Theo Huffpost, một số cha mẹ có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu vật chất của con nhưng lại không biết cách hỗ trợ trẻ về mặt tinh thần. Trong tâm lý học, những người này được gọi là cha mẹ thiếu trưởng thành về cảm xúc.

Trong cuốn Khi cha mẹ chưa trưởng thành cảm xúc, nhà tâm lý học Lindsay C. Gibson cũng phân tích kiểu quan hệ này. Theo tác giả, những cha mẹ thiếu trưởng thành về cảm xúc thường coi trọng nhu cầu của bản thân, muốn kiểm soát người khác và không dành đủ không gian để con thể hiện cá tính riêng. Họ đối xử với trẻ theo những cách hời hợt, ép buộc và phán xét.

Trẻ lớn lên trong gia đình như vậy có thể cảm thấy cô đơn dù cha mẹ luôn ở bên. Lâu dần, trẻ có thể nghi ngờ cảm xúc, suy nghĩ của chính mình và gặp khó khăn trong việc tự đưa ra quyết định. Ở tuổi trưởng thành, những đứa trẻ này thường bị thu hút bởi những người bạn đời và bạn bè khiến họ bất mãn và thất vọng.

Dưới đây là những dấu hiệu của phụ huynh được đánh giá là chưa trưởng thành về mặt cảm xúc.

Cha mẹ phải được ưu tiên hàng đầu

Nhà tâm lý học Lindsay C. Gibson cho rằng cha mẹ chưa trưởng thành về cảm xúc thường đặt bản thân ở vị trí trung tâm, xem nhu cầu và lợi ích của mình là ưu tiên hàng đầu.

Họ muốn con cái luôn nhường nhu cầu của mình cho cha mẹ, thậm chí chấp nhận bị xem nhẹ. Thay vì xây dựng mối quan hệ bình đẳng, họ đòi hỏi con phải tuyệt đối nghe theo.

Trút cảm xúc tiêu cực lên con

Cha mẹ thiếu trưởng thành về cảm xúc thường không biết cách xử lý cảm xúc của mình. Theo Aparna Sagaram, chuyên gia trị liệu hôn nhân và gia đình tại Philadelphia (Mỹ), họ có xu hướng kể lể với con về những vấn đề vốn thuộc về người lớn. Đó có thể là rắc rối ở nơi làm việc, mâu thuẫn trong hôn nhân hoặc khó khăn tài chính.

Sagaram cho rằng nguyên nhân xuất phát từ sự chênh lệch vị thế trong mối quan hệ cha mẹ - con cái. Những người không thể tự điều chỉnh cảm xúc thường tìm đến con vì cảm thấy an toàn và thoải mái khi chia sẻ mọi chuyện.

"Họ nghĩ rằng con là người không gây áp lực cho mình, vì vậy có thể trút hết những vấn đề đang gặp phải lên trẻ", bà nói.

Theo bà, điều này có thể khiến trẻ khép mình về mặt cảm xúc hoặc trút những cảm xúc tiêu cực lên người khác. Trẻ cũng dễ cảm thấy mình phải chịu trách nhiệm cho tâm trạng và cảm xúc của cha mẹ.

Thiếu sự đồng cảm

Jennifer Chaiken, chuyên gia trị liệu hôn nhân và gia đình tại Mỹ, cho biết cha mẹ thiếu trưởng thành về cảm xúc thường không nhận ra cảm xúc của mình có thể ảnh hưởng đến những người xung quanh như thế nào. Họ cũng gặp khó khăn trong việc thấu hiểu cảm xúc và nhu cầu của con.

Vì vậy, họ dễ bỏ qua cảm nhận của con trong những cuộc trò chuyện hoặc khi đưa ra quyết định liên quan đến trẻ.

Không biết thiết lập ranh giới

Theo Chaiken, tình trạng này có thể biểu hiện theo hai hướng: Cha mẹ đặt ra những ranh giới quá cứng nhắc, hoặc quá dễ dãi và không biết cách duy trì sự cân bằng.

Sagaram bổ sung rằng những cha mẹ này cũng thường khó chấp nhận ranh giới do con đặt ra. Chẳng hạn, nếu con đề nghị mẹ gõ cửa trước khi vào phòng, người mẹ có thể cảm thấy bị xúc phạm và tiếp tục hành động như cũ.

Hành vi và phản ứng thường không nhất quán

Cha mẹ thiếu trưởng thành về cảm xúc có thể để tâm trạng cá nhân chi phối cách ứng xử với các thành viên trong gia đình. Chẳng hạn, sau một ngày làm việc không suôn sẻ, họ dễ nổi giận với mọi người, dù vấn đề ở nơi làm việc không liên quan đến con cái hay bạn đời.

Theo Chaiken, điều này cũng khiến cách ứng xử của họ thiếu nhất quán. Chẳng hạn, họ có thể quan tâm quá mức đến cuộc sống của trẻ trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng sau đó đột nhiên trở nên thờ ơ.