Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Mini Magazine

'Ảnh', 'ổng', 'bển' là hiện tượng gì?

'Ảnh', 'ổng', 'bển' là hiện tượng nhược hóa những âm tiết không mang trọng âm của tiếng Việt, theo lý giải của học giả Cao Xuân Hạo.

Ở miền Nam, những đại từ chỉ xuất như "anh ấy", "chị ấy", "ông ấy", "trong ấy", "ngoài ấy", "bên ấy" trong tiếng nói tự nhiên thường được phát âm "gộp lại" thành một tiếng, nghe gần giống như "ảnh", "chỉ", "ổng", "trỏng", "ngoải", "bển".

Trong cuốn Tiếng Việt - Văn Việt - Người Việt, học giả Cao Xuân Hạo lý giải cách phát âm này tuân theo quy tắc chi phối cách đặt trọng âm trên các ngữ đoạn, có tác dụng phân giới các thành phần cú pháp trong câu, chi phối hiện tượng nhược hóa của những âm tiết không mang trọng âm.

Học giả cho rằng hiện tượng này không phải hiện tượng đặc trưng chỉ thấy ở miền Nam, mà tuân theo những quy tắc ngữ âm học của tiếng Việt, có hiệu lực trong ngôn ngữ toàn dân.

Cụ thể, hiện tượng nhược hóa trên cũng diễn ra trong tiếng nói của Hà Nội và Huế. Học giả đã đo độ dài phát âm, cường độ của từng tiếng trong cách dùng từ của địa phương (với Huế, "anh ấy" phát âm nghe giống "anh a"; với Hà Nội, phát âm nghe giống "anh í"). Theo đo lường, độ dài phát âm của "anh í" (Hà Nội) và "anh a" (Huế) bằng độ dài của "ảnh" (TP.HCM).

Trong cả ba phương ngữ, các tổ hợp từ đang xét chỉ được phát âm rõ ràng, tách bạch không bị nhược hóa, với trọng âm đánh vào từ đi sau (ấy, nớ, đó) chỉ khi từ đi sau làm tiêu điểm của câu, hay nói cách khác, chỉ những đối tượng được nêu bật lên trong một sự tương phản rõ nét với các đối tượng khác. Ví dụ, "chính ông anh ấy làm hại nó chứ không phải ai khác".

Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews

Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.

Trân trọng.

Tại sao nói 'nghèo rớt mồng tơi'?

Tại sao nói 'nghèo rớt mồng tơi'?

0

Học giả An Chi cho biết thành ngữ "nghèo rớt mồng tơi" được tạo ra từ lối ghép từ mang sắc thái đùa tếu trong tiếng Việt.

Linh hồn trong 'lời ăn, tiếng nói' người Việt

Linh hồn trong 'lời ăn, tiếng nói' người Việt

0

"Tiếng Việt - Từ lời ăn tiếng nói người Việt" của Lê Minh Quốc phân tích những thay đổi của tiếng Việt và chiều sâu văn hóa ẩn trong những câu ca dao, thành ngữ, tục ngữ Việt Nam.

Phan Chi

SÁCH HAY

Đại hội Hội Xuất bản Việt Nam lần thứ V

Đại hội Hội Xuất bản Việt Nam lần thứ V

0

Việc chuyển đổi mô hình hoạt động có thể giúp đơn vị xuất bản chủ động sản xuất từ sách giấy, ebook cho đến sách nói để tạo sự sôi nổi và đa dạng cho thị trường.

Tủ sách 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước

Tủ sách 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước

0

Sách ảnh song ngữ Việt - Anh “Di sản Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh (Saigon - Ho Chi Minh City Heritage)” tái hiện quang cảnh và nếp sống của con người ở vùng đất Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh từ những thế kỷ trước.

BOOK SPACE

BOOK SPACE

0

Trong văn phòng ở Hà Nội, biên tập viên Nguyễn Hoàng Diệu Thủy chia sẻ về không gian làm việc, những bản thảo, giá sách và niềm vui của một nghề thầm lặng.

Nghề viết văn

Nghề viết văn

0

Nhiều nhà văn có con đường học vấn khá sâu rộng, ngược lại một số người chủ yếu tự học và viết bằng trải nghiệm. Các nhà văn sẽ tự học bằng việc đọc, nó giúp họ tích lũy tri thức.

Sống một đời xứng đáng

Sống một đời xứng đáng

0

Chừng nào mẹ còn năng lượng, thì chừng đó mẹ còn có quyền quyết định tiếp tục dùng nó để mang lại niềm vui cho chính mình và những người xung quanh. Thấy hai cha con tôi cười phá lên, với mẹ, thế là xứng đáng.

Vũ trụ tuần hoàn

Vũ trụ tuần hoàn

0

Sau khoảng một nghìn tỷ năm hoặc hơn, một vụ nổ lớn mới xảy ra và một chu kỳ mới bắt đầu.

Giải mã hoóc-môn dopamine

Giải mã hoóc-môn dopamine

0

Nhân vô thập toàn, con người ai cũng có khuyết điểm. Có điều cách bạn đối diện với nó ảnh hưởng rất nhiều từ thái độ sống mà chúng ta được cha mẹ hình thành tự nhỏ.

6 vật liệu định hình văn minh nhân loại

6 vật liệu định hình văn minh nhân loại

0

Nó nhẹ đến mức nổi trên dầu, mềm đến mức có thể cắt bằng dao nhà bếp, nhưng lại phản ứng mạnh đến mức sôi sục và phát nổ khi tiếp xúc với nước và không khí.

Điểm kỳ dị đã cận kề

Điểm kỳ dị đã cận kề

0

Ray Kurzweil dự đoán đầu những năm 2040, các nano robot sẽ có thể đi vào não bộ của người còn sống và sao chép toàn bộ dữ liệu tạo nên ký ức và tính cách của người gốc.