'Binh đoàn ăn dặm' giúp 'Bống bống bang bang' cán mốc 600 triệu view

Những ngày qua, thị trường nhạc Việt sửng sốt trước tin MV Bống bống bang bang bất ngờ biến mất khỏi YouTube trước khi được khôi phục trở lại. Nhiều người bất ngờ với con số hơn 600 triệu view (lượt xem/lượt nghe) cho Bống bống bang bang, bởi lẽ MV phát hành từ 10 năm trước và nhóm 365daband cũng đã rã nhóm được thời gian dài. Sự tăng trưởng view của MV Bống bống bang bang đến từ tệp khán giả được gọi vui là “binh đoàn ăn dặm”, với tỷ lệ treo nhạc nghe lặp đi lặp lại cực cao.

MV Bống bống bang bang là đại diện điển hình cho một thị trường làm nội dung về thiếu nhi phát triển âm thầm nhưng mang về doanh thu cực lớn trên các nền tảng từ UGC (YouTube, Facebook, TikTok) đến DSP (Spotify, Apple Music và một loạt kênh nghe nhạc khác). Và thị trường nhạc/nội dung thiếu nhi đang được vận hành ở Việt Nam là một phần trong địa hạt Kids Music toàn cầu đang có giá trị đến hàng tỷ USD.

Những cú địa chấn nhạc Việt

Bống bống bang bang là bản nhạc phim Tấm Cám: Chuyện chưa kể. Từ bước khởi đầu, sáng tác của OnlyC đã có chủ đích nhắm thẳng đến tệp khán giả “ăn dặm”, khi ca khúc được viết lời từ cảm hứng của truyện cổ tích dân gian Việt Nam kinh điển Tấm Cám. Sự gần gũi trong ca từ, đặt chi tiết đắt nhất vào đoạn hook “Bống bống bống bang bang lên ăn cơm vàng cơm bạc nhà ta / Bống bống bống bang bang chớ ăn cơm hẩm cháo hoa nhà người” cùng nền nhạc đặt vòng hòa thanh đơn giản, dễ nhớ, làm nên thành công của ca khúc.

Suốt 10 năm, MV Bống bống bang bang vẫn sừng sững ở làng nhạc Việt. Nhóm 365daband tan rã, kênh chính đăng tải MV Bống bống bang bang cũng “đóng băng”, không một hoạt động chăm sóc kênh hay quảng bá bài hát. Vậy mà Bống bống bang bang vẫn âm thầm tăng triệu view mỗi tháng, hàng chục triệu view mỗi năm để chạm tới thành tích mà mọi ngôi sao nhạc Việt đều mong muốn.

10 năm qua cũng là thời điểm xâm nhập và phát triển lĩnh vực nội dung thiếu nhi vào các nền tảng UGC Việt Nam. Một loạt cá nhân, tổ chức, đặc biệt là các mạng lưới âm nhạc lớn đã nắm bắt xu hướng toàn cầu, tập trung đầu tư và phát hành sản phẩm cho thiếu nhi, từ nền tảng bài nhạc thiếu nhi. Mọi hoạt động liên quan đến lĩnh vực âm nhạc này đều âm thầm nhưng mang lại nguồn lợi rất cao.

Một con vịt cũng là MV thiếu nhi hút lượt xem khủng ở thị trường Việt.

Tính đến hiện tại, 5 MV nhạc Việt đạt lượt xem cao nhất trên YouTube đều là nhạc thiếu nhi. Một con vịt từng gây chấn động nhạc Việt với thành tích chạm mốc tỷ view, lần đầu tiên ở Việt Nam. Tiếp đó là Cả nhà thương nhau, A con cá sấu, Bống bống bang bang (2 phiên bản của bé Bào Ngư và 365daband). Nhìn rộng hơn, trong top 10 về view, chỉ 3 sản phẩm của nhạc Việt chen chân vào là Sóng gió (Jack & K-ICM), Nơi này có anh (Sơn Tùng M-TP) và Bạc phận (Jack & K-ICM).

Khán giả Việt từng bất ngờ trước thông tin nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung đã sáng tác hàng trăm ca khúc thiếu nhi trong thời gian tạm gác lại Vpop, đến trước dấu mốc Viết tiếp câu chuyện hòa bình. “Tại sao Nguyễn Văn Chung lại bỏ sự hào nhoáng của Vpop để làm nhạc thiếu nhi”, không ít khán giả từng thắc mắc như vậy.

Câu chuyện nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung là một phần trong bức tranh tổng thể của nội dung thiếu nhi Việt Nam khi khai thác ở các nền tảng UGC. Ở đây không có sự hào nhoáng, không cần nổi tiếng, chỉ sản xuất đồng loạt đến mức công nghiệp để đáp ứng nhu cầu người nghe và nhận lại doanh thu trực tiếp từ nền tảng.

