 |
Tại sự kiện trao giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Năm 2026 (VFA 2026) do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Báo Tài chính Đầu tư và FiinGroup phối hợp tổ chức chiều 22/9, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương đã đặt ra một loạt yêu cầu với ngành quỹ đầu tư Việt Nam trong bối cảnh thị trường vừa được FTSE Russell nâng hạng.
Theo báo cáo của UBCK, tính đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có tổng cộng 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Tổng giá trị tài sản (NAV) do các quỹ đầu tư quản lý đạt 93.000 tỷ đồng, tương đương gần 3,6 tỷ USD quy đổi. Còn nếu tính cả danh mục ủy thác đầu tư, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ đang quản lý lên tới 846.000 tỷ, tương đương 32,5 tỷ USD.
Trong 10 năm gần nhất, ngành quỹ Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng liên tục, với tổng giá trị tài sản quản lý tăng bình quân trên 20%/năm. Quy mô NAV của nhóm quỹ đầu tư chứng khoán cũng đã tăng 2,8 lần từ năm 2020 đến nay.
Hiện nay, số lượng nhà đầu tư nắm giữ chứng chỉ quỹ đã chạm mốc 733.000 người, tăng 1,6 lần so với cuối năm 2024.
Tuy nhiên, lãnh đạo UBCK cho rằng những kết quả này mới chỉ là bước đầu. Trong giai đoạn mới, mục tiêu của ngành quỹ Việt Nam không chỉ là mở rộng tài sản quản lý mà còn là nâng cao chất lượng dòng vốn, năng lực quản trị và khả năng đóng góp vào nền kinh tế.
Từ cung cấp sản phẩm đầu tư thành kênh dẫn vốn
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức gia nhập Bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu FTSE GEIS, Chủ tịch UBCK đã đặt ra một loạt yêu cầu để ngành quỹ phát triển thực chất, chuyên nghiệp và bền vững.
Cụ thể, lãnh đạo Ủy ban yêu cầu rà soát, hoàn thiện quy định về tổ chức và hoạt động của công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, đại lý phân phối và các tổ chức cung cấp dịch vụ. Khung pháp lý cần được hoàn thiện theo hướng mở rộng các loại hình quỹ, sản phẩm đầu tư, đồng thời bảo đảm quản trị rủi ro, an toàn hệ thống và quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.
Đồng thời, nhà quản lý cũng yêu cầu tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp. Mục tiêu là hình thành cơ cấu nhà đầu tư cân bằng hơn, có khả năng cung cấp nguồn vốn dài hạn cho thị trường.
 |
| Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương. Ảnh: BTC. |
Các vấn đề liên quan phát triển thêm sản phẩm; nâng cao năng lực quản trị rủi ro, quản lý danh mục; tăng cường giám sát, tập trung vào hoạt động định giá tài sản, quản lý thanh khoản, xung đột lợi ích… cũng được lãnh đạo UBCK đặt ra.
Đặc biệt, bà Vũ Thị Chân Phương yêu cầu các quỹ đầu tư trong nước chủ động hội nhập và thu hút dòng vốn dài hạn từ các định chế tài chính toàn cầu. Bà cũng nhắc tới việc sau nâng hạng, thị trường Việt Nam sẽ có sự tham gia của BlackRock và Vanguard - 2 tập đoàn quản lý tài sản lớn nhất thế giới với danh mục trị giá 13.000-15.000 tỷ USD. Đây là cơ hội để ngành quỹ Việt Nam thu hút nguồn vốn chất lượng, đồng thời nâng cao chất lượng đầu tư, quản trị.
Theo lãnh đạo UBCK, trong giai đoạn mới, ngành quỹ cần được nhìn nhận không chỉ là một bộ phận cung cấp sản phẩm đầu tư, mà là một lực lượng định chế đầu tư chuyên nghiệp, có vai trò quan trọng trong việc tập hợp nguồn vốn, chuyển hóa thành các dòng vốn dài hạn và phân bổ hiệu quả vào nền kinh tế.
