|
|
Tên lửa Nga trên bầu trời Kiev trong cuộc không kích ngày 24/5. Ảnh: Reuters |
Nga đang hành động mạnh tay hơn?
Sau đợt tấn công lớn gần đây, Nga tiếp tục cảnh báo về các cuộc “không kích kéo dài” nhằm vào Kyiv, bao gồm cả các “trung tâm ra quyết định”, đồng thời khuyến cáo các nhà ngoại giao và công dân nước ngoài rời khỏi thành phố. Theo các nhà phân tích, Nga có nhiều lý do để thể hiện lập trường cứng rắn. Một trong số đó là Điện Kremlin muốn cho thấy nước này vẫn nắm trong tay thế chủ động và khả năng leo thang xung đột trong bối cảnh tình hình chiến trường lẫn tiến trình đàm phán đều đang chững lại.
Những cảnh báo về các đợt tấn công tiếp theo vào Kyiv cũng phản ánh thông điệp nhất quán từ phía Nga, đó là quân đội nước này vẫn chưa sử dụng toàn bộ sức mạnh quân sự và sẵn sàng hành động quyết liệt hơn.
Tuần này, Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố sự kiên nhẫn của Moscow đã tới giới hạn. Nguyên nhân dẫn đến phản ứng giận dữ này, theo Nga, là vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine cuối tuần trước nhằm vào một khu ký túc xá trường cao đẳng ở vùng Lugansk, miền Đông Ukraine do Moscow kiểm soát. Theo bà Tatiana Stanovaya, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Carnegie Nga và Á - Âu, mục tiêu của Nga là “tạo sức ép tâm lý” lên Ukraine.
Các đợt không kích của Nga cũng làm dấy lên lo ngại rằng Kyiv có thể đang cạn dần tên lửa đánh chặn đạn đạo - loại vũ khí ngày càng trở nên khan hiếm hơn do ảnh hưởng từ cuộc chiến tại Iran. Người phát ngôn của Tổng thống Volodymyr Zelensky - ông Dmytro Lytvin, cho biết nhà lãnh đạo Ukraine trong tuần này đã gửi thư tới Tổng thống Donald Trump và Quốc hội Mỹ để kêu gọi cung cấp thêm các hệ thống phòng không.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 25/5 để cảnh báo về khả năng Nga tiếp tục tiến hành các đợt tập kích vào Kyiv. Theo thông tin do phía Nga công bố về cuộc điện đàm, ông Lavrov bày tỏ lấy làm tiếc trước điều mà ông gọi là nỗ lực của Ukraine và các đồng minh châu Âu nhằm phá hoại các thỏa thuận đạt được giữa Moscow và Washington tại hội nghị thượng đỉnh ở Alaska năm 2025. Các thỏa thuận này chưa từng được công khai, song được cho là bao gồm yêu cầu Ukraine rút khỏi khu vực Donbass ở miền Đông.
Phát biểu sau cuộc điện đàm, ông Rubio cho rằng: “Trong tất cả các cuộc xung đột kéo dài, luôn tồn tại nguy cơ leo thang căng thẳng và khả năng lan rộng thành cuộc chiến mới nguy hiểm hơn”. Tuần trước, Ngoại trưởng Mỹ cũng nói trong một cuộc họp báo rằng hiện không có cuộc đàm phán nào “hiệu quả”, đồng thời thừa nhận “trong vài tháng gần đây, chúng tôi cảm thấy không có nhiều tiến triển”. Ông cho biết Mỹ sẽ hỗ trợ trong khả năng có thể.
Theo nhà phân tích chính trị Ilya Grashchenkov tại Moscow, những tuyên bố cứng rắn của Nga một phần hướng tới dư luận trong nước. Ông cho rằng, sau các cuộc tập kích của Ukraine nhằm vào lãnh thổ Nga và các khu vực do Moscow kiểm soát, “giới chức Nga cần chứng minh rằng phản ứng của họ sẽ không chỉ mang tính biểu tượng mà sẽ cứng rắn và có hệ thống”.
Theo ông Grashchenkov, điều quan trọng hơn cả là Điện Kremlin đang chuyển trọng tâm đối thoại từ Ukraine sang Mỹ, không chỉ bằng cách cảnh báo các cuộc tấn công mới mà còn chủ động thông báo trước cho Washington, qua đó buộc Mỹ phải cân nhắc hệ quả đối với sự hiện diện ngoại giao của mình.
