|
|
Việt Nam xếp thứ 50 trong 89 thị trường về minh bạch bất động sản, sau Thái Lan, Philippines, Malaysia và Indonesia, nhưng thuộc Top 10 nơi cải thiện mạnh nhất toàn cầu. Ảnh: Quỳnh Danh. |
Theo Chỉ số Minh bạch Bất động sản Toàn cầu (GRETI) 2026 vừa được JLL công bố, Việt Nam đạt 3,15 điểm và thuộc nhóm "Bán minh bạch". Thứ hạng này thấp hơn một bậc so với năm 2024, khi Việt Nam đứng thứ 49.
Tại Đông Nam Á, Việt Nam hiện xếp sau Singapore, Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Philippines. Singapore dẫn đầu khu vực với vị trí thứ 13 toàn cầu và điểm số 1,9. Trong bảng xếp hạng của JLL, điểm số càng thấp đồng nghĩa mức độ minh bạch càng cao.
Tuy vậy, diễn biến điểm số của Việt Nam được đánh giá tích cực. JLL cho biết Việt Nam nằm trong nhóm 10 thị trường có mức cải thiện mạnh nhất trong kỳ khảo sát 2024-2026, cùng Ba Lan, Thái Lan, Australia, Qatar, Hàn Quốc, Ấn Độ và Dubai.
GRETI được JLL và LaSalle thực hiện hai năm một lần từ năm 1999. Chỉ số năm nay đánh giá 89 thị trường dựa trên 256 tiêu chí thuộc 6 nhóm, gồm hiệu suất đầu tư, pháp lý và quy định, nền tảng thị trường, quy trình giao dịch, quản trị doanh nghiệp niêm yết và phát triển bền vững.
Theo JLL, khu vực châu Á - Thái Bình Dương ghi nhận mức cải thiện đáng kể trong kỳ đánh giá này, chiếm một nửa số thị trường trong Top 10 cải thiện tốt nhất toàn cầu.
Tại Việt Nam, một trong những yếu tố thúc đẩy mức độ minh bạch là quá trình hoàn thiện khung pháp lý. Từ năm 2020 đến nay, thị trường đã chuyển từ nhóm "Minh bạch thấp" sang "Bán minh bạch".
Ba luật liên quan trực tiếp đến thị trường gồm Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản được sửa đổi, cùng các quy định về định giá, thẩm định giá và giao dịch bất động sản. Theo JLL, những thay đổi này đang tạo nền tảng pháp lý rõ ràng hơn cho thị trường.
Việc số hóa dữ liệu cũng được xem là một hướng cải thiện quan trọng. Việt Nam đang từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, hệ thống đăng ký bất động sản và dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản.
Tuy nhiên, khoảng cách về dữ liệu vẫn là điểm hạn chế lớn. JLL đánh giá tại các thị trường "Bán minh bạch" như Việt Nam, dữ liệu còn phân mảnh và hạn chế. Độ chính xác trong định giá được ước tính khoảng 60-70%, trong khi thời gian định giá kéo dài 10-20 ngày.
Cơ cấu nguồn thông tin cũng khác biệt đáng kể so với các thị trường minh bạch cao. Tại Việt Nam, dữ liệu công khai chỉ chiếm khoảng 20% nguồn thông tin phục vụ định giá, trong khi khảo sát thị trường và kinh nghiệm chuyên gia mỗi nhóm chiếm khoảng 40%.
Ở các thị trường minh bạch cao, khoảng 70% thông tin đầu vào cho định giá đến từ dữ liệu công khai, 20% từ khảo sát thị trường và 10% từ kinh nghiệm chuyên gia. Theo JLL, sự khác biệt này khiến chi phí thu thập thông tin, thời gian kiểm chứng và rủi ro pháp lý tại Việt Nam cao hơn.
Ông Võ Văn Hậu Phước, Giám đốc cấp cao mảng Tư vấn Định giá và Quản trị Rủi ro JLL Việt Nam, cho rằng việc Việt Nam tiếp tục số hóa hồ sơ đất đai, xây dựng hệ thống đăng ký bất động sản thống nhất và tiến tới áp dụng các tiêu chuẩn định giá quốc tế như IPMS sẽ giúp thu hẹp khoảng cách này.
JLL cũng đề xuất Việt Nam tiếp tục hoàn thiện số hóa hồ sơ đất đai, xây dựng hệ thống đăng ký bất động sản thống nhất trên toàn quốc, công bố dữ liệu về thị trường tín dụng bất động sản thương mại, thúc đẩy chứng nhận công trình xanh gắn với quy hoạch và cơ sở dữ liệu, đồng thời tăng yêu cầu công bố thông tin đối với doanh nghiệp niêm yết.
Theo bà Lê Thị Huyền Trang, Tổng giám đốc JLL Việt Nam, việc Việt Nam lọt Top 10 thị trường cải thiện minh bạch mạnh nhất toàn cầu là kết quả của quá trình hoàn thiện khung pháp lý và cải cách thủ tục trong nhiều năm.
Bà đánh giá những thay đổi này đang tạo ra kết quả bước đầu, thể hiện qua dòng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 38,1 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm, gần bằng cả năm trước và là mức cao nhất trong một thập kỷ.
Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 2/3 trong 89 thị trường được JLL khảo sát ghi nhận mức cải thiện điểm minh bạch trong 2 năm qua. Dù vậy, khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại vẫn rất lớn.
JLL cho biết các thị trường thuộc nhóm "Minh bạch cao" và "Minh bạch" hiện thu hút hơn 98% dòng vốn đầu tư bất động sản thương mại toàn cầu. Trong khi đó, nhóm "Bán minh bạch" như Việt Nam chỉ chiếm khoảng 1,3% dòng vốn này.
Trong bối cảnh dòng vốn quốc tế ngày càng chú trọng chất lượng dữ liệu, khả năng xác định giá và mức độ rõ ràng của pháp lý, JLL cho rằng cải thiện minh bạch sẽ là yếu tố quan trọng để Việt Nam tăng sức hút với nhà đầu tư nước ngoài.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
