Hội thảo khoa học “Vai trò của Vitamin K2 với phát triển hệ xương ở trẻ em trong 1.000 ngày đầu đời” do Bộ môn Nhi, Trường Y, Đại học Y Dược TP.HCM phối hợp cùng nhãn hàng LineaBon D3K2 tổ chức, vừa diễn ra ngày 17/7. Tại sự kiện, các chuyên gia cho biết chăm sóc sức khỏe xương trong giai đoạn 1.000 ngày đầu đời không dừng ở yếu tố dinh dưỡng, vận động, phòng bệnh và chăm sóc toàn diện, mà phụ huynh còn cần quan tâm đến vi chất tham gia vào quá trình khoáng hóa xương. Trong đó, vitamin K2 được nhắc đến với vai trò hỗ trợ hoạt hóa osteocalcin - protein tham gia đưa canxi vào xương.
“Cửa sổ vàng” quyết định nền tảng hệ xương
Hệ xương của trẻ bắt đầu hình thành từ khi còn trong bụng mẹ và phát triển mạnh mẽ trong những năm đầu đời. Chuyên gia nhấn mạnh 1.000 ngày đầu đời (tính từ khi bắt đầu thai kỳ đến khi trẻ tròn 2 tuổi) được xem là “cửa sổ vàng” quyết định sự phát triển hệ xương và chiều cao của trẻ.
 |
| Chuyên gia trao đổi và thảo luận cùng khoảng 250 bác sĩ nhi khoa, dinh dưỡng và đại biểu tham dự hội thảo. |
Theo TS.BS Lê Phạm Thu Hà, giảng viên Bộ môn Nhi, Trường Y, Đại học Y Dược TP.HCM, đây không chỉ là giai đoạn não bộ phát triển nhanh mà hệ xương cũng tăng trưởng với tốc độ cao. “Nghiên cứu cho thấy hơn 50% chiều cao của trẻ được hình thành trước 5 tuổi. Riêng trong hai năm đầu đời, mật độ và khối lượng xương được tạo lập để làm nền tảng cho quá trình phát triển sau này. Vì vậy, bất kỳ thiếu hụt nào về dinh dưỡng, vi chất hay bệnh lý nền trong giai đoạn này đều có thể ảnh hưởng đến sự phát triển hệ xương”, TS.BS Lê Phạm Thu Hà chia sẻ.
Bác sĩ cũng cho biết nếu chỉ phát hiện bất thường như thấp còi hoặc chậm tăng trưởng khi trẻ bước vào tuổi dậy thì, việc can thiệp đã tương đối muộn. “Đầu tư cho 1.000 ngày đầu đời là tập trung vào giai đoạn cần phát triển nhiều nhất của trẻ, từ đó sẽ tối ưu quá trình phát triển xương về sau”, bác sĩ khẳng định.
TS.BS Lê Phạm Thu Hà lý giải quá trình khoáng hóa xương là kết quả của sự phối hợp giữa nhiều yếu tố như dinh dưỡng, vận động, nội tiết và vi chất. Trong đó, vitamin D3 giúp cơ thể hấp thu canxi từ đường tiêu hóa, còn vitamin K2 tham gia hoạt hóa osteocalcin - protein giúp đưa canxi đến mô xương.
Việc hấp thụ canxi chưa đồng nghĩa lượng canxi đó đã được sử dụng tối ưu để hình thành xương. Đây cũng là lý do chuyên gia cho rằng cần tiếp cận sức khỏe xương theo hướng toàn diện thay vì chỉ tập trung vào vi chất riêng lẻ.
 |
| TS.BS Lê Phạm Thu Hà trình bày báo cáo tại hội thảo. |
Thiếu vitamin K2 có thể diễn ra âm thầm
Nội dung khác được nhiều đại biểu quan tâm tại hội thảo là tình trạng thiếu vitamin K2, không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng dấu hiệu rõ ràng.
TS.BS Lê Phạm Thu Hà phân tích trong giai đoạn đầu đời, nhu cầu vitamin K2 của trẻ cao nhất và xương phát triển mạnh nhất. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm trẻ dễ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt.
“Ở trẻ sơ sinh, nồng độ vitamin K2 thường thấp do hệ vi sinh đường ruột chưa hoàn thiện, các cơ chế liên quan đến chuyển hóa xương cũng chưa phát triển đầy đủ, trong khi lượng vitamin K2 dự trữ rất ít. Điều đó có nghĩa đây là giai đoạn trẻ cần nhiều vitamin K2 nhất nhưng cũng là lúc nguy cơ thiếu hụt cao nhất”, TS.BS Lê Phạm Thu Hà lý giải.
Bác sĩ dẫn chứng một số nghiên cứu ghi nhận nồng độ osteocalcin chưa được carboxyl hóa ở trẻ nhỏ cao gấp 8-10 lần so với người trưởng thành, cho thấy tình trạng thiếu vitamin K ở nhóm tuổi này rõ rệt hơn.
TS.BS Lê Phạm Thu Hà lưu ý một số nhóm trẻ có nguy cơ thiếu vitamin K2 cao hơn, trong đó có trẻ sinh mổ, trẻ nhẹ cân hoặc trẻ nhỏ so với tuổi thai cần được theo dõi sát hơn. “Đây đều là nhóm có nguy cơ thiếu vitamin K2 cao hơn. Vì vậy, việc theo dõi tăng trưởng, tư vấn dinh dưỡng và tối ưu quá trình phát triển hệ xương cho các trẻ này là ưu tiên cần thiết”, bác sĩ chia sẻ.
Trong báo cáo tại hội thảo, bác sĩ Thu Hà cho biết chế độ ăn uống thông thường rất khó cung cấp đủ vitamin K2 cho nhu cầu hàng ngày, đặc biệt ở trẻ có nhu cầu cao. Vì vậy, cha mẹ cần bổ sung thêm vitamin K2 (MK-7) để đảm bảo sức khỏe xương và tim mạch.
Các chuyên gia cũng thống nhất sự phát triển hệ xương của trẻ là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp, từ chế độ dinh dưỡng, bổ sung vi chất hợp lý đến vận động, phòng bệnh và theo dõi tăng trưởng định kỳ. Việc tiếp cận đúng bằng chứng khoa học, trong đó có vai trò của vitamin K2 trong quá trình khoáng hóa xương, sẽ góp phần hoàn thiện chiến lược chăm sóc sức khỏe xương cho trẻ ngay từ 1.000 ngày đầu đời.
Bên cạnh nội dung chuyên môn, hội thảo cũng đề cập đến thực trạng thông tin y tế trên mạng xã hội đang được lan truyền với tốc độ rất nhanh, trong đó có không ít nội dung chưa được kiểm chứng. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia nhấn mạnh, bác sĩ và nhân viên y tế giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác, dễ hiểu, dựa trên bằng chứng khoa học và các quy định chuyên môn.
