Bài học nhãn tiền khi CEO dám phản đối ông Trump

Jamie Dimon, giám đốc điều hành JPMorgan Chase, công khai cho rằng ý tưởng áp trần lãi suất thẻ tín dụng của ông Trump sẽ gây ra “thảm họa kinh tế”. Ảnh: Reuters.

Trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, các ông trùm ngân hàng Phố Wall nhìn chung đều tỏ ra thận trọng khi lên tiếng nói về chính trị và Tổng thống Mỹ. Theo CNN, chiến lược hành động được thống nhất chung là: mỉm cười, gật đầu, lo việc của mình và cố gắng để đừng trở thành mục tiêu.

Nhưng hồi đầu tháng này, khi ông Trump đưa ra đề xuất nhắm thẳng vào cỗ máy lợi nhuận của các ngân hàng nhằm mục tiêu giảm chi phí sinh hoạt cho người dân, không khí đã thay đổi. Công khai và mạnh mẽ hơn, một số lãnh đạo Phố Wall đã dám nói “không” với ông Trump. Đương nhiên, điều đó không diễn ra suôn sẻ.

Ngày 22/1, vị Tổng thống nổi tiếng hay kiện tụng đã đệ đơn kiện JPMorgan Chase và CEO Jamie Dimon của tập đoàn này, cáo buộc ngân hàng đã chặn dịch vụ đối với ông sau vụ tấn công Điện Capitol Mỹ ngày 6/1/2021. Ông Trump yêu cầu được bồi thường 5 tỷ USD.

Theo CNN, không phải ngẫu nhiên khi đơn kiện được nộp tại tòa án bang Florida chỉ một ngày sau khi ông Dimon công khai phản đối đề xuất của ông Trump, trước khán phòng toàn những nhân vật quyền lực tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos (Thụy Sĩ).

Trước đó, ông Trump đã đề xuất cắt giảm gần một nửa lãi suất thẻ tín dụng, ông Dimon cho rằng ý tưởng này có thể gây ra “thảm họa kinh tế” cho nước Mỹ.

Hiện Nhà Trắng đã chuyển các câu hỏi liên quan đến vụ kiện này cho luật sư riêng của ông Trump là ông Alejandro Brito. Văn phòng luật của ông Brito chưa phản hồi yêu cầu bình luận của CNN.

Lằn ranh đỏ của Phố Wall

Những chỉ trích công khai của ông Dimon đối với ý tưởng của ông Trump đã phá vỡ “thỏa thuận” không chính thức giữa các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ: tránh đường cho ông Trump, ngay cả khi các chính sách của Tổng thống tác động trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp.

Jamie Dimon, giám đốc điều hành JPMorgan Chase, tham dự hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) lần thứ 56 tại Davos, Thụy Sĩ, ngày 21/1. Ảnh: Reuters.

Năm 2025, khi ông Trump tung ra đòn áp thuế thương mại toàn cầu, đe dọa bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp, các CEO vẫn im lặng.

Tương tự, khi ông Trump bắt đầu công kích Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), cơ quan có tính độc lập mang ý nghĩa then chốt với tính ổn định của môi trường kinh doanh tại Mỹ, giới doanh nhân vẫn im lặng.

Ngay cả khi ông Trump can thiệp trực tiếp vào một số tập đoàn tư nhân, yêu cầu chính phủ Mỹ phải được hưởng một phần doanh thu từ những tập đoàn lớn như Nvidia hay Intel, cũng không ai lên tiếng.

Sự e dè của giới doanh nghiệp Mỹ là có cơ sở. Kể từ khi nhiệm kỳ hai của ông Trump bắt đầu cách đây một năm, ông và chính quyền của ông đã điều tra, khởi kiện hàng loạt “đối thủ”, trong đó có cả các cơ quan truyền thông đình đám của Mỹ như CBS, New York Times và Wall Street Journal.

Năm 2025, ông Trump từng đe dọa áp thuế nặng đối với Apple vì cho rằng CEO Tim Cook của tập đoàn “xem thường” ông, khi Apple không muốn đưa hoạt động sản xuất quay về Mỹ.

