Bộ GD&ĐT: 'Siết' học bạ, điểm IELTS để đảm bảo công bằng

Thí sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh: Phương Lâm.

Sáng 29/1, trao đổi với Tri Thức - Znews, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT, lý giải về một số điểm mới của dự thảo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026.

Điều chỉnh xét học bạ để học sinh không lơ là học tập

Theo dự thảo, khi sử dụng phương thức xét học bạ, các trường phải xét điểm trung bình 6 kỳ (từ lớp 10 đến 12) của tối thiểu ba môn. Trong đó, môn Toán hoặc Ngữ văn là bắt buộc, với trọng số không thấp hơn 1/3 tổng điểm.

Cùng với đó, thí sinh phải đạt tối thiểu 16/30 điểm thi tốt nghiệp THPT tại tổ hợp tương ứng (hoặc điểm môn Toán và môn Ngữ văn và một môn thi khác).

Lý giải về việc này, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho biết phương thức xét tuyển học bạ đã tồn tại hơn 10 năm qua và luôn chiếm khoảng 40% tổng số thí sinh trúng tuyển. Tuy nhiên, lâu nay, phương thức này chủ yếu dựa trên kết quả học tập của học sinh ở lớp 12.

Do đó, quy chế mới nhằm thực hiện đúng chủ trương đánh giá toàn diện quá trình học tập của học sinh thông qua kết quả học tập đủ ba năm cấp 3. Việc quy định thêm mức sàn điểm thi tốt nghiệp THPT nhằm đảm bảo thí sinh không lơ là học tập năm lớp 12.

Bởi theo thiết kế chương trình THPT, kiến thức lớp 12 là kiến thức nền tảng quan trọng, kết nối với khối kiến thức cơ bản ở bậc đại học.

Theo ông Thảo, mức 16 điểm là ngưỡng mà hầu hết thí sinh có thái độ học tập trách nhiệm đều có thể đạt được, cũng đảm bảo các trường có nguồn tuyển đủ ngưỡng chất lượng.

Liên quan đến việc giảm điểm cộng với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế còn tối đa 1,5 điểm thay vì 3 điểm như năm trước, ông Thảo cho hay ngoại ngữ là yêu cầu khách quan trong hội nhập, mở ra cơ hội nghề nghiệp cho thí sinh sau này. Do đó, việc duy trì xét tuyển bằng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học là yêu cầu khách quan.

Ở dự thảo quy chế mới, điểm cộng được điều chỉnh theo hướng khai thác được năng lực ngoại ngữ của thí sinh và bảo đảm nguyên tắc công bằng trong xét tuyển.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT. Ảnh: NVCC.

Lý do giới hạn phương thức, nguyện vọng

Liên quan đến việc giới hạn các trường chỉ được sử dụng 5 phương thức xét tuyển (chưa tính xét tuyển thẳng), ông Thảo cho biết thống kê hàng năm có khoảng 20 phương thức tuyển sinh trong khi thí sinh sử dụng rất ít phương thức.

"Nhiều phương thức gây ra sự rối rắm cho phụ huynh và thí sinh khi tìm hiểu về tuyển sinh đại học, gây lãng phí sức người, sức của", ông Thảo nói.

Do đó, việc giới hạn phương thức nhằm đơn giản hóa, tăng cường cải cách thủ tục hành chính, để thí sinh, phụ huynh hiểu đúng, dễ tiếp cận, đồng thời tiết kiệm chi phí, tạo sự công bằng hơn cho thí sinh.

Tương tự, với việc giới hạn 10 nguyện vọng, ông Thảo cho biết thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng 1 chiếm 35,1%; thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10 chiếm 98,5%.

"Như vậy, số thí sinh trúng tuyển và nhập học ở nguyện vọng lớn hơn 10 là vô cùng thấp", ông Thảo nhìn nhận.

Tại hội nghị giáo dục đại học năm 2025 vừa qua, phần lớn trường đại học đề xuất giới hạn nguyện vọng đăng ký từ 1-5 cho mỗi thí sinh. Để đảm bảo cơ hội học tập của học sinh, đề xuất 10 nguyện vọng cho mỗi đợt xét tuyển là hợp lý.

Việc này giúp tiết kiệm chi phí cho thí sinh, rút ngắn thời gian xét tuyển; đồng thời đòi hỏi thí sinh phải tìm hiểu nghiêm túc hơn về ngành nghề, đặc biệt là việc xác định ngành học phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân.