|
|
Từ khi chiến sự Trung Đông nổ ra, các ngân hàng trung ương đã bán tháo vàng để có thể ổn định đồng nội tê. Ảnh: Bloomberg. |
Trong phiên giao dịch đang diễn ra, giá vàng thế giới giao ngay chủ yếu dao động quanh mức 4.800 USD/ounce, thấp hơn khoảng 10% so với đỉnh cuối tháng 1 và chính thức rơi vào vùng điều chỉnh dù rủi ro địa chính trị vẫn leo thang. Diễn biến này trái ngược hoàn toàn với đà tăng năm ngoái, khi lực mua từ các ngân hàng trung ương giúp nâng đỡ giá kim loại quý bất chấp môi trường lãi suất tăng cao, theo CNBC.
Áp lực chiến sự "đè nặng" lên các ngân hàng trung ương
Bà Nicky Shiels, Giám đốc chiến lược kim loại tại MKS Pamp, cho biết một số ngân hàng trung ương đã xuất hiện hoạt động bán vàng đáng kể.
Việc ngân hàng trung ương bán tháo vàng ngày càng gắn chặt với tình hình chiến sự Trung Đông. Cụ thể, giá dầu tăng cao đang gây áp lực lên các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu, trong khi biến động tỷ giá buộc nhiều ngân hàng trung ương phải can thiệp mạnh hơn vào thị trường ngoại hối.
Ngoài ra, nhu cầu chi tiêu cũng trở thành vấn đề cấp bách. Bà Shiels nói thêm nhiều nước đang nắm trong tay một "kho heo đất" sinh lời khi giá vàng quanh 5.000 USD/ounce. Do đó, một số nước hiện dùng dự trữ vàng để chi trả cho chi phí năng lượng và quốc phòng tăng cao hoặc để bảo vệ đồng nội tệ dần suy yếu.
Đáng chú ý, các ngân hàng trung ương ở thị trường mới nổi dường như đang đi đầu trong xu hướng này. Đồng USD mạnh lên và chi phí vay tăng đang gây áp lực lên tỷ giá, từ đó buộc các nhà điều hành tăng sự can thiệp.
Về vấn đề này, ông Steve Brice, Giám đốc đầu tư tại Standard Chartered, nhận định đồng tiền của các thị trường mới nổi suy yếu đã khiến một số ngân hàng trung ương phải bán vàng để ổn định tỷ giá.
Dữ liệu về việc bán vàng của ngân hàng trung ương thường chậm công bố hoặc không minh bạch, nhưng một số dấu hiệu đã xuất hiện.
Thổ Nhĩ Kỳ là bên bán ròng kim loại quý đáng chú ý nhất từ đầu năm. Theo báo cáo của Metals Focus, dự trữ vàng chính thức của nước này đã giảm 131 tấn trong tháng 3, thông qua các giao dịch hoán đổi và bán trực tiếp nhằm ổn định đồng lira. Đồng lira của Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục suy yếu kể từ khi chiến sự Iran bùng phát, giảm khoảng 1,7% so với đồng USD và liên tục lập đáy mới.
Xu hướng tương tự cũng xuất hiện ở các nước khác. Trong những tháng gần đây, Nga đã giảm dự trữ vàng để bù đắp thâm hụt ngân sách. Trong khi đó, Ghana cũng bán vàng để tăng thanh khoản ngoại tệ.
Ngoài ra, Ngân hàng Trung ương Ba Lan cũng từng cân nhắc bán một phần dự trữ vàng để tài trợ cho chi tiêu quốc phòng, dù nước này là một trong những bên mua vàng lớn nhất trong giai đoạn 2024-2025.
Trụ cột lớn của thị trường đang lung lay
Thay đổi này đặc biệt quan trọng bởi các ngân hàng trung ương là một trong những trụ cột lớn nhất của thị trường vàng trong những năm gần đây. Lực mua ổn định của nhóm nhà đầu tư này đã bù đắp cho dòng vốn rút ra từ nhà đầu tư phương Tây và giúp giá vàng lập đỉnh.
Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) nhận định trong giai đoạn năm 2022-2024, các ngân hàng trung ương đã mua kỷ lục hơn 1.000 tấn vàng/năm. Tuy nhiên, vào năm 2025, lượng mua đã giảm xuống còn 863 tấn do thị trường biến động mạnh ở vùng giá cao.
Ngân hàng Natixis cho rằng sự sụt giảm này nhiều khả năng phản ánh việc một số ngân hàng trung ương đã bán vàng để bảo vệ đồng nội tệ hoặc tài trợ cho việc nhập khẩu năng lượng, trong bối cảnh giá dầu tăng và đồng USD mạnh lên.
Dù các thị trường mới nổi đang dẫn dắt xu hướng bán ra, hoạt động của các "ông lớn" Ấn Độ, Trung Quốc hay Đức vẫn khá kín tiếng. Điều này khiến các chuyên gia khó quan sát một cách rõ ràng dòng chảy vàng trong khu vực chính thức.
Việc nhà đầu tư cá nhân rút vốn khỏi vàng cùng với việc một số ngân hàng trung ương chuyển sang bán ròng là nguyên nhân chính khiến giá vàng giảm gần đây. Ngoài ra, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng cũng góp phần gây áp lực, khi tài sản có thu nhập cố định trở nên hấp dẫn hơn so với vàng, tài sản vốn không sinh lãi.
Ông Adrian Ash, Giám đốc nghiên cứu tại BullionVault, cho biết điều này khá dễ hiểu. Vàng được mua như "bảo hiểm" trước khủng hoảng và khi khủng hoảng xảy ra, nó đóng vai trò như một nguồn tài chính.
"Giá dầu, khí đốt, USD và chi phí vay tăng sẽ khiến nhiều ngân hàng trung ương phải tăng dự trữ ngoại hối, thậm chí có thể phải bảo vệ đồng tiền của mình", ông Ash nhận định.
Tuy vậy, các chuyên gia trong ngành cảnh báo rằng những động thái này thường mang tính chiến thuật hơn là thay đổi dài hạn.
Theo ông Shaokai Fan từ WGC, điều này càng cho thấy vai trò của vàng trong dự trữ quốc gia. Ông nhận định đây là tài sản có tính thanh khoản cao và thường hoạt động tốt trong thời kỳ bất ổn. Do đó, các ngân hàng trung ương có thể sử dụng trong các trường hợp cần thiết.
Ngoài ra, những nước tiêu thụ vàng lớn như Trung Quốc thường tranh thủ mua vào khi giá giảm. Chuyên gia Bernard Dahdah của Natixis nói thêm lực mua cơ hội có thể sớm quay trở lại nếu giá tiếp tục đi xuống, qua đó tạo vùng hỗ trợ cho thị trường kim loại quý.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
