Ăn chay khi mang thai có an toàn không?

Phụ nữ mang thai ăn chay có thể thiếu hụt vi chất quan trọng. Ảnh: Pexels.

Chế độ ăn chay đang ngày càng phổ biến khi nhiều người lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc thực vật nhằm cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên, theo ThS.DS Thân Thị Mỹ Linh, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM), phụ nữ ăn chay khi mang thai hoặc có kế hoạch mang thai cần đặc biệt lưu ý nguy cơ thiếu hụt một số vi chất quan trọng.

Theo dược sĩ Linh, ăn chay là chế độ dinh dưỡng sử dụng chủ yếu thực phẩm từ thực vật. Chế độ ăn này mang lại nhiều lợi ích sức khỏe như giúp kiểm soát chỉ số khối cơ thể (BMI), giảm nguy cơ béo phì và tiểu đường. Thực phẩm thực vật, đặc biệt là các loại rau củ nhiều màu sắc, thường giàu chất dinh dưỡng như magiê, folate và chất xơ.

Đối với phụ nữ chuẩn bị mang thai, hai vấn đề quan trọng cần được lưu ý là nguy cơ thiếu vitamin B12 và thiếu một số vi chất dinh dưỡng khác.

Theo một nghiên cứu xem xét 30 trường hợp thiếu vitamin B12 nghiêm trọng ở phụ nữ mang thai, bao gồm cả người ăn chay trường và người mắc thiếu máu ác tính, nhiều nguy cơ đã được ghi nhận. Trong nhóm phụ nữ ăn chay trường bị thiếu vitamin B12, khoảng 60% trẻ sinh ra bị chậm phát triển nghiêm trọng và 37% có dấu hiệu teo não.

Việc bổ sung vitamin B12 có thể giúp cải thiện nhanh các triệu chứng thần kinh ở trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, theo thời gian, khoảng 50% trẻ vẫn gặp tình trạng chậm phát triển.

Từ thực tế này, dược sĩ Linh cho rằng phụ nữ ăn chay trường khi mang thai hoặc có ý định mang thai cần được tư vấn dinh dưỡng phù hợp. Đặc biệt, họ cần bổ sung đầy đủ các vi chất quan trọng như vitamin B12, sắt, kẽm và axit béo omega-3 chuỗi dài trong suốt thai kỳ.

Chín nghiên cứu ghi nhận tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng ở phụ nữ mang thai ăn chay. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên về chế độ ăn chay trong thai kỳ, khiến dữ liệu dịch tễ học chưa đồng nhất và khó đưa ra khuyến nghị lâm sàng rõ ràng.

Dược sĩ Linh cho hay mối quan tâm lớn nhất của chế độ ăn chay là nguy cơ thiếu hụt các vi chất như vitamin B12, sắt, kẽm và axit béo omega-3 chuỗi dài, những dưỡng chất đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của thai nhi. Trong đó, axit béo omega-3 chuỗi dài chủ yếu có trong cá béo và hải sản. Một số nghiên cứu cho thấy phụ nữ ăn nhiều cá hoặc có nồng độ DHA cao hơn trong cơ thể có nguy cơ trầm cảm sau sinh thấp hơn.

Nhân viên y tế cần có trách nhiệm giúp người bệnh hiểu rõ những nguy cơ dinh dưỡng có thể gặp phải, đồng thời hướng dẫn cách bổ sung đầy đủ bằng thực phẩm hoặc các sản phẩm bổ sung phù hợp trong thai kỳ.