Vì sao chả lụa, thịt hộp trong vali khách Việt bị 'chặn' ở nước ngoài?

Theo Hãng thông tấn Đài Loan (Trung Quốc) CNA, cuối năm 2019, Trung tâm Ứng biến Khẩn cấp về dịch tả lợn châu Phi (CEOC) của đảo này đã phát hiện dấu vết vật liệu di truyền của virus dịch tả lợn châu Phi (ASF) trong một sản phẩm đồ hộp.

Sản phẩm mang nhãn hiệu của "Halong Canfoco", có thiết kế khiến nhiều người liên tưởng đến các sản phẩm của Công ty CP Đồ hộp Hạ Long.

Thông tin này được nhắc lại trong bối cảnh Công an TP Hải Phòng vừa triệt phá vụ án 120 tấn thịt lợn bệnh có liên quan Công ty CP Đồ hộp Hạ Long. Trên thực tế, Đài Loan không phải điểm đến duy nhất cấm nhập cảnh thịt lợn do nguy cơ dịch tả lợn châu Phi.

Những nơi cấm nhập cảnh thịt lợn

Cuối năm 2025, trong quá trình kiểm tra hành lý tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi (Bangkok), hai chó nghiệp vụ thuộc DLD - Quarantine and Inspection K9 Unit của Cục Chăn nuôi Thái Lan đã phát hiện một vali khả nghi trên chuyến bay xuất phát từ TP.HCM.

Nhiều sản phẩm làm từ thịt lợn bên trong vali của hành khách Việt, bị chó nghiệp vụ phát hiện tại sân bay Thái Lan. Ảnh: K9 Unit.

Kiểm tra cho thấy bên trong hành lý chứa số lượng lớn chả lụa Việt Nam, gồm dạng cây và dạng khoanh, cùng thịt tẩm ướp và thịt xay, tất cả đều có nguồn gốc từ thịt lợn.

Dù không phải chất cấm hay ma túy, các sản phẩm này không được phép mang vào Thái Lan theo quy định hiện hành nhằm phục vụ công tác phòng, chống dịch tả lợn châu Phi. Toàn bộ số thực phẩm đã bị thu giữ và xử lý theo quy định.

Từ năm 2019, nhiều nơi đã cấm nhập cảnh thịt lợn và sản phẩm từ thịt lợn sau khi dịch ASF được phát hiện tại Việt Nam.

Hành khách mang theo thực phẩm làm từ thịt lợn khi nhập cảnh Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản, Mỹ, Australia có thể đối mặt với án tù và mức phạt lên tới hàng tỷ đồng.

Trung Quốc đại lục cũng cấm du khách mang theo động, thực vật nhiễm bệnh, côn trùng và sinh vật gây hại, cùng các sản phẩm có nguồn gốc từ vùng đang có dịch.

Một số quốc gia như Dubai, Anh, Mỹ áp dụng lệnh cấm nghiêm ngặt với mọi hình thức mang theo thịt và sản phẩm từ thịt. Danh mục cấm bao gồm thịt heo, bò, gà và các sản phẩm chế biến như ruốc, bò khô, xúc xích, chả lụa, thịt hộp.

Chó nghiệp vụ "Inspector Beagle" làm việc tại sân bay Suvarnabhumi. Ảnh: K9 Unit.

Đội chó nghiệp vụ đánh hơi hành lý trong vài giây

Tại các sân bay Thái Lan và nhiều quốc gia khác, đội chó nghiệp vụ được huấn luyện để phát hiện hàng vi phạm. Giống chó beagle được sử dụng phổ biến nhờ khứu giác nhạy bén và vẻ ngoài thân thiện.

Theo CNN, nhiệm vụ của "đội thanh tra Beagle" là đánh hơi hành lý chứa thịt và các sản phẩm từ thực vật, những mặt hàng có thể mang theo sinh vật gây hại, đe dọa nghiêm trọng đến nền kinh tế.

Aaron Beaumont, giám sát viên huấn luyện của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), cho biết beagle không gây cảm giác đe dọa, giúp việc kiểm tra hành khách diễn ra tự nhiên, kín đáo.

Chó nghiệp vụ đánh hơi tìm kiếm trái cây, cây cỏ và các sản phẩm thịt tại sân bay Mỹ. Ảnh: CNN.

Khả năng phân biệt và tập trung vào một mùi cụ thể, từ một quả cam cho đến cả một con ốc sên còn sống, giúp những chú chó trở thành trợ thủ vô giá trong việc phát hiện nông sản bị cấm đang ẩn giấu.

Khi cần tìm trái cây, rau củ, cây trồng hay thịt từ các quốc gia có nguy cơ cao, "cái mũi luôn biết tuốt".

Một chú chó nghiệp vụ nông nghiệp được đào tạo bài bản có thể quét qua một kiện hành lý để tìm trái cây nhập lậu hoặc bị bỏ quên chỉ trong vài giây, trong khi một nhân viên hải quan phải mất nhiều thời gian hơn để mở và kiểm tra trực tiếp.

Chó thường được tuyển khi 1-2 tuổi, tính tình thân thiện, không nhút nhát hay hung hăng, làm việc đến khoảng 9 tuổi. Một tiêu chí quan trọng là thích phần thưởng thức ăn nhưng không được tham ăn hay gầm gừ. Mọi thực phẩm bị phát hiện sau khi lập biên bản đều bị tiêu hủy theo quy định.