Tỷ phú bỏ tiền xây thư viện 'tồn tại 1.000 năm'

Khi nói đến việc để lại di sản, nhiều tỷ phú chọn xây những tòa nhà chọc trời, bảo tàng hoặc thành lập các quỹ từ thiện. Brunello Cucinelli, doanh nhân thời trang xa xỉ người Italy, lại chọn xây thư viện.

Theo Times of India, người sáng lập đế chế thời trang cashmere đang thực hiện dự án Thư viện Toàn cầu Solomeo (Universal Library of Solomeo) tại ngôi làng cùng tên ở Italy, nơi công ty của ông đặt trụ sở.

Lấy cảm hứng từ Thư viện Alexandria cổ đại, dự án hướng tới việc lưu giữ những tác phẩm quan trọng của nhân loại và mở cửa miễn phí cho độc giả.

Bản vẽ mặt tiền của Thư viện Toàn cầu Solomon. Ảnh: Brunello Cucinelli.

Câu chuyện đằng sau dự án thư viện

Thư viện Toàn cầu bắt nguồn từ niềm đam mê đọc sách của Cucinelli. Ông tin rằng văn học, triết học và lịch sử có thể góp phần tạo nên một xã hội tốt đẹp hơn.

Trong bài tiểu luận The Granary of the Spirit, Cucinelli viết về sách như những người bạn đồng hành suốt đời, giúp nuôi dưỡng trí tuệ và đời sống tinh thần. Theo ông, đọc sách rèn cho con người sự kiên nhẫn, khả năng suy ngẫm và tư duy độc lập. Những kỹ năng này càng cần thiết khi con người phải tiếp nhận lượng lớn nội dung số mỗi ngày.

Cucinelli cũng xem đọc sách là một cách đối thoại với những nhà tư tưởng sống cách chúng ta hàng trăm hoặc hàng nghìn năm. Công nghệ có thể thay đổi, nhưng những câu hỏi về đạo đức, công lý, cái đẹp và con người vẫn còn đó.

Quan niệm này là một phần lý do Cucinelli muốn xây dựng Thư viện Toàn cầu. Nhiều năm qua, ông đã chi tiền phục dựng làng cổ Solomeo thuộc vùng Umbria, biến nơi đây thành trung tâm văn hóa và giáo dục. Việc xây dựng thư viện bắt đầu vào cuối năm 2021, nằm trong kế hoạch phát triển Solomeo của Cucinelli.

Ông không muốn xây một thư viện công cộng theo mô hình thông thường. Mục tiêu là tạo ra một thư viện có thể tồn tại lâu dài, lưu giữ những tư tưởng quan trọng mà nhân loại đã tạo ra. Cucinelli gọi đây là “món quà cho 1.000 năm tới”. Ông hy vọng mỗi thế hệ sau này sẽ bổ sung những tác phẩm có giá trị vào thư viện.

Brunello Cucinelli cùng bộ sưu tập sách của mình trong biệt thự tại làng Solomeo thuộc vùng Umbria. Ảnh: Brunello Cucinelli.

Không chạy theo sách bán chạy

Hơn 2.000 năm trước, Thư viện Alexandria ở Ai Cập từng là một trong những trung tâm tri thức lớn nhất thế giới cổ đại. Nơi đây tập hợp tri thức từ nhiều nền văn minh và thu hút các học giả từ nhiều nơi. Tuy nhiên, phần lớn bộ sưu tập của thư viện sau đó bị thất lạc.

Cucinelli xem dự án tại Solomeo là cách tiếp nối tinh thần của Alexandria. Ông không muốn tái tạo bộ sưu tập khổng lồ của thư viện cổ đại, mà hướng tới việc duy trì quan niệm rằng tri thức cần được mọi người tiếp cận và bảo tồn cho các thế hệ sau.

Với quan niệm đó, bộ sưu tập tại Solomeo sẽ không chỉ tập trung vào văn học Italy hay tư tưởng châu Âu. Thư viện dự kiến tập hợp những tác phẩm có ảnh hưởng từ nhiều nền văn hóa, ngôn ngữ và nền văn minh khác nhau. Các tác phẩm quan trọng của cả phương Đông và phương Tây cũng sẽ được lưu giữ, bởi Cucinelli tin rằng tri thức không thuộc riêng một khu vực, ngôn ngữ hay tôn giáo nào.

Thư viện Toàn cầu được xây dựng dựa trên những tác phẩm đã vượt qua thử thách của thời gian, thay vì những cuốn sách chỉ bán chạy trong một thời gian ngắn. Các lĩnh vực được lựa chọn gồm triết học, văn học, thơ ca, kiến trúc, lịch sử, tôn giáo, khoa học, nghệ thuật và nghề thủ công.

Cucinelli thường nhắc đến các tác giả như Plato, Aristotle, Seneca, Marcus Aurelius, Voltaire, Montesquieu, Michel de Montaigne và Immanuel Kant. Theo ông, những tác phẩm của họ mang đến những góc nhìn về đạo đức, công lý, cái đẹp và con người.

Mục tiêu của vị tỷ phú không phải là tích lũy càng nhiều sách càng tốt. Thay vào đó, ông tập trung vào việc lưu giữ những tác phẩm từng có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của các nền văn minh.

Cách tiếp cận này cũng thể hiện ở việc Thư viện Toàn cầu tập trung vào sách giấy và trải nghiệm đọc trực tiếp, trong khi nhiều thư viện hiện đại đang mở rộng các bộ sưu tập kỹ thuật số. Khách đến đây có thể tự tìm sách trên các kệ, ngồi trong phòng đọc và dành nhiều giờ đọc mà không bị những thông báo hay nội dung số làm gián đoạn.