10 nhà khoa học nữ nhận giải thưởng cao quý trước thềm 8/3

Các nhà khoa học nữ của Đại học Bách khoa Hà Nội trong phòng thí nghiệm. Ảnh: HUST.

Giải thưởng Kovalevskaia là giải thưởng cao quý mang tên nhà nữ toán học Nga thế kỷ XIX Sophia Kovalevskaia (1850-1891). Trong hơn 40 năm qua (từ năm 1985 đến năm 2025), giải thưởng đã vinh danh 22 tập thể và 57 cá nhân nữ nhà khoa học với nhiều công trình nghiên cứu mũi nhọn trong lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học cơ bản, có tính ứng dụng cao và đóng góp quan trọng cho sự phát triển của khoa học Việt Nam.

Năm 2025, giải thưởng Kovalevskaia được trao cho một cá nhân và một tập thể. Trong đó, giải thưởng cá nhân được trao cho GS.TS Trần Thị Việt Nga, Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt - Nhật, giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường của Đại học Xây dựng Hà Nội.

Bà là chuyên gia trong lĩnh vực kỹ thuật xử lý nước và nước thải tại Việt Nam với các hướng nghiên cứu gắn chặt yêu cầu thực tiễn về bảo vệ môi trường, an ninh năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thủ tướng Phạm Minh Chính trao giải cho các nhà khoa học nữ. Ảnh: VGP.

Ở hạng mục tập thể, giải thưởng được trao cho nhóm nhà khoa học nữ thuộc khoa Kỹ thuật Thực phẩm của trường Hóa và Khoa học Sự sống (Đại học Bách khoa Hà Nội) với cụm công trình “Ứng dụng xúc tác sinh học nâng cao giá trị nông sản Việt”.

Nhóm nghiên cứu gồm 9 thành viên: PGS Vũ Thu Trang, PGS Hồ Phú Hà, PGS Lương Hồng Nga, PGS Phan Thanh Tâm, PGS Nguyễn Thị Hạnh, TS Đỗ Thị Yến, TS Nguyễn Hải Vân, ThS Bùi Uyển Diễm và ThS Nguyễn Thị Hoài Đức.

Theo Đại học Bách khoa Hà Nội, trong nhiều năm qua, nhóm đã công bố hàng trăm bài báo khoa học, trong đó hơn 70 công bố nằm trong cụm công trình được trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025. Bên cạnh đó, các nhà khoa học phát triển 6 bằng sáng chế và giải pháp hữu ích, đồng thời chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp để xây dựng nhà máy, dây chuyền sản xuất và thương mại hóa nhiều sản phẩm từ nguyên liệu nông sản Việt Nam.

Các nghiên cứu của nhóm tập trung ứng dụng enzyme và vi sinh vật trong chế biến thực phẩm nhằm nâng cao giá trị dinh dưỡng, kéo dài thời gian bảo quản và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp theo hướng sản xuất bền vững. Từ những kết quả nghiên cứu này, hơn 40 sản phẩm đã được thương mại hóa, trong đó nhiều sản phẩm đã có mặt tại các thị trường khó tính như châu Âu và Nhật Bản.

PGS Vũ Thu Trang, đại diện nhóm nghiên cứu, cho biết mục tiêu của các công trình khoa học không chỉ dừng lại ở công bố học thuật mà còn hướng tới ứng dụng thực tiễn. Bà cho rằng giải thưởng là sự ghi nhận cho những nỗ lực của nhóm trong việc phát triển các giải pháp công nghệ nhằm nâng cao giá trị nông sản Việt Nam, đưa hương vị Việt ra thế giới, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn.