Bóng đá châu Âu mất dần sức mạnh tại World Cup

Trong 16 đại diện châu Âu dự World Cup 2026, chỉ còn 7 đội giành quyền vào vòng 16 đội gồm Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Bỉ, Na Uy, Anh và Thụy Sĩ. Con số này đồng nghĩa châu Âu chỉ chiếm chưa tới một nửa số suất ở vòng đấu dành cho 16 đội mạnh nhất.

Châu Âu mất dần vị thế thống trị

6 đội tuyển châu Âu phải dừng bước ngay từ vòng 32 đội. Ngoài Áo, Croatia và Thụy Điển bị loại trong các cuộc đối đầu nội bộ châu Âu, ba cú sốc lớn hơn đến từ việc Đức, Hà Lan và Bosnia & Herzegovina gục ngã trước những đối thủ ngoài châu lục.

Đây là bước lùi rõ rệt nếu so với những kỳ World Cup gần đây. Tại World Cup 2022, bóng đá châu Âu có 8 đại diện góp mặt ở vòng 16 đội. Xa hơn nữa, tại World Cup 2018, có tới 10 đội châu Âu vượt qua vòng bảng để tiến vào vòng knock-out. Không chỉ giảm về số lượng, nhiều đội bóng vốn được đánh giá ứng cử viên vô địch cũng bộc lộ dấu hiệu suy giảm về bản lĩnh và chất lượng chuyên môn.

Đức là ví dụ điển hình. Đội tuyển từng nổi tiếng với tinh thần thép đã để thua Paraguay sau loạt sút luân lưu. Đáng chú ý, truyền thông Đức tiết lộ nhiều cầu thủ giàu kinh nghiệm tỏ ra e ngại khi được hỏi có sẵn sàng thực hiện các lượt sút quyết định hay không. Hình ảnh các cầu thủ lắc đầu hoặc né tránh trách nhiệm trái ngược hoàn toàn với bản sắc thép vốn làm nên thương hiệu của "Cỗ xe tăng".

Cùng với Đức, Hà Lan cũng gây thất vọng khi bị Morocco loại dù từng có thời điểm nắm lợi thế dẫn bàn. Nhiều người tiếc cho Italy không góp mặt nhưng thế hệ các cầu thủ Italy hiện giờ còn mất bản sắc chẳng kém gì Đức hay Hà Lan.

Hà Lan không thể lọt vào vòng 16 đội.

Bóng đá thế giới ngày càng "phẳng", châu Âu không còn độc quyền sức mạnh

Nếu sự sa sút của vài ông lớn là một phần nguyên nhân, thì sự vươn lên mạnh mẽ của các nền bóng đá ngoài châu Âu mới là yếu tố làm thay đổi cục diện World Cup 2026. Khu vực Bắc Mỹ tạo nên dấu ấn đậm nét với ba đại diện gồm Mỹ, Mexico và Canada cùng góp mặt ở vòng 16 đội. Mỹ trực tiếp loại Bosnia & Herzegovina trong khi Mexico góp phần khiến CH Czech phải dừng cuộc chơi. Thành tích này vượt xa hai kỳ World Cup trước khi Bắc Mỹ chỉ có duy nhất một đội đi tiếp (Mexico 2018 và Mỹ 2022).

Ở Nam Mỹ, Brazil và Paraguay đã giành vé, trong đó Paraguay trở thành hiện tượng khi đánh bại Đức. Bóng đá châu Phi đã chắc chắn có Morocco sau khi loại Hà Lan. Ba suất còn lại của vòng 16 đội vẫn đang chờ được xác định, với cơ hội tiếp tục mở ra cho các đại diện Nam Mỹ và châu Phi. Đại diện duy nhất của châu Á còn hy vọng là Australia nếu vượt qua Ghana.

Sau mỗi thất bại của các đội châu Âu, điều kiện thời tiết tại Bắc Mỹ thường được nhắc đến như một lời giải thích. Tuy nhiên, lập luận này ngày càng thiếu sức thuyết phục vì "khó người thì khó ta".

Hơn nữa, trên thực tế, phần lớn cầu thủ xuất sắc của các đội tuyển châu Phi, Bắc Mỹ hay Nam Mỹ hiện đều thi đấu tại các giải vô địch hàng đầu châu Âu. Họ được đào tạo trong cùng hệ thống, thi đấu cùng môi trường đỉnh cao và tích lũy kinh nghiệm không hề thua kém các ngôi sao châu Âu. Khoảng cách về trình độ vì thế đang thu hẹp nhanh chóng. Những đội bóng từng bị xem là "ngựa ô" nay đủ khả năng đánh bại các ứng viên vô địch bằng chất lượng chuyên môn thay vì chỉ dựa vào tinh thần hay thể lực. Hà Lan bị Morocco loại không phải vì Hà Lan kém may mắn mà vì Morocco chơi hay hơn.

World Cup 2026 cho thấy bóng đá thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh cân bằng hơn. Châu Âu vẫn sở hữu nhiều đội tuyển mạnh và nhiều ứng viên sáng giá cho chức vô địch, nhưng họ không còn nắm giữ vị thế áp đảo như trước.

Với xu thế không thể đảo ngược này, "lục địa già" sẽ phải làm quen với một thực tế mới: Thời kỳ thống trị tuyệt đối của bóng đá châu Âu đang dần lùi vào quá khứ, nhường chỗ cho một cuộc chơi mà mọi châu lục đều có quyền mơ về những chiến thắng lớn.

VPBank là một trong những đơn vị đồng hành cùng Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đưa FIFA World Cup 2026 về Việt Nam.