Bồ Đào Nha không còn lý do đổ lỗi cho Ronaldo

Trong nhiều năm, mỗi khi tuyển Bồ Đào Nha chơi dưới kỳ vọng, Cristiano Ronaldo thường trở thành tâm điểm chỉ trích. Người ta cho rằng đội bóng sở hữu quá nhiều ngôi sao nhưng không thể phát huy hết sức mạnh vì phải xây dựng lối chơi quanh một tiền đạo đã bước qua thời kỳ đỉnh cao.

Giờ thì Ronaldo không còn ở tuyển Bồ Đào Nha. Siêu sao 41 tuổi tuyên bố giã từ sự nghiệp quốc tế hôm 5/11, khép lại hành trình 23 năm với 234 lần ra sân và 146 bàn thắng. Cuộc chia tay gây nhiều tranh cãi, nhưng cũng mở ra cơ hội để đánh giá thực chất sức mạnh của đội bóng từng vô địch EURO 2016.

Trong chương trình Domínio d'A BOLA ngày 10/11, các bình luận viên của tờ A Bola đặt ra câu hỏi đáng suy ngẫm: Nếu trước kia Bồ Đào Nha không chơi tốt vì phải phục vụ Ronaldo, thì giờ lời giải thích ấy không còn giá trị.

Vấn đề không còn nằm ở việc Ronaldo nên đá chính, ngồi dự bị hay giải nghệ. Trách nhiệm lúc này thuộc về Jorge Jesus và những cầu thủ đang được kỳ vọng đưa bóng đá Bồ Đào Nha bước sang giai đoạn mới.

Ronaldo đã trở thành cái cớ quá dễ dàng

Không thể phủ nhận Ronaldo từng ảnh hưởng lớn đến cách vận hành của tuyển Bồ Đào Nha. Với 5 Quả bóng vàng và vị thế biểu tượng quốc gia, anh luôn nhận được sự chú ý đặc biệt. Sự hiện diện của Ronaldo khiến các HLV phải tính toán giữa việc tận dụng khả năng săn bàn của anh và duy trì sự cân bằng cho tập thể.

EURO 2024 phơi bày rõ những giới hạn ấy. Ronaldo đá chính cả 5 trận, tung ra 23 cú sút nhưng không ghi bàn, chỉ có một pha kiến tạo. Bồ Đào Nha dừng bước trước Pháp tại tứ kết dù sở hữu hàng loạt ngôi sao tấn công như Bernardo Silva, Bruno Fernandes, Rafael Leao hay Vitinha.

Khi một cầu thủ 39 tuổi không còn duy trì được hiệu suất ghi bàn nhưng vẫn chiếm vị trí trung tâm trên hàng công, những câu hỏi về lựa chọn nhân sự của HLV là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, quy toàn bộ thất bại cho Ronaldo cũng đồng nghĩa bỏ qua trách nhiệm của những ngôi sao còn lại.

Ronaldo không phải người duy nhất bỏ lỡ cơ hội. Anh cũng không phải nguyên nhân duy nhất khiến Bồ Đào Nha thiếu ý tưởng trước những hàng phòng ngự được tổ chức tốt. Một đội bóng có nhiều cầu thủ đẳng cấp thế giới không thể mãi giải thích thất bại bằng sự hiện diện của một cá nhân.

Ronaldo chia tay tuyển Bồ Đào Nha sau 234 trận và 146 bàn thắng trong hơn hai thập kỷ.

Hơn nữa, Bồ Đào Nha vẫn vô địch Nations League 2025 khi Ronaldo còn khoác áo đội tuyển. Thành công ấy cho thấy CR7 không phải lúc nào cũng là trở ngại. Khả năng sử dụng cầu thủ, tổ chức chiến thuật và thích nghi với đối thủ mới quyết định hiệu quả của tập thể.

World Cup 2026 tiếp tục mang đến thất vọng khi Bồ Đào Nha thua Tây Ban Nha 0-1 ở vòng 16 đội. Roberto Martinez rời ghế HLV trưởng, nhường chỗ cho Jorge Jesus. Lần này, cuộc tranh luận về Ronaldo không chỉ dừng ở chuyên môn mà còn dẫn đến mâu thuẫn công khai giữa ngôi sao lớn nhất đội và người cầm quân.

Khi Jesus để Ronaldo ngồi dự bị suốt trận thắng Na Uy 2-1 hồi tháng 9, ông giải thích bản thân cần những phẩm chất khác trên hàng công. Goncalo Ramos đá chính và ghi bàn quyết định. Ronaldo sau đó rời đợt tập trung, trước khi tuyên bố chia tay đội tuyển vào đầu tháng 11.

