Từ lâu, nước đậu đen rang được ưa chuộng nhờ công dụng giải nhiệt, thanh lọc và hỗ trợ sức khỏe. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rằng loại đồ uống tưởng chừng vô hại này có thể mang lại cả lợi ích lẫn rủi ro cho thận, tùy thuộc vào lượng sử dụng và tình trạng sức khỏe mỗi người.
Nước đậu đen rang tác động đến thận ra sao?
Theo Tổ chức Thận quốc gia Mỹ, đậu đen là nguồn thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, đặc biệt là anthocyanin - hợp chất tạo nên màu đen đặc trưng của lớp vỏ. Nhiều nghiên cứu cho thấy anthocyanin có khả năng giảm viêm, hạn chế stress oxy hóa và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương, bao gồm cả mô thận.
Khi được rang và nấu thành nước uống, đậu đen cung cấp lượng khoáng chất như magiê, kali cùng một số hợp chất thực vật có lợi. Với người khỏe mạnh, uống điều độ có thể hỗ trợ tuần hoàn máu, cải thiện huyết áp và giúp cơ thể tăng đào thải nhẹ qua đường tiểu. Đây là lý do nhiều người tin rằng nước đậu đen giúp "làm sạch" cơ thể.
Bên cạnh đó, việc thay thế nước ngọt, trà sữa hoặc đồ uống nhiều đường bằng nước đậu đen không đường còn góp phần giảm nguy cơ béo phì, tiểu đường type 2 và tăng huyết áp - những yếu tố hàng đầu dẫn đến suy giảm chức năng thận lâu dài.
 |
| Nước đậu đen rang được ưa chuộng nhờ công dụng giải nhiệt, thanh lọc và hỗ trợ sức khỏe. Ảnh: Zhongxin. |
Người mắc bệnh thận có được uống nước đậu đen rang?
Đậu đen chứa lượng kali và phốt pho tương đối cao - hai khoáng chất mà thận phải lọc và cân bằng. Với người có chức năng thận bình thường, điều này thường không gây vấn đề lớn. Tuy nhiên, ở người mắc bệnh thận mạn tính, suy thận hoặc giảm khả năng lọc cầu thận, việc nạp quá nhiều kali và phốt pho có thể khiến thận phải làm việc nhiều hơn, làm rối loạn điện giải, thậm chí tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.
Ngoài ra, đậu đen cũng chứa oxalate, hợp chất có thể góp phần hình thành sỏi thận ở những người có cơ địa nhạy cảm. Nếu uống nước đậu đen quá đặc, quá thường xuyên mà không cân bằng chế độ ăn, nguy cơ tích tụ khoáng chất bất lợi có thể tăng lên.
Vì vậy, người mắc bệnh thận, sỏi thận hoặc cần kiểm soát khoáng chất, nên cân nhắc kỹ lưỡng hoặc hỏi bác sĩ trước khi uống nước đậu đen.
Ai nên cẩn trọng khi uống nước đậu đen rang?
Theo Epoch Times, ngoài những người có vấn đề về thận cần cẩn trọng, một số nhóm người không nên xem nước đậu đen là thức uống hàng ngày:
- Người mắc các bệnh mạn tính như bệnh tim hoặc bệnh gan: Đối với chứng phù nề do bệnh tim mạch hoặc bệnh gan mạn tính, không nên uống nước đậu đen để cải thiện triệu chứng vì có thể gây tác dụng ngược.
- Người huyết áp thấp hoặc thể trạng yếu: Nước đậu đen có tính lợi tiểu nhẹ, nếu dùng quá mức có thể gây mất cân bằng nước và điện giải.
- Người đang thiếu sắt: Một số hợp chất phytate trong đậu có thể cản trở hấp thu sắt nếu sử dụng liên tục.
- Những người có thể chất dễ bị nóng trong người: Đậu đen rang hoặc chiên có tính ấm. Trong Y học cổ truyền Trung Quốc, điều này được gọi là thể chất nóng trong, có nghĩa là những người dễ bị khô miệng, khô họng, đỏ mắt, huyết áp cao và dễ cáu gắt không nên ăn đậu đen rang.
- Người dễ bị đầy hơi: Vì đậu đen chứa các oligosaccharide khó tiêu hóa, uống quá nhiều có thể khiến chúng lên men trong hệ tiêu hóa và tạo ra khí metan, dẫn đến đầy hơi và chướng bụng.
- Phụ nữ mang thai giai đoạn đầu: Phụ nữ mang thai được khuyên nên tránh uống nước đậu đen, vì đậu đen chứa estrogen tự nhiên. Phụ nữ mang thai có thể trạng nhạy cảm có thể bị co thắt tử cung. Nếu bà bầu muốn uống nước đậu đen, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước.
Người bị dị ứng đậu: Đậu đen và đậu nành đều là các loại đậu nành, vì vậy những người dị ứng với đậu nành không nên uống nước đậu đen. Khi người dị ứng tiêu thụ các sản phẩm từ đậu nành, họ có thể gặp các triệu chứng như ngứa, phát ban hoặc sưng tấy toàn thân, và trong trường hợp nặng, thậm chí sưng môi và mí mắt, khó thở.
 |
| Những người dễ bị khô miệng, khô họng, đỏ mắt, huyết áp cao và dễ cáu gắt không nên ăn đậu đen rang. Ảnh: Shutterstock. |
Uống thế nào để tốt cho sức khỏe?
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng với người khỏe mạnh, nước đậu đen rang nên được dùng như một thức uống bổ sung, không thay thế hoàn toàn nước lọc.
- Uống khoảng 2-3 lần mỗi tuần
- Nên hạn chế uống nước đậu đen mỗi ngày, không nên vượt quá 1/3 lượng nước uống hàng ngày (khoảng 500 ml)
- Không nên nấu quá đặc, hạn chế thêm đường
- Không dùng thay nước hoàn toàn trong thời gian dài
- Kết hợp chế độ ăn đa dạng
- Thời điểm nên uống nước đậu đen vào buổi chiều hoặc tối
- Không uống quá nhiều trong vòng 2 tiếng trước khi đi ngủ để tránh đi tiểu nhiều và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Muốn ăn uống lành mạnh nhưng hay stress công việc? Muốn tập thể dục đều đặn nhưng hay làm việc trễ? Mục Sức khỏe giới thiệu một số sách để đồng hành cùng bạn từ phòng gym đến đường chạy, từ văn phòng đến bếp ăn. Tuyển tập này sẽ cung cấp thêm nhiều lựa chọn, và bớt đi một số nỗi lo trên hành trình cân bằng cuộc sống hiện đại.
