Đừng ép con của bạn lớn lên theo khuôn khổ của một đứa trẻ khác, giống "con nhà người ta". Ảnh minh họa: M&C.

“Tính cách” là yếu tố không thể thiếu trong quá trình phát triển của trẻ. Tính cách là một đặc điểm bẩm sinh, không phải do môi trường tạo ra mà là đặc trưng sinh học riêng biệt của một cá nhân.

Đa số bố mẹ sẽ biết có các kiểu tính cách như “khó tính”, “dễ chịu”, “chậm chạp” nhưng để mô tả đặc điểm tính cách của một đứa trẻ chỉ bằng một biểu hiện “khó tính” thì không đủ. Chúng ta cần xem xét các yếu tố đa dạng tạo nên tính cách của trẻ.

Nói một cách đơn giản, tính cách được coi là “nguyên liệu” mà đứa trẻ có để tạo nên một “tác phẩm” gọi là phát triển nhân cách. Những nguyên liệu này bao gồm: mức độ tò mò đối với những điều mới lạ, mức độ lo lắng và sợ hãi với những điều lạ lẫm, nhu cầu hoặc độ nhạy cảm trong mối quan hệ với người khác, độ nhạy cảm về giác quan, mức độ kiên trì và tập trung vào một việc.

Mỗi đứa trẻ sẽ có lượng “nguyên liệu” khác nhau và chính sự khác biệt này cũng dẫn đến những khác biệt trong hành vi của trẻ, ngay cả khi trong cùng một môi trường. Tính cách không phải là thứ mà cha mẹ hay con cái được chọn lựa. Đó là đặc điểm mà đứa trẻ có từ khi sinh ra.

Vì vậy, cha mẹ không thể thay đổi tính cách của con mình, nhưng họ có thể thông qua những “nguyên liệu” này để giúp trẻ xây dựng các mối quan hệ lành mạnh với bản thân và với người khác, từ đó hình thành nhân cách của trẻ.

Ví dụ, chúng ta thử hình dung một đứa trẻ mà trong tính cách của con có đặc điểm muốn tìm kiếm cảm giác mới chưa? Những trẻ này thường tò mò về những điều mới lạ, thích tự do, và hành động một cách ngẫu hứng. Cha mẹ của các bé này thường lo lắng rằng năng lượng dư thừa sẽ trở thành gánh nặng của trẻ hoặc khiến trẻ mất tập trung.

Nhưng nếu nghĩ theo một hướng khác, đứa trẻ này sẽ có nhiều ưu điểm như phạm vi quan tâm rộng và tích cực tham gia vào mọi hoạt động. Mục tiêu của cha mẹ không phải là thay đổi tính cách bẩm sinh của con trẻ.

Thay vào đó, cha mẹ nên tập trung hỗ trợ con trong quá trình phát triển nhân cách, để con có thể tập trung, kiên nhẫn khi cần thiết, trở thành một người biết tôn trọng nhu cầu của người khác cũng như của chính mình.