Ở tuổi 27, Sam Walton mở cửa hiệu tạp hóa Ben Franklin đầu tiên ở Newport, Arkansas. Chỉ trong năm năm, Walton đã đẩy doanh thu hàng năm của cửa hiệu lên gấp ba lần, từ 72.000 đôla lên 250.000 đôla. Tuy nhiên, khi Walton muốn thuê tiếp mặt bằng đó, một chuyện không mong đợi đã xảy đến.

Walton phát hiện ra rằng hợp đồng thuê mặt bằng của ông không có điều khoản gia hạn, một chuyện ông đã không để ý từ đầu. Bất kể thành công của Walton, người chủ mặt bằng là P.K. Holmes từ chối không cho ông thuê nữa. Holmes vốn là chủ cửa hàng bách hóa địa phương và ông cho rằng con trai ông có thể vận hành cửa hiệu tạp hóa thành công đó.

Walton không có nơi nào khác ở Newport để chuyển cửa hiệu đi, và Holmes biết thế. Vì vậy, Holmes ép Walton phải bán lại việc kinh doanh đó cho ông. Walton nghĩ ông đã xây dựng được cửa hiệu tốt nhất trong vùng và đã làm đúng mọi chuyện.

Giờ thì ông đã mất hết.

Bạn sẽ làm gì nếu là Walton? Nhiều người ở vị trí của ông sẽ kiếm một công việc khác hoặc bắt đầu một việc kinh doanh khác ở Newport.

Thương hiệu Walmart gắn liền với tên tuổi của Sam Walton. Ảnh: BBC.

Walton đã làm gì?

Ông đã thay đổi bản thân. Ông mở một cửa hiệu tạp hóa tự phục vụ cách đó 442 km tại Bentonville, Arkansas và theo thời gian, trở thành nhà vận hành chuỗi cửa hiệu tạp hóa độc lập lớn nhất nước Mỹ. Ông đã làm thế nào? Ông đã rất chủ động và có một cách tiếp cận độc đáo.

Không giống những chuỗi bán lẻ khác, Walton tập trung vào các thành phố nhỏ nằm gần các nhà kho tại khu vực đó của công ty. Ông lập ra một mô hình tự phục vụ kiểu mới, khiến cho người ta tiêu nhiều tiền hơn vào việc mua sắm. Như Richard Tedlow đã ghi lại trong cuốn sách Giants of Enterprise, Walton mua hàng hóa theo số lượng lớn để bán với giá rẻ và chỉ dùng một bàn tính tiền duy nhất để giảm chi phí nhân công. Với những thay đổi này, Walton có thể giúp giảm giá cho người tiêu dùng, khiến cho việc kinh doanh của ông lại càng phát triển. Thi thoảng, điểm tệ nhất của bạn cũng có thể là điểm tốt nhất.

Những nguyên tắc này trở thành xương sống trong doanh nghiệp mới của ông. Ở tuổi 44, khi tìm kiếm một ý tưởng mới để có doanh số và doanh thu cao hơn, Walton đã lập ra một doanh nghiệp mà ông gọi là Walmart - và điều đó đã biến ông trở thành tỷ phú.

Walton đã vượt qua thất bại như thế nào? Ông đã ký một bản hợp đồng tồi tệ, mất đi việc kinh doanh, và bị buộc phải rời khỏi thành phố quê hương. Ồ, tình hình buộc ông phải làm hơn cả đứng dậy và tiếp tục chiến đấu. Người dám đổi mới như Walton hiểu rằng cứ ngồi than vãn về những sai lầm trong quá khứ cũng chẳng có ích lợi gì và chỉ khiến thất bại đó trở thành một rào cản lâu dài mà thôi.

Người dám đổi mới đương đầu trực diện với vấn đề và không để người khác định hình con người họ. Holmes có thể đã khiến Walton thất bại ở Newport, nhưng Walton biết rằng ông có thể vượt qua những rào cản tạm thời và thay đổi tình thế. Người dám đổi mới cũng biết cách thay đổi bản thân. Walton đã có thể nhìn trước được tương lai và xây dựng lại việc kinh doanh ở một địa điểm độc đáo, và đã suy nghĩ thấu đáo về các vấn đề hậu cần, thúc đẩy doanh số bán hàng và quản lý lưu kho. Ông đã dựa vào trực giác để xây dựng nên một trong những đế chế bán lẻ lớn nhất thế giới.

Mười chín năm sau khi rời quê hương, Walton trở về Newport khi cửa hàng Walmart thứ 18 được khánh thành ở đó. Khách hàng ở Newport nhanh chóng chọn Walmart.