“Nga đang muốn cho thấy họ sẵn sàng gia tăng quy mô sức ép lên Kyiv, đồng thời phát đi thông điệp tới Washington rằng việc tiếp tục giảm quan tâm tới vấn đề Ukraine sẽ không giúp Mỹ tránh khỏi trách nhiệm tham gia tìm kiếm giải pháp”, ông Grashchenkov nói
Chuyên gia này cũng cảnh báo: “Nếu không thể tìm ra giải pháp cho cấu trúc an ninh hiện nay, thì sớm hay muộn Nga cũng sẽ phải sử dụng các loại vũ khí mạnh hơn”.
Liệu Ukraine có cơ hội giành thế chủ động?
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Reuters, Chuẩn tướng Andriy Biletsky - Tư lệnh Quân đoàn số 3, một trong những lực lượng chiến đấu được đánh giá cao nhất của Ukraine cho rằng Kyiv đang có khoảng “6 tháng để giành lại thế chủ động trên chiến trường và củng cố vị thế trong các cuộc đàm phán hòa bình, đồng thời dự báo “bước ngoặt” của cuộc xung đột kéo dài hơn 4 năm qua đang đến gần.
Theo ông Biletsky, nếu quân đội Ukraine có thể duy trì đà tiến công trong vài tháng tới, Kyiv sẽ giành lại thế chủ động dọc chiến tuyến.
“Tôi tin rằng 6 - 9 tháng tới sẽ là giai đoạn bước ngoặt. Chính xác hơn, tôi cho rằng 6 tháng tới là giai đoạn mang tính quyết định nhất”, ông Biletsky phát biểu tại một địa điểm ngầm bí mật ở vùng Kharkiv, Đông Bắc Ukraine.
Vấn đề kiểm soát tỉnh Donetsk đang là một trong những trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ hậu thuẫn, vốn đang rơi vào bế tắc. Nga muốn kiểm soát toàn bộ khu vực này, trong khi Ukraine từ chối rút khỏi những vùng lãnh thổ mà quân đội Moscow hiện chưa kiểm soát.
“Chúng tôi cần xác định những hướng có thể cải thiện vị trí, giành được một số điểm chiến lược, sau đó mới đối thoại với Nga về một thỏa thuận ngừng bắn thực sự ổn định”, ông Biletsky nhấn mạnh.
Bộ Quốc phòng Nga hiện chưa đưa ra phản hồi trước đề nghị bình luận của Reuters. Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định Moscow sẽ giành chiến thắng tại Ukraine và cho biết ông tin rằng cuộc xung đột đang tiến gần đến hồi kết.
Hiện nay, Kyiv đã gia tăng các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái tầm trung nhằm vào hệ thống phòng không và hậu cần của Moscow, qua đó tạo điều kiện để các đòn tấn công tầm xa xuyên phá sâu hơn vào lãnh thổ Nga, nhắm vào các cơ sở dầu mỏ và mục tiêu quân sự.
Tuần trước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết quân đội nước này đã tái kiểm soát gần 600 km vuông lãnh thổ trong năm 2026. Reuters cho biết chưa thể xác minh độc lập con số này. Hiện Nga đang kiểm soát gần 1/5 lãnh thổ Ukraine.
Lực lượng Nga hiện gia tăng sức ép lên “Vành đai pháo đài” ở miền Đông Ukraine - hệ thống phòng thủ trọng yếu của Kyiv, nơi giao tranh ác liệt đang diễn ra bên trong thành phố chiến lược Kostiantynivka ở cực Nam của tuyến phòng thủ này. Cụm các thành phố trên đóng vai trò là trụ cột trong hệ thống phòng thủ của Ukraine. Nếu kiểm soát được khu vực này, Nga sẽ có vị thế thuận lợi để kiểm soát phần còn lại của vùng Donbass.
Ông Biletsky cho rằng, Nga và Ukraine hiện gần như ngang bằng về tốc độ phát triển công nghệ quân sự. Trong đó, Ukraine đang chiếm ưu thế về phương tiện mặt đất không người lái (UGV) và UAV ném bom hạng nặng, trong khi Nga dẫn đầu trong cuộc đua phát triển UAV cáp quang - loại thiết bị không thể bị gây nhiễu điện tử.