Với những MV chạm mốc trăm triệu view của nhạc thiếu nhi Việt, doanh thu đổi lại từ lượt click quảng cáo sẽ cực khủng. Với một bản nhạc thiếu nhi thành công, lượt view cứ thế tăng trưởng từng ngày và không bao giờ dừng lại cho đến khi các nền tảng UGC đang thống trị như YouTube, Facebook sụp đổ.

Nhìn sang thế giới từ cơn sốt 'Baby Shark'

Vào tháng 11/2020, làng nhạc thế giới chứng kiến một cú nổ khi bản siêu hit toàn cầu Despacito bị lật đổ. Sản phẩm “hất cẳng” sản phẩm này chính là Baby Shark, một ca khúc thiếu nhi ra đời sớm hơn Despacito một năm nhưng âm thầm tăng view theo cấp số nhân. Đến hiện tại, MV Baby Shark đã vượt ngưỡng 15 tỷ view và chưa có dấu hiệu dừng lại. Đó là chưa tính một loạt phiên bản phái sinh của Baby Shark mà đều thu hút lượt view cực lớn.

Trước khi Baby Shark gây sốt toàn cầu, nhạc thiếu nhi nói riêng và các nội dung cho thiếu nhi (kids content) nói chung đã là lĩnh vực được YouTube quan tâm đặc biệt, được định hướng rõ ràng để thống trị nền tảng. Cơn sốt Baby Shark là bước ngoặt quan trọng để kéo cả “dây chuyền” nội dung về thiếu nhi đi lên. Chỉ một ca khúc Baby Shark đã hình thành hệ sinh trăm triệu đô, với doanh thu từ sản phẩm gốc, phái sinh, đến những mô hình ăn theo đi sau như bán đồ chơi, merchandise, sản phẩm giáo dục.

Baby Shark từng tạo ra cơn sốt trên thế giới.

Trong top 5 MV được xem nhiều nhất thế giới, chỉ Despacito là sản phẩm âm nhạc thuần túy, mainstream hiện diện ở vị trí thứ 2. Đứng sau Baby Shark và Despacito là Johny Johny Yes Papa, Bath Song, Johny Johny Yes Papa (một phiên bản khác của studio từ Romania).

Theo nghiên cứu của The Wall Street Journal, nhạc thiếu nhi đang có tỷ lệ nghe/xem lại cao bậc nhất. Từ bậc phụ huynh đến khán giả “nhí”, ưu tiên hàng đầu vẫn là nghe/xem nhiều lần lặp lại các nội dung quen thuộc. Sau đó, thuật toán YouTube tiếp tục đề xuất các video tương tự, hình thành nên vòng lặp xem đi xem lại trong hệ sinh thái kênh.

Những đế chế tỷ đô từ các studio làm nội dung cho thiếu nhi, bao gồm âm nhạc đã xuất hiện. Đứng đầu toàn ngành hiện tại đang là Moonbug Entertainment, sở hữu các kênh thu hút lượng người theo dõi (subscribe) khổng lồ như CoComelon, Little Baby Bum, Blippi, Little Angel. Theo số liệu của Growjo, doanh thu của Moonbug Entertainment chỉ tính riêng nền tảng YouTube khoảng 161 triệu USD trong năm 2025.

Sau Moonbug Entertainment là Pinkfong, studio đứng sau cơn sốt toàn cầu Baby Shark, duy trì doanh thu khoảng 50-100 triệu USD trong 5 năm gần đây. Sau đó là Super Simple Songs, ChuChu TV, những mạng lưới sở hữu nhiều kênh chuyên làm nội dung thiếu nhi thu hút hàng triệu đến chục triệu lượt subscribe.

Johny Johny Yes Papa hút lượt xem khủng trên YouTube.

Nhạc thiếu nhi là nền tảng ban đầu cho những chiến lược làm nội dung thiếu nhi của các studio. Có một loạt hình thức triển khai nội dung cho nhóm khán giả thiếu nhi, từ các thước phim thực tế, dàn dựng 3D, sau đó bóc tách thành thông điệp truyền tải như mang tính giáo dục, giải tỏa căng thẳng, tập nói, tập hát…

Trở lại thị trường Việt Nam, các nội dung thiếu nhi đa phần là MV âm nhạc, trên nền tảng nhạc thiếu nhi kết hợp bối cảnh quay thực tế tại khu vui chơi. Sau đó là nhóm nội dung re-up (đăng lại) từ các video thịnh hành trên thế giới, Việt hóa hoặc làm mới nội dung phù hợp khán giả Việt.

Nhìn vào sức hút khổng lồ của nhạc thiếu nhi nói riêng và các nội dung thiếu nhi nói chung, khán giả đã nói vui rằng: “Bao giờ còn trẻ ăn dặm, nhạc thiếu nhi sẽ còn tăng view”. Từ sự so sánh vui nhưng phản ánh thực tế của ngành công nghiệp nội dung toàn cầu hiện tại. Với thị trường Việt Nam, nội dung về thiếu nhi sẽ còn thống trị và phát triển.