Bộ GD&ĐT yêu cầu giảng viên liêm chính khoa học

Giảng viên tại Đại học Công thương TP.HCM. Ảnh: Duy Hiệu.

Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 26/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học, nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo. Thông tư có hiệu lực kể từ ngày 9/4, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc quản lý, sử dụng và phát triển đội ngũ giảng viên trong toàn hệ thống giáo dục đại học.

Mở rộng phạm vi áp dụng

Một điểm đáng chú ý là phạm vi áp dụng được mở rộng đối với toàn bộ đội ngũ giảng viên đại học, bao gồm giảng viên, giảng viên chính và giảng viên cao cấp tại các cơ sở giáo dục đại học công lập và ngoài công lập, cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Quy định này góp phần bảo đảm sự thống nhất về chuẩn nghề nghiệp trong toàn hệ thống. Trước đây, Thông tư số 40/2020/TT-BGDĐT chỉ áp dụng đối với viên chức giảng dạy tại các cơ sở giáo dục đại học công lập.

Theo quy định, chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học gồm ba nhóm tiêu chuẩn: Đạo đức; trình độ đào tạo, bồi dưỡng; và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Các tiêu chuẩn được thiết kế theo từng chức danh nghề nghiệp, bảo đảm tính phân tầng và phù hợp với yêu cầu của từng vị trí việc làm, cụ thể như sau:

• Tiêu chuẩn về đạo đức nhấn mạnh việc giữ gìn phẩm chất, uy tín và danh dự của nhà giáo; tinh thần đoàn kết, hợp tác với đồng nghiệp; tôn trọng và đối xử công bằng với người học; thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, lãng phí; tuân thủ đạo đức học thuật và bảo đảm liêm chính khoa học.
• Tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng quy định yêu cầu về trình độ chuyên môn và các chứng chỉ bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp.
• Tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ tập trung vào khả năng giảng dạy, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, sử dụng ngoại ngữ và tham gia các hoạt động phát triển chuyên môn.

Việc xây dựng hệ thống chuẩn theo hướng này tạo cơ sở để các cơ sở giáo dục đại học bố trí, phân công và đánh giá giảng viên theo vị trí việc làm, đồng thời làm căn cứ xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ.

Giảng viên tại Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM. Ảnh: Phương Lâm.

Quy định rõ nhiệm vụ theo từng chức danh

Cũng trong thông tư 26, Bộ GD&ĐT quy định cụ thể nhiệm vụ của từng chức danh giảng viên, góp phần định hướng lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng.

Đối với giảng viên, nhiệm vụ chủ yếu bao gồm: Giảng dạy và hướng dẫn đồ án, khóa luận tốt nghiệp; tham gia giảng dạy và hướng dẫn ở trình độ thạc sĩ, tiến sĩ khi đủ điều kiện; tham gia xây dựng, phát triển chương trình đào tạo; biên soạn giáo trình, tài liệu phục vụ đào tạo; thực hiện các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tham gia hợp tác quốc tế, bảo đảm chất lượng giáo dục; học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ; tham gia phục vụ cộng đồng và công tác quản lý theo phân công.

Đối với giảng viên chính, ngoài các nhiệm vụ của giảng viên, còn đảm nhận vai trò chủ trì xây dựng và phát triển chương trình đào tạo, đề xuất định hướng phát triển ngành hoặc chuyên ngành; chủ trì hoặc tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học, hướng dẫn nghiên cứu cho người học; tham gia bồi dưỡng đội ngũ giảng viên và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy.

Đối với giảng viên cao cấp, trách nhiệm được nâng lên với vai trò dẫn dắt học thuật, bao gồm: chủ trì xây dựng và phát triển chương trình đào tạo của chuyên ngành; định hướng hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cho khoa hoặc nhóm chuyên môn; chủ trì đánh giá các đề án, đề tài khoa học; tham gia và tổ chức các hoạt động hợp tác quốc tế; bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giảng viên; phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng tài năng cho người học.

Bên cạnh các yêu cầu về chuyên môn, thông tư đặc biệt nhấn mạnh tiêu chuẩn đạo đức của giảng viên đại học. Giảng viên phải giữ gìn phẩm chất, uy tín và danh dự nhà giáo; có tinh thần trách nhiệm, tâm huyết với nghề; công bằng, khách quan trong đánh giá người học; tuân thủ các quy định về đạo đức học thuật và bảo đảm liêm chính khoa học trong giảng dạy, nghiên cứu và công bố kết quả khoa học.

Ngoài ra, giảng viên phải thực hiện đúng quy tắc ứng xử của nhà giáo, chấp hành nội quy, quy chế của cơ sở giáo dục đại học và các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp theo quy định của pháp luật.