Theo nhận định của ông Fabian Hoffmann, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Oslo (Na Uy) ngày 2/6, khả năng sản xuất tên lửa đạn đạo thông thường của Nga được xem là một trong những yếu tố quan trọng nhất đối với cuộc xung đột đang diễn ra ở Ukraine và nền quốc phòng châu Âu nói chung.
Với số lượng tên lửa đánh chặn phòng thủ chuyển đến Ukraine ngày càng ít đi, khả năng Nga sản xuất và triển khai tên lửa đạn đạo trên quy mô lớn vẫn là một nguồn lực gây sức ép mạnh mẽ. Dưới đây là một số đánh giá về tốc độ sản xuất các dòng tên lửa 9M723 Iskander-M và Kh-47M2 Kinzhal của Nga, đồng thời so sánh với tốc độ sử dụng thực tế:
Những con số từ tình báo Ukraine
Trong cuộc chiến, Cơ quan Tình báo Ukraine (HUR) đã khá cởi mở trong việc chia sẻ các đánh giá về năng lực sản xuất tên lửa đạn đạo của Nga. Theo tờ Kyiv Independent vào tháng 7/2024, dữ liệu của HUR cho thấy Nga sản xuất từ 720 đến 840 tên lửa 9M723 và từ 120 đến 180 tên lửa Kh-47M2 Kinzhal mỗi năm.
Tuy nhiên, nguồn thông tin này không hoàn toàn trung lập. Có thể lập luận rằng việc phóng đại số lượng sản xuất nhằm tạo ra sự cấp bách và đẩy nhanh tiến độ chuyển giao tên lửa đánh chặn là có lợi cho Ukraine. Trong trường hợp không có nguồn thông tin thay thế, đây vẫn là một trong những nguồn đáng tin cậy, nhưng những con số này dường như đã bị phóng đại.
Các tài liệu mua sắm được công bố gần đây cho thấy Nga đã đặt hàng khoảng 590 và 640 tên lửa 9M723 để sản xuất vào năm 2024 và 2025. Số lượng đơn đặt hàng cho Kh-47M2 vẫn chưa được tiết lộ. Những con số này có thể gần với mức sản lượng thực tế hơn, dù sản lượng thực tế trong cả 2 năm có lẽ vẫn thấp hơn số lượng đặt hàng.
Dựa trên dữ liệu tổng hợp từ Công cụ theo dõi sức mạnh của Nga do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) phát triển - tổng hợp báo cáo của Không quân Ukraine về việc sử dụng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) tầm xa - có thể ước tính Nga đã phóng khoảng 200 đến 250 tên lửa 9M723 và 50 đến 70 tên lửa Kh-47M2 vào Ukraine trong năm 2024. Năm 2025, các số liệu cho thấy mức tăng đáng kể, ước đạt 350 đến 400 tên lửa 9M723 và 75 đến 100 tên lửa Kh-47M2.
Diễn biến từ năm 2025 đến giữa năm 2026
Dữ liệu của Không quân Ukraine cho thấy từ năm 2025 đến đầu năm 2026, cường độ sử dụng tên lửa đạn đạo của Nga đã tăng lên. Kể từ tháng 5/2025, số vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo được báo cáo đã vượt quá 40 vụ mỗi tháng, ngoại trừ tháng 9 và tháng 12/2025, khi con số giảm xuống dưới mức trên trước khi tăng trở lại đáng kể.
Các nhà phân tích tại trang web tin tức quân sự phổ biến nhất của Ukraine, Militarnyi, đã phân tích dữ liệu theo chuỗi thời gian và cho rằng việc Nga sử dụng tên lửa đạn đạo trong tháng 3 và tháng 4/2026 đã giảm xuống, có thể do các cuộc tấn công từ Ukraine nhằm vào chuỗi cung ứng sản xuất tên lửa đạn đạo của Nga. Tuy nhiên, kết luận này cần được đánh giá thận trọng về mặt thống kê.
Dữ liệu từ tháng 5/2026 cho thấy việc sử dụng tên lửa đạn đạo của Nga đã tăng trở lại mức trước đây, với khoảng 60 đến 80 tên lửa 9M723 và Kh-47M2 được phóng vào Ukraine - cho thấy bất kỳ sự gián đoạn chuỗi cung ứng nào trong những tháng trước đó ít nhất đã được khắc phục một phần.
Tình báo Ukraine gần đây cung cấp ước tính cập nhật, cho biết Nga sản xuất khoảng 60 tên lửa đạn đạo 9M723 mỗi tháng. Số liệu về Kh-47M2 vẫn chưa được xác định. Con số này nên được coi là ước tính cao nhất. Thực tế hơn, năng lực sản xuất kết hợp của cả hai dòng tên lửa vào giữa năm 2026 có thể nằm trong khoảng từ 600 đến 800 quả mỗi năm, với sản lượng hàng tháng biến động đáng kể tùy thuộc vào nguồn cung linh kiện quốc tế.
Thách thức đặt ra cho Ukraine
Phân tích cho thấy một bức tranh đầy thách thức. Tỷ lệ sử dụng tên lửa đạn đạo của Nga có khả năng làm quá tải và áp đảo hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo vốn đã suy yếu của Ukraine.
Để duy trì thế trận phòng thủ bền vững, Ukraine có thể cần ít nhất 140 tên lửa đánh chặn loại PAC-3 MSE cho hệ thống Patriot mỗi tháng, trị giá khoảng 1 tỷ USD trên thị trường quốc tế. Ngay cả khi có thể nhập khẩu số lượng lớn như vậy - điều khó có thể xảy ra - Ukraine vẫn thiếu các bệ phóng đủ để bao phủ toàn bộ lãnh thổ.
