũi tên ở khu vực đền Thượng cho thấy Cổ Loa từng là trung tâm cư trú và sản xuất quan trọng thời cổ.

Bản đồ Hoàng thành Thăng Long thể hiện cấu trúc kinh thành gắn với trung tâm quyền lực của các triều đại Việt Nam qua nhiều thế kỷ. Khu di tích hình thành từ cuối thế kỷ IX và phát triển qua các triều Lý, Trần, Lê. Năm 2010, khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới.

Bản đồ Hồng Đức được ban hành năm 1490 dưới triều vua Lê Thánh Tông, thể hiện phạm vi cương giới và hệ thống hành chính của Đại Việt thế kỷ XV. Đây được xem là bộ bản đồ quốc gia sớm nhất do nhà nước phong kiến Việt Nam tổ chức biên soạn. Tư liệu này phản ánh cách quản lý lãnh thổ và nhận thức địa lý của Đại Việt thời bấy giờ.

Kinh thành Huế là trung tâm chính trị của triều Nguyễn trong 143 năm (1802–1945), được xây dựng từ năm 1805 và hoàn thiện dưới thời vua Minh Mạng. Công trình có ba vòng thành gồm Kinh thành, Hoàng thành và Tử Cấm thành, bố trí bên bờ bắc sông Hương. Hiện nay, khu di tích thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới.

Họa đồ toàn cảnh Sài Gòn năm 1898 do họa sĩ người Pháp Gaston Pusch thực hiện, ghi lại diện mạo đô thị Sài Gòn cuối thế kỷ XIX. Nhìn trong họa đồ, vẫn có thể thấy rõ các công trình di sản nổi tiếng của TP.HCM ngày nay như tượng đài Trần Hưng Đạo, nhà thờ Đức Bà, bưu điện Trung tâm Thành phố...

Bản đồ Hà Nội năm 1890 cho thấy diện mạo đô thị khi thành phố vừa được chính quyền Pháp thành lập năm 1888 trên cơ sở khu vực nội thành cũ của thành Thăng Long. Ranh giới thành phố khi đó kéo dài từ sông Hồng ở phía bắc đến khu vực Hào Nam ở phía nam, từ Hồ Tây ở phía tây đến khu vực Lương Yên ở phía đông.

Lịch sử Việt Nam bằng hình dày gần 700 trang, được thực hiện trong 17 năm với công sức sưu tầm tư liệu từ hơn 100 bảo tàng trong và ngoài nước, tập hợp hơn 2.000 tranh, ảnh hiện vật và bản đồ. Sách là một trong 2 tác phẩm nhận giải A tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII. Ảnh: Đinh Hà.