15 tàu chiến phong tỏa cảng Iran, cảnh báo tiêu diệt mọi tàu tiếp cận

Mỹ và Iran xúc tiến vòng đàm phán thứ hai

Mỹ và Iran đang thảo luận về việc tổ chức vòng đàm phán trực tiếp tiếp theo nhằm hướng tới một lệnh ngừng bắn dài hạn, sau khi các nỗ lực tại Islamabad do Phó Tổng thống J.D. Vance dẫn đầu chưa đạt được đột phá, theo Bloomberg.

Các bên đặt mục tiêu tiến hành thảo luận trước khi lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần (công bố ngày 07/04) chính thức hết hiệu lực vào tuần tới.

Islamabad (Pakistan) hiện là phương án hàng đầu cho vòng đàm phán thứ hai. Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập cũng đang được cân nhắc như những địa điểm tiềm năng.

Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra bình luận chính thức. Tuy nhiên, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif xác nhận các nỗ lực giải quyết bất đồng giữa hai nước đang được đẩy mạnh.

Tổng thống Donald Trump đang triển khai đồng thời hai mũi nhọn: ngoại giao và gây áp lực quân sự tối đa.

Ông Trump khẳng định phía Iran đã chủ động liên hệ với Mỹ để tìm kiếm một thỏa thuận. Ông cho biết: "Sáng nay chúng tôi đã nhận được cuộc gọi từ những người phù hợp và họ muốn tiến tới một thỏa thuận".

Song song với việc để ngỏ cửa đối thoại, ông Trump vẫn đẩy mạnh lệnh phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz do quân đội và Bộ Chiến Tranh thực thi nhằm triệt tiêu nguồn lực kinh tế của Tehran.

Mỹ phong tỏa cảng Iran, cảnh báo tiêu diệt mọi tàu tiếp cận

Lệnh phong tỏa đường biển do quân đội Mỹ thực thi đã chính thức có hiệu lực vào lúc 14h GMT (tức 21h giờ Hà Nội) 13/4, nhắm trực tiếp vào mọi hoạt động giao thông hàng hải ra vào các cảng của Iran.

Ngay khi lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran chính thức được triển khai, Tổng thống Donald Trump đã phát đi cảnh báo cứng rắn nhằm vào lực lượng tàu thuyền của Tehran.

Ông Trump khẳng định lực lượng hải quân Iran "đã bị đánh chìm hoàn toàn" với tổng cộng 158 tàu bị phá hủy.

Lãnh đạo Mỹ cảnh báo sẽ tiêu diệt ngay lập tức mọi tàu thuyền tiếp cận khu vực phong tỏa. Biện pháp quân sự được áp dụng sẽ mang tính chất "nhanh chóng và không khoan nhượng", tương tự cách Mỹ xử lý các tàu buôn lậu ma túy trên biển.

15 tàu chiến Mỹ phong tỏa cảng Iran

Theo Times of Israel, để thực thi lệnh phong tỏa, Mỹ đã huy động tổng cộng 15 tàu chiến, bao gồm 1 tàu sân bay, 11 tàu khu trục, 3 tàu tấn công đổ bộ.

Hiện tại, vị trí chiến lược chính xác của từng tàu cũng như danh sách các tàu trực tiếp tham gia vào hoạt động phong tỏa vẫn chưa được công bố cụ thể. Các đơn vị này chịu sự điều động trực tiếp từ Bộ Chiến tranh nhằm đảm bảo tính triệt để của lệnh cấm vận hàng hải.

Hải quân Mỹ chính thức phong tỏa các cảng của Iran. Ảnh: Quân đội Mỹ.

Một quan chức Mỹ tiết lộ với Al Jazeera rằng quân đội đã sẵn sàng thực thi và duy trì lệnh phong tỏa. Tuy nhiên, các quy tắc giao chiến đối với những trường hợp vi phạm hiện nay vẫn chưa được thiết lập cụ thể. Quan chức này khẳng định lực lượng và khí tài của Mỹ hoàn toàn đủ khả năng duy trì biện pháp này trong thời gian cần thiết, tuân thủ các quyết định của Tổng thống Trump.

Phía Iran đã có những phản ứng gay gắt trước hành động này. Lực lượng vũ trang Iran cáo buộc các biện pháp hạn chế trên vùng biển quốc tế là "hành vi bất hợp pháp" và tương đương với "hành động cướp biển".

