Bước qua tuổi 40, cơ thể âm thầm 'suy yếu' như thế nào?

Từ tuổi 40, cả nam và nữ đều bắt đầu trải qua những thay đổi âm thầm như suy giảm thị lực, khối cơ và nội tiết tố. Ảnh: Magnific.

Tuổi 40 được xem là cột mốc quan trọng trong quá trình lão hóa của cơ thể. Nhiều thay đổi diễn ra âm thầm, từ suy giảm nội tiết tố, giảm khối lượng cơ đến những biến chuyển ở thị lực và chức năng các cơ quan.

Không ít người chỉ nhận ra khi cơ thể thường xuyên mệt mỏi, đau nhức, mất ngủ hoặc khả năng vận động không còn linh hoạt như trước.

Mắt, cơ bắp và mạch máu bắt đầu lão hóa

Quá trình lão hóa sau tuổi 40 diễn ra ở nhiều cơ quan khác trong cơ thể của cả nam và nữ.

Theo bác sĩ Lê Nhất Duy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy là sự thay đổi ở thị giác. Thủy tinh thể dần xơ cứng, giảm khả năng điều tiết khiến nhiều người bắt đầu bị lão thị. Họ phải đưa sách báo, điện thoại ra xa hơn hoặc cần tăng ánh sáng mới có thể đọc rõ.

"Đây là diễn tiến tự nhiên của quá trình lão hóa. Tuy nhiên, những người mắc bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp càng cần chú ý kiểm tra mắt định kỳ", bác sĩ Duy nhấn mạnh.

Cùng với thị lực, khối lượng và sức mạnh cơ bắp cũng suy giảm theo thời gian. Quá trình này thực tế đã bắt đầu từ tuổi trưởng thành nhưng thường bộc lộ rõ hơn sau tuổi 40. Những hoạt động từng dễ dàng như leo cầu thang, mang vác vật nặng hay tập luyện thể thao có thể trở nên khó khăn hơn.

Nam giới ở độ tuổi 40 cũng bắt đầu xảy ra tình trạng suy sinh dục. Ảnh minh họa: Healthera.

Bác sĩ Duy cho biết cơ bắp vẫn duy trì khả năng thích nghi tốt nếu được rèn luyện đúng cách. Các bài tập tăng sức mạnh như squat nhẹ, tập kháng lực kết hợp hoạt động nhịp điệu như đi bộ, bơi lội, đạp xe giúp duy trì khối cơ và khả năng thăng bằng.

Trong khi đó, hệ mạch máu lại thay đổi âm thầm hơn. Thành động mạch giảm dần độ đàn hồi theo thời gian, góp phần khiến huyết áp tâm thu có xu hướng tăng khi tuổi tác cao hơn.

Đáng chú ý, tăng huyết áp thường không có biểu hiện cảnh báo rõ ràng. Vì vậy, người bước vào tuổi trung niên cần duy trì thói quen kiểm tra huyết áp, thay vì đợi đến khi đau đầu, chóng mặt mới đi khám.

Phụ nữ sau tuổi 40 dễ bốc hỏa, mất ngủ và thay đổi tâm lý

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Bích Ty, Phó khoa Khám phụ khoa, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM), cho biết theo diễn tiến tự nhiên, nội tiết tố ở phụ nữ bắt đầu suy giảm từ khoảng 35 tuổi. Tuy nhiên, từ 40 tuổi trở lên, những biểu hiện của giai đoạn tiền mãn kinh có thể rõ rệt hơn. Phụ nữ cần nhận biết các triệu chứng để đi khám và được tư vấn phù hợp.

Các biểu hiện trong giai đoạn này được chia thành ba nhóm chính gồm rối loạn tâm lý, rối loạn thần kinh và rối loạn niệu dục.

Ở nhóm tâm lý, phụ nữ có thể cảm thấy buồn bã, bứt rứt, dễ thay đổi cảm xúc, thậm chí xuất hiện tình trạng trầm cảm. Trong khi đó, những biểu hiện như hồi hộp có thể khiến họ tìm đến chuyên khoa tim mạch; đau nhức xương khớp lại được nghĩ đến bệnh lý cơ xương khớp. Một số người gặp tình trạng tiểu buốt, tiểu gắt, tiểu lắt nhắt nên đi khám chuyên khoa tiết niệu.

