Đừng hủy hoại sự tự tin của con

Trẻ thiếu tự tin dần trở nên phụ thuộc vào cha mẹ, ngại đối mặt với thử thách. Ảnh: Pexels.

Amy Morin, nhà trị liệu tâm lý, giảng viên Đại học Northeastern (Mỹ), tác giả của cuốn sách 13 Things Mentally Strong Parents Don’t Do (13 điều những cha mẹ có tinh thần thép không làm - PV) nhận thấy nhiều phụ huynh áp dụng những cách nuôi dạy mà họ tin sẽ giúp con tự tin hơn.

Tuy nhiên, một số cách làm này có thể phản tác dụng, khiến trẻ ngày càng nghi ngờ bản thân và giảm lòng tự trọng. Điều đó tạo thành vòng luẩn quẩn khi cha mẹ phải tiếp tục tìm cách củng cố sự tự tin cho con.

Hàng loạt hành động hủy hoại sự tự tin của con

Chia sẻ trên CNBC, Amy Morin chỉ ra hàng loạt sai lầm lớn trong cách nuôi dạy con khiến trẻ suy giảm sự tự tin. Đó là để con trốn tránh trách nhiệm, ngăn con mắc sai lầm, bảo vệ con khỏi những cảm xúc tiêu cực, củng cố tâm lý mình là nạn nhân, bao bọc con quá mức, kỳ vọng con phải hoàn hảo và trừng phạt thay vì kỷ luật.

Trong khi đó, trên Newsweek, Jill Hartrich, chuyên gia trị liệu trẻ em và chuyên gia nuôi dạy con tại Mỹ, cho biết một trong những sai lầm lớn nhất của cha mẹ là can thiệp quá nhanh khi con gặp khó khăn.

Ví dụ, khi trẻ vừa buồn bực, cha mẹ thường lập tức giải quyết vấn đề hoặc đứng ra dàn xếp mâu thuẫn. Cách phản ứng này có thể làm suy giảm mong muốn tự tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ.

Dù xuất phát từ mong muốn hỗ trợ con, sự can thiệp quá mức có thể khiến trẻ nghĩ rằng cha mẹ không tin mình đủ khả năng giải quyết vấn đề, hoặc cho rằng bản thân không thể làm được việc khó.

Về lâu dài, trẻ thiếu tự tin dần trở nên phụ thuộc vào cha mẹ, ngại đối mặt với thử thách và dễ nản lòng khi gặp thất bại. Chúng luôn nghĩ tiêu cực về chính mình, trở nên nhạy cảm với mọi việc, mọi lời nói của những người xung quanh. Khi không có cơ hội tự giải quyết vấn đề, trẻ cũng khó rèn luyện khả năng thích ứng, chịu trách nhiệm và tin tưởng vào năng lực của bản thân.

Làm gì để con tự tin

Theo chuyên gia Cindra Kamphoff, nhà sáng lập Mentally Strong Institute, bồi đắp sự tự tin không có nghĩa là khiến trẻ trở nên kiêu ngạo. Thay vì đề cao thành tích quá mức, cha mẹ nên ghi nhận nỗ lực và thái độ của con một cách thực tế. Kamphoff nhấn mạnh rằng giúp trẻ lấy lại sự tự tin sau thất bại hoặc những tương tác tiêu cực nên là một trong những ưu tiên của cha mẹ.

Nếu con ở độ tuổi 4-10, phụ huynh có thể tham khảo cuốn Vượt qua sợ hãi, mãi mãi tự tin của Isabelle Filliozat và Fred Bénaglia. Cuốn sách giúp trẻ nhận diện những nỗi sợ thường gặp, hiểu cảm xúc của bản thân và từng bước học cách đối mặt với những tình huống khiến mình lo lắng.

Trong khi đó, với phụ huynh, thay vì phủ nhận hay hạ thấp nỗi sợ của trẻ, tác phẩm hướng dẫn cha mẹ cách chấp nhận cảm xúc của con. Một cái ôm, sự lắng nghe và lời động viên đúng lúc từ cha mẹ chính là điểm tựa để trẻ tự bình tĩnh và làm chủ cảm xúc. Qua đó, trẻ từng bước xây dựng sự tự tin thực chất, rèn luyện tính tự lập và bản lĩnh phục hồi trước những thử thách đầu đời.

Hai cuốn sách giúp nuôi dưỡng sự tự tin ở trẻ. Ảnh: Fahasha.

Trong khi đó, cuốn Kid Confidence - Xây dựng sự tự tin cho trẻ lại mang đến giải pháp chuyên sâu cho phụ huynh có con đang chật vật với áp lực thành tích hoặc sự tự ti kéo dài.

Tác giả Einleen Kennedy-Moore hướng dẫn cha mẹ nuôi dưỡng sự tự tin thực chất bằng cách giải quyết 3 nhu cầu cơ bản của trẻ: Sự kết nối, năng lực và sự lựa chọn.

Khi những nhu cầu này được đáp ứng, trẻ có thể bớt lo lắng về việc bản thân có đủ tốt hay không, đồng thời giảm xu hướng tự chỉ trích. Thay vì chỉ quan tâm đến việc mình được đánh giá thế nào, trẻ có thể tập trung hơn vào việc xây dựng các mối quan hệ, rèn luyện kỹ năng và tự đưa ra quyết định phù hợp với bản thân.