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo bất kỳ tàu chiến nào tiếp cận eo biển Hormuz đều cấu thành hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn hiện tại.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz đã bị gián đoạn trước đó do các hoạt động do Iran thực hiện.

Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố London không ủng hộ lệnh phong tỏa này. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh việc khôi phục tự do hàng hải là yêu cầu "tối quan trọng".

Theo nhận định từ phóng viên James Bays của Al Jazeera, Mỹ đang nhắm trực diện vào nền kinh tế vốn phụ thuộc nặng nề vào xuất khẩu dầu mỏ của Iran, bất chấp những rủi ro tiềm tàng đối với thị trường toàn cầu.

Phó tổng Vance khẳng định đàm phán Mỹ-Iran có tiến triển

Phó Tổng thống J.D. Vance vừa lên tiếng khẳng định các nỗ lực ngoại giao với Tehran đang đạt được kết quả khả quan, bất chấp việc chính quyền của Tổng thống Donald Trump đồng thời triển khai lệnh phong tỏa hàng hải nghiêm ngặt đối với quốc gia này.

Phó Tổng thống J.D. Vance và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tại Islamabad, Pakistan, vào thứ Bảy vừa qua. Ảnh: Reuters.

Ông Vance mô tả cuộc gặp gỡ cấp cao kéo dài 21 giờ vừa qua là một "cột mốc lịch sử" trong quan hệ song phương. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử ban lãnh đạo hiện tại của Iran và chính phủ Mỹ tiến hành đối thoại ở cấp cao như vậy. Dù chưa đạt kết quả cuối cùng, phía Mỹ đánh giá các phiên thảo luận đã giúp làm rõ lập trường của đôi bên, tạo cơ sở cho các bước đi tiếp theo.

Lý giải cho lệnh phong tỏa hàng hải

Phó Tổng thống đưa ra những lập luận để bảo vệ quyết định phong tỏa hàng hải do quân đội và Bộ Chiến Tranh thực thi. Ông Vance cáo buộc Iran đe dọa an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, coi đây là hành vi khủng bố kinh tế nhắm vào toàn cầu.

Lệnh phong tỏa là biện pháp đối ứng cần thiết. Ông khẳng định: "Nếu người Iran thực hiện khủng bố kinh tế, chúng tôi sẽ tuân thủ nguyên tắc là không một tàu nào của Iran được phép ra ngoài".

Việc siết chặt vận tải biển nhằm gia tăng lợi thế để Mỹ hướng tới một "thỏa thuận lớn" và toàn diện hơn trong tương lai.

Ông Vance khẳng định rằng trong khi Mỹ áp dụng "đòn bẩy kinh tế bổ sung", Tổng thống vẫn mong muốn "người dân Iran phát triển thịnh vượng và thành công".

Theo Al Jazeera, liên quan đến tương lai của thỏa thuận, ông kết luận: "Liệu chúng tôi có đạt được tiến triển không? Có, nhưng chúng tôi sẽ phải chờ xem từ phía người Iran liệu chúng tôi có thể đạt được bước tiến cuối cùng để dẫn tới một thỏa thuận lớn hay không".

Lệnh phong tỏa eo biển Hormuz vấp phải sự hoài nghi tại Israel

Thủ tướng Benjamin Netanyahu đang nỗ lực khẳng định với công chúng Israel về sự phối hợp chặt chẽ giữa ông và chính quyền Mỹ. Ông nhấn mạnh mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Mỹ, người hiện có tỷ lệ tín nhiệm tại Israel cao hơn đáng kể so với ông theo các cuộc thăm dò dư luận.

Dù ông Netanyahu hoan nghênh tuyên bố của quân đội Mỹ về việc phong tỏa eo biển Hormuz, giới chuyên gia và cựu quan chức Israel lại bày tỏ sự hoài nghi về tính hiệu quả của biện pháp này, theo Al Jazeera.

Danny Citrinowicz - Cựu lãnh đạo bộ phận Iran, Cơ quan Tình báo Quân đội Israel - nhận định rằng những mục tiêu không thể đạt được sau 5 tuần chiến tranh sẽ không thể giải quyết thông qua lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.

Moshe Yaalon - Cựu Bộ trưởng An ninh Israel - khẳng định chưa có mục tiêu chiến tranh nào được hoàn thành sau hơn 40 ngày giao tranh. Ông cảnh báo động thái này có thể khiến Iran đi đến kết luận rằng việc sở hữu vũ khí hạt nhân là yếu tố bắt buộc.

Pakistan nỗ lực giải quyết căng thẳng giữa Mỹ và Iran

Thủ tướng Pakistan Sharif khẳng định các nỗ lực ngoại giao vẫn đang được triển khai nhằm tháo gỡ xung đột giữa Mỹ và Iran.

Nhà đàm phán của Mỹ Jared Kushner (bên trái) và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tại Islamabad, Pakistan, vào thứ Bảy vừa qua. Ảnh: Reuters.

Thủ tướng Sharif xác nhận thỏa thuận ngừng bắn hiện vẫn được duy trì. Dù còn một số vấn đề tồn đọng cần xử lý, Pakistan đang "dành toàn bộ nỗ lực để giải quyết chúng".

Ông Sharif đánh giá các cuộc đàm phán hòa bình diễn ra tại Islamabad là một "khoảnh khắc lịch sử".

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang bất ổn, Pakistan đã chủ động nắm bắt cơ hội để làm trung gian hòa giải và đăng cai tổ chức các cuộc hội đàm quan trọng này.

Trong khi đó, Liên Hợp Quốc đang triển khai một nỗ lực ngoại giao khẩn cấp nhằm đảm bảo hành lang an toàn cho các chuyến hàng phân bón đi qua eo biển Hormuz. Theo Al Jazeera, các nguồn tin am hiểu về cuộc thảo luận nhấn mạnh tính cấp thiết của vấn đề trong bối cảnh tình trạng khan hiếm đang trở nên trầm trọng.

Giáo hoàng Leo XIV: Chúng tôi là những người kiến tạo hòa bình

Theo CNN, Giáo hoàng Leo XIV đã đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ nhằm phản pháo trước những lời chỉ trích từ Tổng thốngMỹ Donald Trump, bảo vệ lập trường hòa bình và bác bỏ bạo lực trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đang diễn ra.

Giáo hoàng Leo XIV trong chuyến thăm Algeria. Ảnh: Reuters.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên trên máy bay trước chuyến thăm Algeria, ngài khẳng định: "Tôi không sợ chính quyền Trump hay việc lên tiếng mạnh mẽ về thông điệp của Phúc âm. Đó là điều tôi tin rằng mình có mặt ở đây để thực hiện, và cũng là điều Giáo hội phải làm".

"Chúng tôi không phải là các chính trị gia. Chúng tôi không giải quyết các vấn đề chính sách đối ngoại theo cùng góc độ mà ông ấy hiểu. Tôi tin tưởng vào thông điệp của Phúc âm với tư cách là một người kiến tạo hòa bình".

"Tôi không muốn tham gia vào một cuộc tranh luận với ông ấy. Tôi sẽ tiếp tục lên tiếng mạnh mẽ chống lại chiến tranh, tìm cách thúc đẩy hòa bình, thúc đẩy đối thoại và các mối quan hệ đa phương giữa các quốc gia để tìm kiếm các giải pháp công bằng cho các vấn đề".

Trước đó, ông Trump đã đưa ra những lời chỉ trích bất thường đối với Giáo hoàng trong một bài đăng trên mạng xã hội vào tối Chủ nhật. Động thái này dường như bắt nguồn từ những phát biểu gần đây của Giáo hoàng Leo khi ngài lên án cuộc chiến của Mỹ-Israel nhằm vào Iran.

Nhà Trắng nhận hàng loạt cảnh báo về hệ lụy kinh tế

Tổng thống Trump và các cố vấn đang xem xét nghiêm túc những ảnh hưởng của xung đột kéo dài đối với thị trường tài chính và đời sống người dân Mỹ.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã thảo luận với Tổng thống về phản ứng của thị trường và quỹ đạo kinh tế Mỹ. Ông đề xuất các biện pháp dự phòng nếu chiến tranh kéo dài từ 8 đến 12 tuần, đồng thời nhấn mạnh rằng châu Á và châu Âu sẽ là những khu vực dễ bị tổn thương nhất trước đà tăng của giá năng lượng.

Jamie Dimon (CEO JPMorgan Chase): Cảnh báo trong thư gửi cổ đông rằng chiến tranh kéo dài sẽ gây ra các cú sốc giá dầu và hàng hóa, dẫn đến lạm phát dai dẳng và buộc lãi suất phải duy trì ở mức cao.

Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai khẳng định chính quyền đang làm việc chặt chẽ với các đại diện doanh nghiệp để giảm thiểu thiệt hại từ những "gián đoạn ngắn hạn" do cuộc chiến gây ra.

Các chỉ số kinh tế đáng báo động

Dữ liệu thực tế cho thấy áp lực lên nền kinh tế Mỹ đang gia tăng đáng kể khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 3,3% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức 2,4% của tháng 2. Giá dầu vọt lên trên 100 USD/thùng trước khi có dấu hiệu hạ nhiệt nhẹ.

Giá xăng đã vượt ngưỡng 4 USD/gallon.Chỉ số S&P 500 biến động mạnh, thường xuyên phản ứng tức thì với các phát ngôn của ông Trump về tình hình chiến sự.

Nguy cơ từ việc đóng cửa Eo biển Hormuz

Các CEO của ba công ty dầu khí lớn nhất Mỹ đã trực tiếp cảnh báo Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright và Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum về rủi ro từ điểm nghẽn chiến lược này.

Eo biển Hormuz là huyết mạch vận chuyển 20% lượng dầu và khí hóa lỏng (LNG) hàng ngày của thế giới. Việc đóng cửa kéo dài sẽ bóp nghẹt chuỗi cung ứng nhiên liệu toàn cầu.

Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins cảnh báo về cuộc khủng hoảng giá phân bón. Khoảng 50% nguồn cung urê và gần 1/3 nguồn cung amoniac toàn cầu đi qua eo biển này. Giới nông dân Mỹ coi đây là tình trạng khẩn cấp và yêu cầu phải mở cửa lại tuyến đường này ngay lập tức.

Phản ứng của Tổng thống Trump

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump khẳng định đội ngũ kinh tế đã chấp thuận quyết định tấn công Iran:

"Tôi đã nói với các cố vấn kinh tế của mình rằng: 'Xin lỗi các quý vị, chúng ta đang ở trong trạng thái rất tốt. Chúng ta phải thực hiện một cuộc hành trình ngắn đến Iran để ngăn họ sở hữu vũ khí hạt nhân. 'Tất cả đều đồng ý".

Tuy nhiên, Tổng thống cũng thừa nhận sự không chắc chắn về việc liệu giá xăng có kịp giảm xuống trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ vào mùa thu này hay không. Ông dự báo giá dầu có thể quay lại mức 70 USD/thùng nếu eo biển được mở lại sớm, nhưng thừa nhận tình hình hiện tại vẫn còn rất nhiều biến số khó lường.

Người Israel hoài nghi về "chiến thắng" trong cuộc chiến với Iran

Dù tiếng súng đã tạm ngưng, công chúng Israel vẫn đang đặt dấu hỏi lớn về mục đích thực sự của cuộc chiến khi các mối đe dọa cốt lõi từ Iran vẫn chưa bị triệt tiêu.

Nhịp sống bình thường đang quay trở lại tại hầu hết khu vực, ngoại trừ vùng cực Bắc Israel. Tuy nhiên, đằng sau sự mở cửa của các doanh nghiệp và trường học là tâm lý tuyệt vọng. Người dân tin rằng kết quả đạt được sau 40 ngày giao tranh quá ít ỏi so với những cam kết ban đầu của chính phủ.

Hiệu quả của cuộc chiến bị nghi ngờ nghiêm trọng qua ba khía cạnh chính: Dù một số lãnh đạo quân sự và chính phủ cấp cao bị tiêu diệt, nhưng bộ máy quyền lực tại Tehran vẫn đứng vững.

Chương trình hạt nhân chỉ bị trì hoãn hoặc hư hại cục bộ, không bị xóa sổ hoàn toàn. Năng lực tên lửa vẫn là mối đe dọa hiện hữu. Ngay cả Thủ tướng Netanyahu cũng thừa nhận kho tên lửa của đối phương mới chỉ "đang nhỏ dần" chứ chưa mất đi.

Việc Israel bị Mỹ khiển trách do không kích Beirut ngay sau lệnh ngừng bắn cho thấy quốc gia này đang mất dần quyền tự quyết, buộc phải tuân theo mọi lộ trình mà Washington ấn định.