Để thực hiện được vai trò này, theo bà Phương, cần sự phối hợp của nhiều bên gồm cơ quan quản lý, các Sở Giao dịch, VSDC, các công ty quản lý quỹ, công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký, các tổ chức phân phối và nhà đầu tư.
“Với trách nhiệm của cơ quan quản lý, Ủy ban Chứng khoán sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý giám sát, thúc đẩy đổi mới sản phẩm, phát triển cơ sở nhà đầu tư và tăng cường hội nhập quốc tế”, bà Vũ Thị Chân Phương khẳng định.
Tận dụng dòng vốn ngoại tỷ USD
Trong bài chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Hữu Hiệu, Tổng giám đốc FiinGroup cho biết ngành quản lý quỹ Việt Nam đã mở rộng đáng kể về quy mô nhưng cấu trúc ngành chưa cải thiện tương xứng.
Trong đó, quy mô NAV nhóm quỹ đầu tư chứng khoán đã tăng 2,8 lần từ 2020 đến nay, nhưng mới chỉ đạt 0,7% quy mô GDP, cách rất xa mục tiêu đặt ra đến 2030 đạt 5% GDP, tương đương 1 triệu tỷ đồng.
Bên cạnh đó, độ đa dạng theo lớp tài sản của các quỹ đầu tư vẫn còn hạn chế với khoảng 72% NAV đang phân bổ vào cổ phiếu.
Theo ông Hiệu, ngành quản lý quỹ Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch cấu trúc mới. Trong đó, có 3 xu hướng đang cùng mở rộng vai trò của ngành này, từ cung cấp sản phẩm đầu tư trở thành kênh dẫn vốn dài hạn chuyên nghiệp.
Đầu tiên là sản phẩm. Hiện dư địa mở rộng các lớp tài sản của ngành vẫn rất lớn với các sản phẩm quỹ hạ tầng, quỹ nợ, ESG, hưu trí và ETF chuyên biệt…
 |
Bên cạnh đó, dòng vốn quốc tế sau nâng hạng cũng đóng vai trò quan trọng. FTSE Russell ước tính dòng vốn ngoại vào Việt Nam có thể đạt 6 tỷ USD sau nâng hạng.
Cuối cùng là chuyên nghiệp hóa nhà đầu tư. Theo ông Hiệu, để đạt mục tiêu đưa NAV các quỹ đầu tư trong nước lên mức 5% GDP, quy mô nhà đầu tư nắm giữ chứng chỉ quỹ cần tăng từ 733.000 hiện tại lên 2,5 triệu. Do đó, cần mở rộng khả năng tiếp cận và tư vấn nhà đầu tư.
Đặc biệt, CEO Fiingroup cũng nêu bài học quốc tế cho thấy quy mô dòng vốn ngoại vào các thị trường sau nâng hạng có thể lớn hơn rất nhiều con số ước tính. Như với Saudi Arabia, chỉ 3 năm sau thời điểm được nâng hạng, dòng vốn ngoại chảy vào thị trường này lên tới 27,2 tỷ USD. Con số này thậm chí tăng lên tới 43,4 tỷ USD sau 5 năm.
Tương tự, với trường hợp của Kuwait, thị trường chứng khoán nước này cũng thu hút xấp xỉ 3-6 tỷ USD sau 3-5 năm từ khi nâng hạng, dù quy mô vốn hóa thị trường tương đối nhỏ, chỉ khoảng 100-150 tỷ USD, tức chỉ bằng 1/3-1/4 quy mô thị trường Việt Nam.
Theo vị lãnh đạo doanh nghiệp, trong khi dòng vốn thụ động sẽ chảy trực tiếp vào cổ phiếu chỉ số, dòng vốn chủ động sẽ từ các quỹ EM và nhà đầu tư tổ chức tiếp cận qua công ty quản lý quỹ nội địa, Fund of Funds (FoF) hoặc Feeder Funds, từ đó tạo nguồn tăng tài sản quản lý trực tiếp cho các quỹ. Đây chính là cơ hội lớn cho ngành quỹ Việt Nam trong thời gian tới.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
