Trích đoạn tranh Trường học Athens. Ảnh: Wikimedia.

Những năm gần đây, nếu ai hỏi tôi đâu là cách có lợi nhất để cải thiện bản thân, tôi nghĩ, không nghi ngờ gì nữa, chính là đọc sách.

Trong thời đại giá cả tăng vọt, chỉ có giá sách là không thay đổi quá nhiều.

Mỗi lần bắt gặp trang mạng nào có giảm giá, mua chừng nào được tặng chừng đó, là tôi nhanh chóng đặt hàng, mua một đống sách để trong nhà, có rất nhiều cuốn chưa kịp đọc, nhưng cứ giữ chúng ở nhà thôi, trong lòng cảm thấy rất yên tâm.

Gần đây, tôi tự bỏ tiền túi lập một góc đọc sách trong công ty, mua vài nghìn cuốn đặt ở văn phòng. Rất nhiều người hỏi: “Thượng Long, anh đang làm gì vậy?”

Tôi đáp: “Cái này là để cho mọi người đối thoại với cao thủ”.

Đọc sách không phải là nhiệm vụ, mà là hành trình đối thoại vượt không gian với tác giả. Đó là cuộc hành trình xuyên thời gian và không gian, đi vào tâm hồn con người bằng từ ngữ, cho phép hai người xa lạ gặp gỡ nhau trong cuốn sách.

Bạn có thể tưởng tượng cảm giác đối thoại với Khổng Tử là thế nào không? Có tưởng tượng được cảm giác khi trò chuyện với nhà bác học thời Hy Lạp cổ Aristotles? Bạn tưởng tượng ra cảm giác cùng uống rượu với nhà thơ Lý Bạch chứ?

Những cảm giác này đều có thể tìm thấy trong sách.

Nếu một người không đọc sách, những người thân và bạn bè xung quanh sẽ là cơ sở để nhìn nhận giá trị của anh ta. Nếu vòng tròn người thân của anh ta rất tệ, thì chắc chắn anh ta cũng không khá hơn chút nào.

Trong khi đó, đọc sách có thể giúp bạn tu dưỡng bản thân, có thể giúp bạn tìm thấy những con người tuyệt vời vượt thời gian và không gian, giao lưu về mặt tâm hồn với họ.

Tôi không thích hễ cứ đọc một cuốn sách là lại đăng lên mạng xã hội, càng không thích trưng ra những cuốn mình đã đọc trên Weibo, bởi lẽ đọc sách không phải để khoe mẽ, mà là để giúp bạn tìm đường về.

Tôi rất ngại bị người khác bảo liệt kê những cuốn sách đã đọc, vì đó nên là thứ riêng tư, là bí mật nằm sâu trong tâm hồn mỗi người. Có những cuốn sách hữu ích cho bạn, không nhất thiết sẽ hữu ích cho người khác, những câu chuyện hữu ích cho người khác, đối với bạn chỉ là câu chuyện truyền cảm hứng thôi.

Giống như đến tận bây giờ, tôi vẫn đọc không hiểu cuốn Trăm năm cô đơn của Garcia Márquez [1], vẫn không hiểu cuốn Runaway của Alice Munro [2], rút cuộc chúng làm rung động lòng người ở điểm nào, tôi không thích, thậm chí là ghét vài cuốn được đánh giá rất cao trên Douban, dù một số cuốn sách còn giành nhiều giải thưởng.

Nhưng tôi rất thích một số cuốn chẳng hạn như Hoàng tử bé, Nhà giả kim, Mặt trăng và đồng sáu xu. Tất nhiên tôi biết, sẽ có một số người không thích chúng, họ nói rằng đó chỉ là những cuốn sách “chicken soup”.

Cho nên, mỗi người đều có danh sách riêng, có sở thích riêng, bạn đọc loại sách gì thì bạn là loại người đó. Trước đây, một thủ thư nói với tôi, cô ấy có thể biết những đứa trẻ sẽ trở thành người như thế nào từ danh sách đọc của chúng. Do đó, hãy lựa chọn và coi trọng mỗi cuốn sách bạn đọc.

Bạn đồng ý dành một buổi chiều, một ngày, thậm chí một tuần để đọc tâm huyết cả một năm hoặc lâu hơn của tác giả ấy, thì bạn và tác giả đã gặp nhau qua các con chữ rồi. Linh hồn bạn và anh ta giao nhau trong không gian khác. Anh ta đưa bạn đến những vùng đất xa xôi. Đó là cảm giác mà tôi luôn muốn có.

[1] Gabriel José García Márquez: Nhà văn nổi tiếng người Colombia. (ND)

[2] Alice Ann Munro: Nhà văn viết truyện ngắn người Canada, đạt giải Nobel Văn học năm 2013. (ND)