Khoảng hai tuần trước ngày nhập viện, ông L.V.P. bắt đầu cảm nhận những cơn đau âm ỉ vùng hạ sườn phải. Cùng lúc đó là cảm giác mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém dần. Chỉ sau ít ngày, làn da và tròng mắt ông ngả sang màu vàng sậm. Ông được đưa đến một bệnh viện tại Lai Châu thăm khám và được chẩn đoán viêm gan B. Tuy nhiên, sau quá trình điều trị ban đầu, tình trạng sức khỏe vẫn không cải thiện.
Gia đình tiếp tục đưa ông P. đến bệnh viện tuyến trên. Tại đây, các bác sĩ xác định ông rơi vào tình trạng suy gan cấp trên nền viêm gan B và xơ gan. Gia đình quyết định xin chuyển ông về bệnh viện địa phương để tiếp tục điều trị.
Kết quả xét nghiệm khi nhập viện cho thấy men gan bệnh nhân tăng rất cao, tải lượng virus viêm gan B vượt ngưỡng định lượng hơn 351 lần. Trước tình thế nguy cấp, các bác sĩ buộc phải khẩn trương triển khai các biện pháp điều trị tích cực nhằm giành lại sự sống cho người bệnh.
Viêm gan B thường bắt đầu rất âm thầm, không rầm rộ triệu chứng. Nhiều người vẫn sinh hoạt bình thường cho đến khi làn da đổi màu, cơ thể mệt lả và gan đã chịu những tổn thương nghiêm trọng.
 |
| Người bệnh được đưa vào viện trong trạng thái nguy kịch, men gan tăng 351 lần. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ. |
Hàng triệu người mắc viêm gan B mỗi năm
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), viêm gan B (hepatitis B) là bệnh nhiễm trùng do virus tấn công trực tiếp vào gan. Virus viêm gan B khi xâm nhập có thể nhân lên trong tế bào gan, gây viêm và phá hủy mô gan theo thời gian. Đáng lo ngại, quá trình này thường diễn ra âm thầm, khiến nhiều người mang virus trong nhiều năm mà không hề hay biết.
Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đến năm 2022, toàn cầu có khoảng 254 triệu người đang sống chung với viêm gan B mạn tính, mỗi năm ghi nhận thêm khoảng 1,2 triệu ca nhiễm mới. Riêng trong năm 2022, căn bệnh này đã cướp đi sinh mạng của khoảng 1,1 triệu người, chủ yếu do các biến chứng nặng như xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan - dạng ung thư gan nguyên phát phổ biến và nguy hiểm.
 |
| Viêm gan B thường không có biểu hiện ở giai đoạn đầu. Ảnh: Shutterstock. |
Nguy cơ nhiễm viêm gan B cao hơn ở nhiều khu vực trên thế giới như châu Phi cận Sahara, châu Á, các đảo Thái Bình Dương, Trung Đông, một số vùng Nam Mỹ và khu vực phía nam Trung - Đông Âu. Tại Việt Nam, tỷ lệ lưu hành viêm gan B ước khoảng 8-10%, tương đương 8-10 triệu người mang virus.
Virus viêm gan B xâm nhập vào cơ thể qua nhiều con đường, chủ yếu liên quan đến tiếp xúc với máu và dịch cơ thể. Nguy cơ lây nhiễm có thể xảy ra khi quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ, dùng chung kim tiêm khi tiêm chích, hoặc bị kim tiêm đã qua sử dụng đâm phải. Bên cạnh đó, các hoạt động như xăm mình, xỏ khuyên, hay thực hiện thủ thuật y tế, nha khoa bằng dụng cụ không đảm bảo vô trùng cũng tiềm ẩn rủi ro lây truyền.
Đáng lưu ý, phụ nữ mang thai nhiễm viêm gan B có thể truyền virus sang con trong quá trình sinh nở nếu không được dự phòng kịp thời. Đây cũng là lý do vaccine viêm gan B được khuyến cáo tiêm sớm cho trẻ sơ sinh, nhằm cắt đứt một trong những con đường lây nhiễm nguy hiểm nhất của căn bệnh này.
Triệu chứng không rõ ràng
Phần lớn người mắc viêm gan B không có triệu chứng rõ ràng hoặc chỉ biểu hiện nhẹ, dễ bị bỏ qua. Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng mới xuất hiện rõ hơn như sốt, mệt mỏi kéo dài, đau vùng bụng trên, buồn nôn, nổi mề đay ngứa, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu, kèm theo vàng da và vàng mắt.
Thông thường, viêm gan B cấp tính kéo dài trong khoảng 1-3 tháng. Nếu virus tồn tại trong cơ thể quá 6 tháng, bệnh được xếp vào viêm gan B mạn tính - giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng.
Ở giai đoạn cấp tính, viêm gan B thường có thể tự hồi phục mà không cần điều trị đặc hiệu. Người bệnh chủ yếu được dùng thuốc để giảm triệu chứng như đau, buồn nôn và được theo dõi chức năng gan nhằm bảo đảm quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi.
 |
| Mắt vàng, da vàng là dấu hiệu của viêm gan B chuyển nặng. Ảnh: Adobe Stock. |
Với viêm gan B mạn tính, hiện chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn. Người bệnh thường phải điều trị lâu dài bằng thuốc kháng virus để kiểm soát sự nhân lên của virus, hạn chế tổn thương gan và giảm nguy cơ biến chứng.
Với những trường hợp nhiễm kéo dài, nguy cơ suy gan, xơ gan và ung thư gan tăng lên theo thời gian. Đáng lo ngại hơn, virus viêm gan B có thể âm thầm tấn công gan suốt nhiều năm trước khi được phát hiện. Việc tái khám định kỳ với bác sĩ chuyên khoa gan đóng vai trò quan trọng trong theo dõi tiến triển bệnh.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ, tiêm vaccine vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm gan B. Đối với người trưởng thành, vaccine được khuyến cáo cho các nhóm nguy cơ cao như người mắc bệnh gan, bệnh thận, người nhiễm HIV, người tiêm chích ma túy, người có nhiều bạn tình, nam quan hệ đồng giới, nhân viên y tế hoặc những người làm việc trong môi trường có nguy cơ phơi nhiễm.
Cuốn sách Bệnh của thời thức ăn tiện lợi giải thích nguyên nhân gây ra tất cả bệnh mạn tính, cách thực phẩm tiện lợi đã tác động đến chúng dẫn đến tổn hại cho sức khỏe, nền kinh tế và môi trường, từ đó đề xuất giải pháp để chữa lành cho con người.
