|
|
Nắng nóng cực đoan đang bao trùm nhiều quốc gia châu Âu. Tại Pháp, nhiều khu vực ghi nhận nền nhiệt vượt 40°C trong mùa hè năm nay. Ảnh: CBC. |
Nắng nóng cực đoan đang bao trùm nhiều quốc gia châu Âu trong mùa hè năm nay. Theo cơ quan khí tượng Météo-France, nhiều khu vực tại Pháp đã ghi nhận nền nhiệt vượt 40°C, trong khi Paris có thời điểm tiến sát ngưỡng 40°C. Đợt nắng nóng khiến hàng chục tỉnh, thành phải đặt trong tình trạng cảnh báo đỏ và nhiều trường học buộc đóng cửa hoặc điều chỉnh lịch học.
Khi điều hòa trở thành thiết bị được tìm kiếm nhiều nhất để chống chọi với thời tiết khắc nghiệt, Paris lại đi theo hướng ngược lại: hạn chế việc lắp đặt máy lạnh ở nhiều khu dân cư và công trình lịch sử.
Đây không phải là lệnh cấm tuyệt đối. Người dân vẫn có thể lắp điều hòa trong nhiều trường hợp, nhưng với các tòa nhà nằm trong khu vực được bảo tồn hoặc có giá trị kiến trúc, việc gắn dàn nóng lên mặt tiền thường phải xin phép và có thể bị từ chối.
Paris gần 40°C nhưng máy lạnh vẫn là "hàng hiếm"
Tại nhiều căn hộ ở thủ đô nước Pháp, việc lắp một chiếc máy lạnh không đơn giản là mua thiết bị rồi gọi thợ đến thi công. Chủ nhà có thể phải xin phép ban quản lý tòa nhà, chính quyền địa phương và chỉ được lắp đặt nếu đáp ứng hàng loạt yêu cầu về kiến trúc cũng như môi trường.
Nguyên nhân đầu tiên đến từ chính diện mạo của Paris. Phần lớn khu trung tâm thành phố được xây dựng theo phong cách Haussmann từ thế kỷ 19 với những dãy nhà có mặt tiền đồng bộ. Đây được xem là một phần di sản kiến trúc của Paris nên việc gắn thêm dàn nóng máy lạnh ra ban công hoặc mặt tiền có thể làm thay đổi cảnh quan đô thị.
 |
| Việc lắp dàn nóng máy lạnh trên mặt tiền các tòa nhà lịch sử tại Paris bị kiểm soát nghiêm ngặt nhằm bảo tồn cảnh quan đô thị. Ảnh: London Daily News. |
Theo quy định về quy hoạch đô thị của Pháp, nhiều trường hợp muốn lắp máy lạnh phải nộp hồ sơ để chính quyền địa phương xem xét. Nếu công trình nằm trong khu vực bảo tồn hoặc thiết bị ảnh hưởng đến mỹ quan kiến trúc, hồ sơ có thể bị từ chối.
Ngay cả khi được chấp thuận, việc lắp đặt cũng phải do kỹ thuật viên có chứng chỉ hành nghề thực hiện nhằm đảm bảo an toàn và hạn chế rò rỉ môi chất lạnh ra môi trường.
Tuy nhiên, kiến trúc không phải lý do duy nhất khiến Paris hạn chế máy lạnh.
Theo Paris Urbanism Agency (Apur), máy lạnh còn làm gia tăng hiện tượng đảo nhiệt đô thị. Dàn nóng không tạo ra hơi lạnh mà chỉ chuyển nhiệt từ bên trong căn hộ ra môi trường bên ngoài. Khi hàng chục nghìn thiết bị cùng hoạt động trong thời tiết nắng nóng, lượng nhiệt thải này có thể khiến nhiệt độ ngoài đường tiếp tục tăng lên, tạo thành một vòng lặp khiến thành phố ngày càng phụ thuộc vào máy lạnh.
Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng cảnh báo nhu cầu làm mát bằng máy lạnh đang tăng nhanh trên toàn cầu và có thể trở thành một trong những nguồn tiêu thụ điện lớn nhất trong những thập kỷ tới nếu không có các giải pháp hiệu quả hơn.
Công nghệ thay thế máy lạnh
Thay vì khuyến khích lắp máy lạnh đại trà, Paris đang đầu tư vào các công nghệ làm mát ở quy mô toàn thành phố.
Một trong những dự án nổi bật là district cooling, hệ thống làm mát tập trung hoạt động tương tự mạng lưới cấp nhiệt nhưng theo chiều ngược lại. Nước lạnh được sản xuất tại các trung tâm kỹ thuật rồi phân phối qua hệ thống đường ống để làm mát nhiều tòa nhà cùng lúc. Theo đơn vị vận hành Fraîcheur de Paris, mô hình này giúp giảm đáng kể lượng điện tiêu thụ và phát thải carbon so với việc mỗi công trình sử dụng máy lạnh riêng.
 |
| Hệ thống district cooling tận dụng nguồn nước từ sông Seine để cung cấp nước lạnh cho nhiều tòa nhà, giúp giảm tiêu thụ điện và phát thải so với máy lạnh riêng lẻ. Ảnh: Reuters. |
Bên cạnh đó, thành phố cũng mở rộng diện tích cây xanh, phát triển hàng nghìn "đảo làm mát" gồm công viên, thư viện, hồ bơi và các công trình công cộng, đồng thời sử dụng vật liệu phản xạ nhiệt trên mái nhà và mặt đường nhằm giảm nhiệt độ môi trường.
 |
| Bên cạnh mở rộng không gian xanh, Paris cũng phát triển các khu vực làm mát công cộng để giúp người dân ứng phó với những đợt nắng nóng kéo dài. Ảnh: NBC News. |
Những giải pháp này cho thấy Paris đang xem việc chống nóng là bài toán của hạ tầng và công nghệ đô thị, thay vì chỉ dựa vào các thiết bị làm mát trong từng căn hộ.
Dù vậy, điều đó không đồng nghĩa người dân Paris hoàn toàn không được lắp máy lạnh. Các công trình mới, văn phòng hoặc khách sạn vẫn có thể sử dụng hệ thống làm mát hiện đại. Tuy nhiên, với phần lớn các tòa nhà lịch sử, việc bổ sung một chiếc máy lạnh vẫn là câu chuyện phải cân nhắc giữa nhu cầu sinh hoạt, bảo tồn di sản và mục tiêu phát triển bền vững.
Những nhà khoa học tiên phong
"Những nhà khoa học tiên phong" là một cuốn sách thú vị về lịch sử của những phát minh nổi tiếng. Để có được những đóng góp vĩ đại cho nhân loại, các nhà khoa học nổi tiếng đã làm việc với lòng say mê và tinh thần học hỏi không ngừng.
