3 cuốn sách kích hoạt trí thông minh của trẻ

Chỉ số IQ có thể thay đổi đáng kể trong thời thơ ấu. Ảnh: Pexels.

Theo bài viết của PGS Margherita Malanchini, chuyên gia tâm lý học tại Đại học Queen Mary London (Anh), trên The Conversation, nhiều nghiên cứu cho thấy điểm số IQ có thể thay đổi đáng kể trong thời thơ ấu, khi não bộ vẫn đang phát triển.

Bên cạnh năng lực nhận thức, các yếu tố môi trường như dinh dưỡng, giáo dục và cách cha mẹ nuôi dạy cũng góp phần định hình sự phát triển trí thông minh của trẻ. Năm cuốn sách dưới đây sẽ gợi ý cha mẹ những đồng hành cùng con, khơi gợi trí tò mò và bồi dưỡng tư duy ngay từ nhỏ.

Thể dục trí não - 100+ thử thách để trẻ thông minh hơn - Gareth Moore

Trong cuốn sách này, tiến sĩ Gareth Moore giới thiệu hơn 100 câu đố và trò chơi trí tuệ giúp trẻ luyện khả năng suy luận, tư duy logic, tập trung và giải quyết vấn đề. Đây đều là những yếu tố quan trọng hình thành và phát triển trí thông minh cho trẻ.

Các thử thách trong sách khá đa dạng, từ giải mã, đoán số, ghép ký tự đến những dạng câu đố logic như Sudoku, Kakuro, Hitori và Hanjie. Độ khó tăng dần, đi kèm đáp án ở cuối sách và gợi ý mẹo giải những câu đố khó, giúp trẻ có thể tự thử sức.

Sách còn có những khoảng trống để trẻ ghi lại thời gian hoàn thành từng thử thách và theo dõi quá trình luyện tập. Thay vì tiếp cận các trò chơi trí tuệ qua màn hình, trẻ có thể rèn luyện tư duy bằng giấy bút theo cách vừa học vừa chơi.

Sách phù hợp với trẻ từ 6 tuổi trở lên, đặc biệt là những bạn nhỏ yêu thích tìm tòi, khám phá và muốn rèn luyện tư duy logic.

Dạy con trẻ cách tư duy - Edward de Bon

Cuốn sách này hướng đến việc giúp trẻ hình thành tư duy độc lập, linh hoạt và sáng tạo, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức hoặc làm theo những cách giải quyết có sẵn.

Theo Edward de Bono, trí thông minh và khả năng tư duy không hoàn toàn giống nhau. Trẻ có thể tiếp thu kiến thức nhanh nhưng vẫn cần học cách phân tích tình huống, đặt câu hỏi và vận dụng những gì đã biết để giải quyết vấn đề. Tư duy không chỉ là năng lực tự nhiên mà còn có thể được rèn luyện thông qua các phương pháp cụ thể.

Để làm được điều này, tác giả giới thiệu những công cụ giúp trẻ thoát khỏi lối suy nghĩ cứng nhắc và tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ.

Trong đó, phương pháp 6 chiếc mũ tư duy giúp trẻ xem xét một tình huống theo những cách khác nhau; bản đồ khái niệm, câu hỏi định hướng và các tình huống giả lập hỗ trợ trẻ hệ thống thông tin, phân tích và tìm kiếm giải pháp.

Thông qua ví dụ thực tế và bài tập thực hành, cuốn sách giúp cha mẹ đưa việc rèn luyện tư duy vào đời sống hàng ngày. Thay vì vội đưa ra đáp án, phụ huynh có thể hướng dẫn con tự đặt câu hỏi, cân nhắc các khả năng và tìm giải pháp phù hợp.

90% trẻ thông minh nhờ cách trò chuyện đúng đắn của cha mẹ - Urako Kanamori

Những lời cha mẹ nói hàng ngày có thể ảnh hưởng đến cách trẻ nhìn nhận bản thân và hình thành hành vi. Ví dụ, những câu trách móc như “Con chẳng làm được trò trống gì” có thể khiến trẻ dần mất niềm tin vào năng lực của mình.

Thay vì liên tục cằn nhằn, chỉ trích hoặc làm thay con, tác giả gợi ý cha mẹ sử dụng những cách diễn đạt tích cực, thể hiện sự tin tưởng và khuyến khích trẻ chủ động hơn.

Chẳng hạn, những lời như “Mẹ luôn đứng về phía con!” hay “Mẹ con mình cùng làm nhé!” giúp trẻ cảm nhận được sự đồng hành của cha mẹ, từ đó có thêm động lực tự giải quyết vấn đề.

Cuốn sách hướng đến việc thay đổi cách giao tiếp trong những tình huống thường ngày, giúp cha mẹ hiểu rằng nuôi dạy con không chỉ là truyền đạt kiến thức hay yêu cầu trẻ nghe lời, mà còn là tạo điều kiện để con phát triển ý thức tự giác, sự tự tin và khả năng suy nghĩ độc lập.