Gần đây, ông Trump giận dữ tuyên bố sẽ không cho tập đoàn dầu khí Exxon quay lại Venezuela. Nguyên nhân vì ông không hài lòng với thái độ thiếu nhiệt tình của CEO Darren Woods, trong khi Tổng thống đang nỗ lực kêu gọi các lãnh đạo ngành dầu khí Mỹ đầu tư mạnh vào Venezuela.

Giờ đây, đã có thêm một minh chứng nhãn tiền cho giới CEO Mỹ. Chỉ một ngày sau phát biểu “táo tợn” của ông Dimon tại Davos, ông Trump đệ đơn kiện JPMorgan và CEO Jamie Dimon.

Với Phố Wall, Tổng thống đã vượt quá “lằn ranh đỏ” khi đề xuất áp trần 10% đối với lãi suất thẻ tín dụng. Trong bài đăng trên Truth Social ngày 9/1, ông Trump tuyên bố người dân Mỹ sẽ không còn bị “móc túi” vì thẻ tín dụng. Lãi suất thẻ trung bình tại Mỹ hiện vào khoảng 20%.

Đăng tải trên mạng xã hội của ông Trump nhanh chóng khiến Phố Wall chao đảo, dẫn đến những tuyên bố công khai hiếm hoi thể hiện sự phản đối từ các lãnh đạo ngân hàng.

“Mức trần lãi suất như vậy không phải điều chúng tôi có thể ủng hộ,” CEO Citigroup Jane Fraser nói trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh.

CEO Bank of America Brian Moynihan cho rằng biện pháp này sẽ không mang lại hiệu quả như ông Trump mong muốn: “Nếu hạ trần lãi suất, tín dụng sẽ co hẹp. Cụ thể là sẽ ít người được cấp thẻ hơn và hạn mức của thẻ cũng bị hạn chế hơn”.

Tuy nhiên, phát biểu gọi thẳng ý tưởng của ông Trump là “thảm họa kinh tế” do ông Dimon đưa ra tại Davos mang tính phản đối trực diện nhất. Ông Dimon lại là nhân vật có ảnh hưởng hàng đầu Phố Wall. Hệ quả đối với ông Dimon xuất hiện chỉ sau... một ngày đưa ra phát ngôn. Thực tế, ông Dimon và ông Trump vốn đã có mối quan hệ cá nhân nhiều sóng gió từ nhiều năm trước.

Lằn ranh đỏ của ông Trump

Ông Trump và ông Dimon có mối quan hệ không êm ả suốt nhiều năm qua. Năm 2018, “ông trùm” Phố Wall Jamie Dimon nói tại một hội thảo diễn ra ở trụ sở ngân hàng rằng ông “có thể đánh bại ông Trump” trong cuộc đua Tổng thống trực diện đối đầu, “vì tôi cứng rắn như ông ấy, và tôi thông minh hơn ông ấy”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại sự kiện ở Palm Beach, bang Florida, Mỹ, ngày 16/1. Ảnh: Reuters.

Ngay khi tin này đến tai ông Trump, vị Tổng thống đáp trả công khai trên mạng, gọi ông Dimon là “một diễn giả tệ hại, một mớ hỗn độn đầy lo lắng”.

Trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, cách tiếp cận của ông Dimon thận trọng hơn nhiều. Trong cuộc phỏng vấn tại Davos, ông Dimon đã “rào trước đón sau”, nhấn mạnh rằng ông đồng ý với một số chính sách của ông Trump, nhưng không đồng ý với một số chính sách khác.

Ông Dimon cũng đã tìm cách né tránh câu hỏi vì sao ông và các CEO khác không thẳng thắn thể hiện sự phản đối khi có bất đồng với Tổng thống Mỹ.

Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh của JPMorgan trước đó, ông Dimon từng chỉ đưa ra những ý kiến rất chừng mực để thể hiện sự phản đối ý tưởng áp trần lãi suất thẻ tín dụng, chẳng hạn “tác động sẽ rất lớn” hay “đó không phải ý hay”.

Có lẽ ông Dimon cũng đã thấy trước các diễn biến, nhưng rồi ông vẫn đưa ra một phát ngôn “mạnh bạo” tại sự kiện tầm cỡ quốc tế. Động thái này có thể đã khiến ông Dimon vấp phải “lằn ranh đỏ” của ông Trump.