Âm thanh tốt hơn trên mạng và đĩa

Cuộc chơi hi-end, suy cho cùng là cố gắng tái tạo lại âm thanh trung thực nhất như lúc thu vào.

 Ở cả 2 đầu của cuộc chơi công nghệ, hồi cố (retro) hay tiên tiến (avant-garde) nhất đều có chung mục đích. Ngày càng có nhiều người nghe chuyển sang tải nhạc kỹ thuật số và CD đang sắp trở thành đồ cổ, các nghệ sĩ đang cố gắng mang đến các bản nhạc chất lượng cao hơn về mặt kỹ thuật, cả trên đĩa lẫn trên mạng, vừa làm mới lại sức hấp dẫn đối với CD, vừa đáp ứng nhu cầu nhạc kỹ thuật số.

MP3 là định dạng file nhạc thông dụng nhất trong 10 năm trở lại đây. Mục tiêu của MP3 là làm file nhỏ gọn hơn để có thể dễ dàng trao đổi trên mạng. Về cơ bản, MP3 làm giảm kích thước của file gốc xuống 1/10 nên rõ ràng là chất lượng âm thanh bị nén lại, hao hụt so với nguyên thủy. Các định dạng chất lượng cao đang được chấp nhận nhiều hơn bởi ca sĩ, nhạc công đòi hỏi tái tạo lại phần ghi âm của họ trung thực hơn.

Nhóm Nine Inch Nails tiên phong trong việc tung ra nhạc miễn phí chất lượng cao

Năm ngoái, Amazon và iTunes đều quyết định nâng cấp chất lượng file nhạc số bán qua mạng. Chuẩn MP3 giờ đây được nâng lên để ngang bằng với CD. Một số nghệ sĩ có yêu cầu cao hơn. Nhóm Metallica tuyên bố rằng album sắp tới của họ, ngoài việc phát hành dưới dạng CD còn tung ra trên mạng để tải file chất lượng cao (giá 12 đôla) và trên đĩa nhựa dạng audiophile với ấn bản hạn chế, giá 125 đôla. Các track nhạc của Metallica sẽ có bitrate là 320 kbps.

Tải nhạc chất lượng cao hơn

Trent Reznor, bộ não của Nine Inch Nails đã cho phép tải miễn phí album “The Slip” định dạng FLAC và các dạng “tốt hơn chất lượng CD”để có thể “đốt” ra đĩa DVD và chơi trên máy nghe nhạc DVD.

Site vừa mới khai trương HDTracks.com thuộc hãng đĩa Chesky Records (dành cho dân ghiền âm thanh audiophile) có các dịch vụ tải album chất lượng cao hơn MP3 thông thường, bao sân từ nhạc rock như Jerry Garcia (nhóm Grateful Dead), nhạc jazz như Bob James, nhạc blues như Son Seals và các giọng hát quen thuộc như Bing Crosby, Tony Bennett… giá trung bình 12 đôla/đĩa. Đồng sáng lập ra site, David Chesky cho rằng định dạng file MP3 320 kbps không bằng CD nhưng vẫn tốt cho việc nghe “lưu động.”

Trong tương lai, HDTracks.com có kế hoạch bán các định dạng tốt-hơn-CD và DVD âm thanh.

Đĩa dung lượng lớn hơn

Đĩa kế tiếp của John Mellencamp là Life, Death, Love and Freedom sẽ có kèm miễn phí đĩa DVD âm thanh. Dung lượng đĩa DVD lớn hơn nhiều so với CD nên cũng cho chất lượng âm nhạc tốt hơn. Nhà sản xuất từng đoạt giải Grammy T Bone Burnett và đội ngũ kỹ thuật đang phát triển công nghệ đĩa DVD âm thanh bởi vì họ “phát chán” về hiện trạng của nhạc số hiện nay. Lắng nghe đĩa nhạc hi-res này, John Mellencamp nói “tôi nghe được nhạc theo đúng cách mà nhạc của tôi dự định để nghe.”

