Nếu không thường xuyên uống cà phê, nên tránh các loại cà phê đậm, khiến cơ thể dễ say. Ảnh minh họa: V.S.

Về những tác hại do lạm dụng cà phê mà một số học giả chỉ trích, có thể nói rằng: Các hệ quả của việc lạm dụng trà từ lâu đã được cho là tương tự như với cà phê, từ thời điểm mà hóa học chưa chứng minh rằng theine và caffeine là cùng một chất. Những tác động tiêu cực được liệt kê gồm: Tăng axit dạ dày, ợ nóng, khó tiêu, run rẩy, mất ngủ, dễ cáu gắt và u uất tinh thần.

Trong số đó, phần lớn các tác động bất lợi này có khả năng xảy ra do lạm dụng trà nhiều hơn là cà phê, nếu có, và các triệu chứng liên quan đến tủy sống như căng cơ đau đớn, chuột rút và mất ngủ dai dẳng cũng có xu hướng xuất hiện nhiều hơn do trà.

Trong các thí nghiệm thực hiện trên một số người khỏe mạnh được chọn lọc, caffeine được phát hiện có tác động khác biệt rất lớn: Một số người hầu như không bị ảnh hưởng, trong khi những người khác khi dùng cùng một liều lại bị tim đập mạnh, nhanh hoặc không đều, nhức đầu, run tay chân, hồi hộp, hiện tượng lóe sáng trước mắt [1], ù tai, mất ngủ, ảo giác, cảm giác như bị say và sau đó là không còn khả năng làm việc thể chất lẫn trí tuệ nếu dùng liều quá cao.

Những hiện tượng này cho thấy nguy cơ của việc vượt quá liều lượng hợp lý khi dùng cà phê, chứng tỏ rằng nếu bị lạm dụng, nó có thể gây ra tình trạng bệnh lý trong hệ thần kinh, khiến bộ phận này dễ tổn thương hơn với bệnh tật, dù mức độ nhẹ hơn nhiều so với thuốc phiện hoặc rượu. Ngoài ra, các tác động tiêu cực của việc sử dụng cà phê quá mức gây hại cho chức năng tủy sống nhiều hơn là chức năng não bộ.

Từ các dữ kiện này, một số học giả có thể lập luận rằng một chất có tác động mạnh mẽ và năng lực hoạt động lớn đến vậy thì khi sử dụng lâu dài như một phần của chế độ ăn chắc chắn sẽ gây hại, hoặc ít nhất không loại trừ có những thuộc tính gây hại hay nguy hiểm.

Tuy nhiên, không có hệ quả tiêu cực hay rối loạn thần kinh nào đáng chú ý sau khi tác dụng của cà phê chấm dứt, như đã thấy ở các loại thuốc gây mê hoặc chất kích thích khác. Tác dụng mà cà phê mang lại cho hệ thần kinh được xem là tự nhiên và lành mạnh ở mức độ cao nhất.

Điều này được minh chứng bởi thực tế rằng những người uống cà phê thường xuyên thường có sức khỏe và tinh thần tốt và nhiều người sống thọ nhất chính là những người đã dùng cà phê liên tục từ thời thơ ấu mà không hề phản ứng tiêu cực hay tác dụng phụ nào như vẫn thường thấy khi dùng rượu mạnh. Tuy vậy, vẫn có những cơ địa không phù hợp với cà phê, bởi vì, với bản chất là chất kích thích, thức uống này có thể bị dùng quá mức.

Trong những trường hợp như thế, cà phê chắc chắn gây rối loạn hoạt động của tim và hệ thần kinh. Nhưng nhìn chung, cà phê là một điều tốt lành không pha tạp, với tác dụng tích cực càng rõ rệt khi nó được phổ biến đến các tầng lớp thấp hơn trong xã hội, thay thế cho các loại đồ uống có cồn khiến người ta suy đồi.

Ngoài vô vàn đặc tính khác, cà phê còn được phát hiện là một loại phong vũ biểu tuyệt vời, nhờ đặc tính hấp phụ mạnh mẽ. Vào đêm trước một cơn mưa, xay cà phê sẽ rất khó khăn do hạt cà phê trở nên ẩm và dai, còn nếu thời tiết khô ráo thì việc xay lại rất dễ dàng. Một cách khác để dự báo thời tiết là thả một cục đường vào cốc cà phê mà không khuấy, chỉ trong thời gian ngắn, không khí chứa trong đường sẽ nổi lên trên bề mặt thành bong bóng.

Nếu các bong bóng tụ lại ở giữa cốc, ta sẽ có một ngày đẹp trời; nếu chúng bám vào thành cốc, tạo thành vòng bong bóng trống ở giữa, chắc chắn sắp có mưa; còn nếu bong bóng không tụ lại mà phân tán ngẫu nhiên trên bề mặt, thời tiết sẽ thay đổi thất thường.

Mặc dù lời giải thích khoa học về hiện tượng tác động của khí quyển lên bong bóng này vẫn chưa rõ nhưng việc các dấu hiệu này phù hợp và chính xác một cách kỳ lạ với phong vũ biểu đã được thử nghiệm và chứng minh.

[1] Hay còn gọi là hiện tượng quang thị, là một hiện tượng thị giác mà bạn nhìn thấy các tia chớp, ngay cả khi không có nguồn sáng nào hiện diện.