|
|
Ảnh: The Bookseller. |
Các tin tuyển dụng kỹ sư AI cho thấy giới xuất bản đang tìm cách triển khai công nghệ này trong hoạt động điều hành doanh nghiệp, chẳng hạn như xây dựng các mô hình dự đoán những cuốn sách nào sẽ bán chạy và nên định giá chúng như thế nào. Một tin tốt là các nhà xuất bản vẫn chưa có kế hoạch sử dụng công nghệ này cho khâu biên tập hoặc sáng tạo nội dung, ít nhất cho tới hiện tại.
Giới xuất bản cẩn trọng với AI
Sự phát triển công nghệ hiện nay đang đặt giới xuất bản vào thế khó. Jane Friedman, một chuyên gia trong ngành, cho hay: “Tôi nghĩ các nhà xuất bản đang ở vào một vị thế rất khó xử vì họ hiểu rằng công nghệ này sẽ không biến mất. Các cổ đông của họ có lẽ đang hỏi, ‘Các ông sẽ sử dụng công nghệ này ra sao để kiếm tiền, để gia tăng hiệu quả, v.v.?’.”
Gã khổng lồ Macmillan đang tuyển dụng hai quản lý giải pháp AI để xác định khả năng sử dụng công nghệ này trong hoạt động xuất bản và thiết kế các sản phẩm có thể giúp giải quyết “các thách thức kinh doanh phức tạp”.
 |
| Ngày càng nhiều công ty xuất bản tìm cách triển khai AI trong hoạt động vận hành. Ảnh: BookScouter. |
Theo thông báo tuyển dụng, vai trò này bao gồm xây dựng phiên bản thử nghiệm AI, thiết kế quy trình làm việc mới và cung cấp huấn luyện để “tích hợp các công cụ AI vào hoạt động hàng ngày”. Macmillan đã công khai tuyên bố sử dụng công nghệ này cho các nhiệm vụ văn phòng như hỗ trợ tìm kiếm sách, tóm tắt tài liệu, dịch thuật và kiểm duyệt nội dung.
Penguin Random House, nhà xuất bản sách thương mại lớn nhất thế giới, cũng đang tuyển dụng một kỹ sư giải pháp AI cấp cao để phát triển các hệ thống mới cho tiếp thị và tìm kiếm sách. Công ty cũng đang sử dụng AI để cải thiện hoạt động điều hành, như quản lý kho hàng hiệu quả hơn và quyết định số lượng bản in chính xác hơn, người phát ngôn Claire von Schilling chia sẻ.
Tuy nhiên, các công ty xuất bản cũng rất cẩn trọng về cách thể hiện quan điểm về vấn đề AI, do sự phản đối rộng rãi từ cộng đồng nhà văn.
Nhà văn nổi tiếng Margaret Atwood đã nói với Reuters vào năm 2024 rằng “AI là một nhà thơ tồi” và chỉ là một “cỗ máy thu thập dữ liệu”. Tiểu thuyết gia Zadie Smith cũng cho rằng bất cứ điều gì AI viết ra đều “rỗng tuếch” vì nó thiếu đi sự thấu cảm của con người.
Hay George R. R. Martin, một trong 17 nguyên đơn trong vụ kiện của Hiệp hội Tác giả Mỹ chống lại OpenAI năm 2023, đã gọi AI là “cỗ máy đạo văn tốn kém và tiêu hao năng lượng nhất thế giới”.
Đó là lý do người phát ngôn Schilling cho biết: “Trên cương vị một nhà xuất bản, trách nhiệm chính của chúng tôi là phục vụ các tác giả. Do đó, chúng tôi cam kết bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và bản quyền của họ”.
AI: Xu thế khó cưỡng lại
Tuy nhiên, về mặt pháp lý, các công ty AI đã giành được một số thắng lợi lớn. Trong một phán quyết bước ngoặt trong vụ kiện nhằm vào Anthropic vào tháng 6/2025, Thẩm phán tòa án quận William Alsup đã phán quyết rằng việc sử dụng các tác phẩm có bản quyền để phát triển AI phù hợp với đạo luật sử dụng hợp lý.
Trong các vụ kiện vi phạm bản quyền tương tự chống lại Meta và Stability AI, tòa án phần lớn cũng đứng về phía các công ty AI.
Một số nhà xuất bản thì chọn ký thỏa thuận cấp phép trị giá hàng triệu USD với các công ty AI, thay vì kiện họ ra tòa. Trong năm tài chính 2025, công ty xuất bản Wiley đã thu về 40 triệu USD chỉ từ các thỏa thuận cấp phép như vậy, bán các đầu sách cũ và sách học thuật cho các công ty như Anthropic.
Tuy nhiên, đối với các nhà xuất bản khác, thường là các nhà xuất bản nhỏ hơn, ý tưởng cấp phép toàn bộ đầu sách của họ cho giới công nghệ là tương đối khó khăn, Thad Mcllroy, một nhà phân tích và tư vấn công nghệ xuất bản cho biết.
Mcllroy nói: “Có rất nhiều lo ngại về việc liệu bạn có đang đánh mất tất cả khi thực hiện việc cấp phép đó hay không”.
Tuy nhiên, giống như nhiều doanh nghiệp khác, giới xuất bản cũng rất muốn thử nghiệm các công cụ AI vì chúng có thể giúp họ phân loại, phân tích và đưa ra đánh giá nhanh chóng cho lượng bản thảo khổng lồ mà họ nhận được.
“Các nhà xuất bản hiểu công nghệ này sẽ giúp họ làm việc hiệu quả hơn, cho phép họ hoàn thành nhiều việc hơn với ít nhân lực hơn và giúp họ bán được nhiều sách hơn. Do đó, họ đang đối mặt với tình thế là nên tích hợp AI nhanh chóng ra sao trước khi thông tin này lan truyền rộng rãi”, Mcllroy nói.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
