|
|
Bệnh nhân đột quỵ được chuyển đến Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: Đinh Hà. |
Những đợt gió mùa đông bắc không chỉ khiến nhiệt độ giảm sâu mà còn kéo theo nguy cơ gia tăng các ca đột quỵ, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.
Những thời điểm dễ xảy ra biến cố sức khỏe
Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, khi nhiệt độ môi trường giảm, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế giữ nhiệt bằng cách co mạch máu ngoại vi. Hệ quả là huyết áp tăng đột ngột, tạo áp lực lớn lên thành mạch.
"Trong điều kiện này, người có mạch máu yếu hoặc nhiều mảng xơ vữa rất dễ bị vỡ mạch gây chảy máu não, hoặc bong mảng xơ vữa gây tắc mạch, dẫn đến nhồi máu não", bác sĩ Dũng phân tích.
Ngoài ra, nhiệt độ thấp làm tăng độ nhớt của máu, khiến dòng máu lưu thông chậm hơn, tương tự như dầu máy bị đặc lại khi trời lạnh. Nếu cục máu đông hình thành và di chuyển lên não, nguy cơ đột quỵ là rất lớn.
Một yếu tố khác đến từ thói quen sinh hoạt mùa đông. Nhiều người cho rằng uống rượu giúp "làm ấm người", nhưng đây là quan niệm sai lầm. Rượu bia gây giãn mạch tạm thời tạo cảm giác ấm giả, sau đó làm mất nhiệt nhanh hơn và khiến huyết áp dao động mạnh. Kết hợp với việc ít vận động, ăn nhiều đồ béo, nguy cơ đột quỵ càng tăng cao.
Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh có 3 thời điểm trong ngày người dân cần đặc biệt cảnh giác với đột quỵ:
Sáng sớm khi vừa thức dậy
Đây là lúc cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động, huyết áp có xu hướng tăng cao. Chênh lệch nhiệt độ giữa phòng ngủ ấm và không khí lạnh bên ngoài khiến mạch máu co đột ngột. Việc bật dậy quá nhanh, đi ra ngoài ngay có thể kích hoạt biến cố nguy hiểm.
Khi đi vệ sinh ban đêm
Nhiều người chủ quan, rời chăn ấm để vào nhà vệ sinh lạnh mà không mặc đủ áo. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây co mạch mạnh, làm tăng nguy cơ đột quỵ trong đêm.
 |
| Các bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân đột quỵ. Ảnh: Đinh Hà. |
Khi tắm rửa
Tắm nước lạnh, tắm quá muộn hoặc tắm trong phòng kín gió khi nhiệt độ xuống thấp đều là những yếu tố làm huyết áp dao động mạnh, dễ dẫn đến tai biến mạch máu não.
5 nguyên tắc "vàng" phòng ngừa đột quỵ mùa lạnh
Để giảm thiểu nguy cơ biến cố, chuyên gia Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, khuyến cáo người dân tuân thủ nghiêm các nguyên tắc sau:
- Giữ ấm đúng cách: Luôn mặc đủ ấm, đặc biệt là vùng đầu, cổ, ngực và bàn chân. Khi ra ngoài cần đội mũ, quàng khăn, đeo khẩu trang để hạn chế gió lạnh xâm nhập.
- Nguyên tắc "chậm lại 3 phút" mỗi sáng: Sau khi thức dậy, không nên rời giường ngay. Hãy nằm thêm 3–5 phút, cử động tay chân, xoa mặt để cơ thể thích nghi, sau đó mới ngồi dậy và mặc thêm áo ấm trước khi ra khỏi phòng.
- Kiểm soát huyết áp và bệnh nền: Người mắc cao huyết áp, tim mạch, tiểu đường cần dùng thuốc đúng chỉ định, tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều. Nên có máy đo huyết áp tại nhà để theo dõi thường xuyên.
- Ăn uống - sinh hoạt khoa học: Hạn chế rượu bia, thuốc lá; giảm muối trong bữa ăn; uống đủ nước ấm; tránh thức ăn quá lạnh. Nên tập thể dục nhẹ nhàng trong nhà, không ra ngoài quá sớm khi trời còn rét đậm.
- Nhận diện sớm dấu hiệu FAST: Bạn cần quan sát xem khuôn mặt người bệnh có bị méo, lệch, cười không đều hay không; tay hoặc chân có xuất hiện tình trạng yếu, tê bì, khó nâng lên; lời nói có trở nên khó khăn, nói ngọng, không rõ ràng. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, thời gian là yếu tố quyết định, cần lập tức gọi cấp cứu 115 hoặc nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất có đơn vị đột quỵ để được xử trí kịp thời.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh đột quỵ làcấp cứu tối khẩn cấp. Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não có thể bị tổn thương không hồi phục nếu không được tái thông mạch kịp thời.
"Người dân tuyệt đối không tự ý áp dụng các phương pháp dân gian như chích máu đầu ngón tay, cạo gió, cho uống nước chanh hay dùng thuốc không rõ nguồn gốc. Những hành động này chỉ khiến bệnh nhân mất đi 'thời gian vàng' quý giá", bác sĩ Dũng cảnh báo.
Cuốn sách "Cơ thể phi tuổi tác tâm trí phi thời gian" mang đến cho độc giả nhiều kiến thức hữu ích liên quan đến quá trình lão hóa của con người. Chúng ta có thể làm chậm quá trình lão hóa bằng những phương pháp rất đơn giản.