Theo bác sĩ Bích Ty, nếu chỉ tập trung thăm khám từng triệu chứng mà không nghĩ đến khả năng rối loạn nội tiết trong giai đoạn tiền mãn kinh, phụ nữ có thể mất nhiều thời gian mới xác định được nguyên nhân. Điều này khiến những khó chịu kéo dài, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống.

Bộ Y tế đề xuất nhiều giải pháp giúp người dân chuẩn bị cho tuổi già từ sớm, từ rèn luyện sức khỏe đến tích lũy tài chính và việc làm phù hợp. Ảnh: Đinh Hà.

Tại phòng khám tiền mãn kinh, mãn kinh của Bệnh viện Từ Dũ, những triệu chứng khiến phụ nữ thường tìm đến bác sĩ nhất là bốc hỏa và cảm giác nóng trong người, đặc biệt vào ban đêm.

Các cơn bốc hỏa có thể khiến người bệnh khó ngủ, ngủ chập chờn, không ngon giấc hoặc thức dậy sớm. Tình trạng mất ngủ kéo dài còn có thể dẫn đến trầm cảm.

"Đây là vấn đề bác sĩ đặc biệt lo ngại bởi ảnh hưởng không chỉ đến sức khỏe thể chất mà còn cả tinh thần của phụ nữ", bác sĩ Ty nói.

Bác sĩ Bích Ty khuyên phụ nữ bước vào tuổi 40 nếu xuất hiện các biểu hiện như bốc hỏa, đau nhức xương khớp, hay quên, mất ngủ, buồn bã không rõ nguyên nhân hoặc hồi hộp nên đến khám chuyên khoa sản phụ khoa.

Qua thăm khám và đánh giá, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp điều trị phù hợp với tình trạng của từng người.

Gan và thận cũng chịu tác động của quá trình lão hóa

Gan và thận cũng chịu tác động của quá trình lão hóa. Chức năng lọc của thận suy giảm theo tuổi, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc thường xuyên lạm dụng thuốc giảm đau. Trong khi đó, gan chịu áp lực từ rượu bia, virus viêm gan và tình trạng gan nhiễm mỡ.

Bác sĩ Duy khuyến cáo người sau tuổi 40 cần chủ động theo dõi huyết áp, đường huyết, mỡ máu và chức năng gan, thận. Việc tầm soát ung thư cũng cần thực hiện đúng độ tuổi, trong đó người có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi.

Phụ nữ cần chú ý tầm soát ung thư vú, ung thư cổ tử cung và đánh giá mật độ xương sau mãn kinh.

Bên cạnh đó, đau ngực, khó thở, đột ngột yếu hoặc tê một bên người, méo miệng, giảm thị lực đột ngột là những dấu hiệu không nên chủ quan. Duy trì chế độ ăn cân đối, vận động thường xuyên, hạn chế rượu bia và khám sức khỏe định kỳ giúp giảm những tác động bất lợi của quá trình lão hóa.

Uống gì sau bữa ăn để thận hoạt động nhẹ nhàng? Nước lọc là lựa chọn tốt nhất cho thận sau bữa ăn tối. Nước có ga không đường, nước ép nam việt quất hay trà thảo mộc cũng có thể phù hợp, tùy tình trạng sức khỏe. 40:2430 hôm qua

Ba người trong một gia đình ở miền Tây cùng mắc ung thư Sau khi người mẹ được chẩn đoán ung thư vú, hai con gái chủ động tầm soát định kỳ và phát hiện bệnh ở giai đoạn IA. Cả hai đều được phẫu thuật bảo tồn tuyến vú. 42:2505 hôm qua

Bên trong nơi áp lực nhất giữa làn sóng cúm A Khoảng 50 bệnh nhân cúm A đang điều trị tại Bệnh viện Thanh Nhàn, trong đó nhiều trường hợp trở nặng, khiến giường bệnh kín chỗ, phải kê thêm ra lối đi. 44:2625 hôm qua