Neil Young cũng vừa tuyên bố bộ đĩa đầu trong dự án đĩa sưu tập được chờ đợi của ông tung ra mùa thu này sẽ gồm 10 đĩa Blu-ray. Từ lâu, Neil đã công khai chỉ trích chất lượng âm thanh của CD và nhạc số là đáng thất vọng. Ông tuyên bố “Các công nghệ trước đây đòi hỏi sự thỏa hiệp về chất lượng đến mức không chấp nhận được.” Bên cạnh việc chơi video chất lượng cao (HD video), các máy đọc đĩa Blu-ray còn hỗ trợ việc chơi nhạc hi-res với dãy âm thanh vượt ra ngoài khả năng của CD.

Đĩa nhựa (đĩa vinyl, đĩa than)

Đĩa nhựa từ lâu được xem như cho ra âm thanh trung thực hơn so với CD. Công cuộc tìm về âm thanh chất lượng cao khiến mối quan tâm đến đĩa nhựa được làm mới lại. Ngày 24/6/08, album Exile in Guyville của Liz Phair được tái phát hành dưới dạng CD và đĩa nhựa dành cho dân audiophile bên cạnh việc tải nhạc chất lượng cao từ Amazon và iTunes. Cùng ngày, dự án Mudcrutch của Tom Petty, vốn tung ra đĩa Cd trước đó 1 tháng, được phát hành dạng đóng gói CD kèm đĩa nhựa, giá chỉ 30 đôla.

Đĩa than trở lại

Kỹ thuật viên của dự án Mudcrutch là Ryan Ulyate cho rằng anh và các nhạc sĩ trước đây phải thỏa hiệp với thị trường CD phổ thông. Hầu hết các đĩa CD thịnh hành được hòa âm lớn hơn để nghe trong xe hơi và để chuyển sang MP3. “Nghe nhạc kiểu đó không thỏa mãn chút nào. Cuộc chiến “âm thanh lớn” đã hủy hoại âm thanh của CD và chúng tôi đang tìm cách thoát khỏi vòng xoáy này. Bản ghi âm gốc của phòng thu có sự sống và động lực của riêng nó nhưng chúng tôi (những kỹ thuật viên phòng thu) là những kẻ duy nhất được nghe đầy đủ những thứ đó” Với Ulyate, khi nghe nhạc tại nhà, CD audiophile truyền tải tinh thần và nội dung của bản thu âm tốt hơn nhiều so với CD hiện nay.

Từ khi CD xuất hiện khoảng 25 năm trước, những người khó tính đã chê trách định dạng này bởi CD chỉ tái tạo một phần nhỏ âm thanh thật sự được tạo ra bởi một phần trình diễn âm nhạc. MP3 và các định dạng nén khác còn tái tạo âm thanh kém hơn CD.

“Ví dụ như một vĩ cầm thủ lừng danh tốn 3 triệu đôla cho cây đàn Stradivarius. Khi bạn nghe lại, bạn muốn bảo tồn mọi thứ thuộc về âm thanh đó. Nhưng bạn sẽ hủy hoại chất lượng âm thanh với MP3,” David Chesky, bản thân là một nhà soạn nhạc và dương cầm thủ nhạc jazz nói. “Chúng tôi có được công nghệ đã truyền tải chất lượng âm thanh tốt hơn. Giờ đây chúng tôi cần phát triển lượng người tiêu thụ có hiểu biết.”

Burnett thì cho rằng sự sút giảm trong kinh doanh của ngành công nghiệp băng đĩa đã mở ra lối đi cho các nghệ sĩ để tạo ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh. “Mọi nhạc sĩ mà tôi thảo luận đều rất quan tâm về điều này (cải thiện chất lượng âm thanh).”

Theo Thể Thao Văn Hóa & Đàn Ông