Những gì xảy ra cho thấy bóng đá Bồ Đào Nha đã bước qua một giới hạn quan trọng: HLV có thể lựa chọn đội hình mà không nhất thiết phải dành vị trí đá chính cho Ronaldo.

Áp lực bây giờ thuộc về Jorge Jesus

Thực tế, Bồ Đào Nha đã chứng minh họ có thể chiến thắng mà không cần Ronaldo. Trong bốn trận đầu tiên dưới thời Jesus tại Nations League 2026/27, đội tuyển toàn thắng, ghi 9 bàn và thủng lưới 4 lần.

Ronaldo chỉ góp mặt ở trận mở màn thắng Xứ Wales 1-0. Ba trận tiếp theo, Bồ Đào Nha lần lượt đánh bại Na Uy 2-1, Đan Mạch 4-2 và tiếp tục vượt qua Na Uy 2-1. Họ giành 12 điểm tuyệt đối và sớm đoạt vé vào tứ kết.

Đáng chú ý, Goncalo Ramos ghi bàn trong ba trận liên tiếp, trở thành phương án trung phong hiệu quả. Joao Felix được chơi tự do hơn ở vai trò tiền đạo thứ hai, trong khi Vitinha đảm nhận nhiệm vụ điều tiết lối chơi và hỗ trợ pressing.

Ronaldo không ghi bàn sau 23 cú sút tại EURO 2024, giải đấu Bồ Đào Nha bị loại ở tứ kết.

Theo phân tích của FIFA hồi tháng 10, thay đổi quan trọng nhất dưới thời Jesus nằm ở cường độ gây sức ép và cách bố trí cầu thủ đúng sở trường. Bồ Đào Nha không còn phụ thuộc vào việc đưa bóng đến một vị trí cố định, mà có thể tạo ra nhiều phương án tiếp cận khung thành.

HLV Renato Paiva nhận xét tuyển Bồ Đào Nha hiện có tổ chức tốt hơn, các cầu thủ được đặt vào những vị trí phù hợp để phát huy năng lực. Trong khi đó, HLV Brian Riemer của Đan Mạch thừa nhận đội bóng của ông gặp khó trước khả năng pressing quyết liệt của đối thủ.

Những đánh giá ấy củng cố niềm tin vào hướng đi của Jesus. Tuy nhiên, ba chiến thắng không có Ronaldo chưa đủ để chứng minh Bồ Đào Nha chắc chắn mạnh hơn khi thiếu anh. Đội tuyển vẫn cần duy trì hiệu quả trước những đối thủ hàng đầu và trong các trận đấu loại trực tiếp, nơi từng chi tiết chiến thuật có thể quyết định kết quả.

Sau cuộc chia tay của Ronaldo, Jesus lập tức triệu tập 7 gương mặt mới, trong đó có 5 cầu thủ từ lứa U21. Bernardo Silva được trao băng đội trưởng, còn Bruno Fernandes và Ruben Dias trở thành những nhân vật quan trọng trong nhóm thủ lĩnh.

Sự thay đổi về nhân sự mang đến nhiều lựa chọn, nhưng cũng đặt ra trách nhiệm lớn hơn. Nếu Bồ Đào Nha thất bại, Jesus khó có thể đổ lỗi cho việc phải sử dụng một tiền đạo 41 tuổi. Nếu hàng công bế tắc, những ngôi sao đang ở độ chín sự nghiệp phải tự tìm cách giải quyết.

Ronaldo từng là người gánh vác kỳ vọng của cả quốc gia suốt hơn hai thập kỷ. Anh ghi 146 bàn, góp công đưa Bồ Đào Nha đến những danh hiệu lớn nhất lịch sử và xây dựng vị thế của một nền bóng đá luôn được tôn trọng tại châu Âu.

Những hạn chế ở cuối sự nghiệp không thể xóa bỏ đóng góp ấy. Cũng như việc Ronaldo giải nghệ không tự động biến Bồ Đào Nha thành đội bóng hoàn hảo.

Trước kia, người ta hỏi liệu Bồ Đào Nha có thể chơi tốt hơn nếu không có Ronaldo. Giờ câu hỏi đã thay đổi: Khi không còn Ronaldo, họ sẽ làm được những gì?

Jorge Jesus đã có đội hình mình muốn. Những ngôi sao trẻ có cơ hội mình chờ đợi. Và Bồ Đào Nha cũng không còn cái tên quen thuộc để quy trách nhiệm mỗi khi thất bại.

Từ lúc này, kết quả trên sân mới là câu trả lời thuyết phục nhất.