Theo nhà phân tích Yaakov Katz, Israel đang mắc kẹt trong một vòng lặp: liên tục chiến đấu nhưng không thể đưa ra được bất kỳ giải pháp thay thế bền vững nào ngoài việc tiếp tục chiến tranh.

Malaysia thu giữ 1,37 triệu USD dầu diesel trái phép ngoài khơi Penang

Chính quyền Malaysia đang tăng cường trấn áp nạn buôn lậu nhiên liệu khi cuộc chiến tại Iran gây ra tình trạng khan hiếm và gián đoạn nguồn cung toàn khu vực, theo SCMP.

Cơ quan Thực thi Hàng hải Malaysia (MMEA) đã tạm giữ hai tàu chở dầu ngoài khơi đảo Penang vào cuối tuần qua. Hai tàu này bị nghi ngờ thực hiện hành vi sang chiết khoảng 700.000 lít dầu diesel trái phép giữa các tàu.

Giám đốc MMEA Penang, Muhammad Suffi Mohd Ramli, cho biết lực lượng chức năng đã tiến hành kiểm tra dựa trên nguồn tin tình báo về hai tàu đang neo đậu tại vùng biển Bagan Ajam vào thứ Bảy. Khi bị phát hiện, hai con tàu đang trong trạng thái ghép đôi để chuyển dầu mà không có giấy phép của cơ quan chức năng.

22 thuyền viên bị bắt giữ mang quốc tịch Malaysia, Myanmar, Nga, Philippines và Indonesia.

Vùng biển ngoài khơi Malaysia vốn là khu vực thường xuyên diễn ra các hoạt động chuyển dầu trái phép nhằm che giấu nguồn gốc xuất xứ. Hiện tại, MMEA vẫn chưa công bố cụ thể về nguồn gốc cũng như điểm đến của số nhiên liệu này.

Mối đe dọa đối với an ninh năng lượng châu Á

Việc Iran đe dọa áp thuế đối với các tàu vận tải đi qua Eo biển Hormuz đang gây lo ngại sâu sắc trên phạm vi toàn cầu. Một trong những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới đang bị biến thành đòn bẩy chính trị thay vì được vận hành theo các quy tắc quốc tế, theo SCMP.

Mối lo ngại này đặc biệt nghiêm trọng đối với châu Á - khu vực phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung năng lượng từ Trung Đông. Hiện nay, gần 1/5 lượng dầu thô của thế giới được vận chuyển qua tuyến đường thủy này. Bất kỳ sự gián đoạn hoặc điều kiện hóa quyền tiếp cận nào cũng sẽ trực tiếp đe dọa đến ổn định kinh tế của các quốc gia châu Á.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu Iran thành công trong việc thu phí hoặc đặt ra các điều kiện chính trị cho việc đi lại, điều này sẽ làm lung lay nền tảng của luật hàng hải quốc tế.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế thuộc Liên Hợp Quốc tuyên bố động thái này sẽ tạo ra một "tiền lệ nguy hiểm" cho cách quản lý các tuyến vận tải chiến lược khác trên thế giới.

Đòn giáng vào nền kinh tế khi Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz

Căng thẳng leo thang khi ông Trump tuyên bố phong tỏa eo biển, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc kinh tế toàn cầu. Giá dầu lập tức tăng vọt sau thông tin phong tỏa, với dầu Brent tăng 8% lên 104 USD/thùng.

Mỹ kỳ vọng biện pháp này sẽ buộc Iran nhượng bộ, bao gồm cam kết từ bỏ vũ khí hạt nhân và mở lại tuyến đường biển chiến lược. Tuy nhiên, Iran kiên quyết từ chối, dẫn đến thế bế tắc thách thức niềm tin của ông Trump vào việc sử dụng sức mạnh quân sự để khuất phục đối thủ.

Tối 12/4, Tổng thống Mỹ ra lệnh cho quân đội thực thi phong tỏa bắt đầu từ 10h ngày 13/4 (giờ miền Đông Mỹ). Mục tiêu trọng tâm là bóp nghẹt nguồn thu dầu mỏ, làm sụp đổ kinh tế Iran và chấm dứt việc thu phí tàu chở dầu trái phép. Dù có thể làm tê liệt nền kinh tế Iran vốn đã kiệt quệ, kế hoạch này cũng đe dọa gây hậu quả thảm khốc cho Mỹ và toàn cầu.